Otizmde Yüz ve Duyguların Yüz İfadelerini Tanıma

Cilt: 5 Sayı: 1 1 Mart 2013
  • Muhammed Tayyib Kadak
  • Türkay Demir
  • Burak Doğangün
PDF İndir
EN TR

Otizmde Yüz ve Duyguların Yüz İfadelerini Tanıma

Öz

Otizm, sosyal etkileşim, iletişim ve duygusal karşılıklılık gibi kişilerarası ilişkileri içeren birçok alanda ciddi ve süreğen bozuklukların görüldüğü, genetik temelli nörogelişimsel bir bozukluktur. Otistik bireylerde yüz tanıma, göz göze ilişki kurma, yüzdeki duyguları okuma ve kişilerarası ilişkilerde kusurlar mevcuttur. Yüz tanıma işlemi sırasında yalnızca yüz tanıma işlevi yerine getirilmez, ayrıca yüzdeki duygusal ifadeyi tanıma da gerçekleştirilir. Otizmde fusiform girus, amigdala, üst temporal sulkus ve diğer beyin bölgelerindeki yapısal ve işlevsel sorunların yüz tanıma ve yüzlerden duyguları tanıma gibi becerilerde bozukluklara yol açarak sosyal etkileşim ve duygusal kusurlara neden olduğu belirtilmektedir. Çalışmalarda otistik bireylerin gözlere bakmaktan çok ağız bölgesine baktıkları, yüz ifadelerini tanımakta zorlandıkları bildirilmiştir. Ayrıca otistiklerin muğlak ifadeleri daha çok olumsuz duygu olarak yorumladıkları gösterilmiştir. Otizmde yüz işlemenin birçok aşamasında (bakış yönünü algılama, yüz kimliğini ve duygusal ifadeleri tanıma) kusurlar bulunmaktadır. Otistik spektrum bozukluklarında görülen sosyal iletişim sorunları bebeklik, çocukluk ve ergenlik döneminde yüz işleme işlevindeki kusurlardan kaynaklanabilir. Otizmde yüz tanıma ve duyguları yüz ifadelerinden tanıma becerileri hem doğuştan itibaren var olabilecek (yüze otomatik yönelim) hem de gelişim dönemlerinde öğrenme süreçlerinde (kimlik ve duygu işleme) meydana gelen sorunlardan etkilendiği düşünülmektedir. Bu gözden geçirme yazısında normal gelişim ve otizmde yüz tanıma ve duyguların yüz ifadelerini tanıma becerileri ve nörobiyolojik temelleri incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4th ed., text revision (DSM-IV-TR). Washington, DC, American Psychiatric Association, 2000.
  2. Lauritsen MB, Ewald H. The genetics of autism. Acta Psychiatr Scand 2001; 103: 411-4
  3. Altunel Ö, Demirdöğen G, Dural U, Kuşçu MK. Şizofrenide duygu algılama ve tanıma süreçleri. Klinik Psikiyatri Dergisi 2008; 11:3-11.
  4. Volkmar FR, Chawarska K, Klin A. Autism spectrum disorders in infants and toddlers: an introduction. In Autism Spectrum Disorders in Infants and Toddlers: Diagnosis, Assessment and Treatment (Eds. K Chawarska, A Klin, FR Volkmar):1 New York, Guilford Press, 2008.
  5. Dakin S, Frith U. Vagaries of visual perception in autism. Neuron 2005; 48:497-507. Nomi JS, Scherfeld D, Friederichs S, Schäfer R, Franz M, Wittsack HJ et al. On the neural networks of empathy: a principal component analysis of an fMRI study. Behav Brain Funct 2008; 4:41-54.
  6. Hernandez N, Metzger A, Magné R, Bonnet-Brilhault F, Roux S, Barthelemy C et al. Exploration of core features of a human face by healthy and autistic adults analyzed by visual scanning. Neuropsychologia 2009; 47:1004-1012.
  7. Kobayashi H, Kohshima S. Unique morphology of the human eye and its adaptive meaning: Comparative studies on external morphology of the primate eye. J Hum Evol 2001; 40:419-443.
  8. Kuusikko S, Haapsamo H, Jansson-Verkasalo E, Hurtig T, Mattila ML, Ebeling H et al. Emotion recognition in children and adolescents with autism spectrum disorders. J Autism Dev Disord 2009; 39:938-945.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Muhammed Tayyib Kadak Bu kişi benim

Türkay Demir Bu kişi benim

Burak Doğangün Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2013

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Kadak MT, Demir T, Doğangün B. Otizmde Yüz ve Duyguların Yüz İfadelerini Tanıma. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2013;5:15–29.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.