Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü

Cilt: 3 Sayı: 3 1 Eylül 2011
  • Murat İlhan Atagün
  • Özlem Devrim Balaban
  • Zeliha Atagün
  • Mine Elagöz
  • Ayşegül Yılmaz Özpolat
PDF İndir
EN TR

Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü

Öz

İnsan yaşamının süresi son elli yılda belirgin biçimde uzamıştır. Hastalıkların sağkalım süreleri tıptaki gelişmelere paralel biçimde artmıştır. Bu yüz güldürücü sonuçlar beraberinde baş edilmesi gereken yeni sorunlar ortaya çıkarmışlardır. Bu gelişmelerin yanı sıra küreselleşme, endüstrileşme ve kırsal yaşamdan kentsel yaşama geçişin daha çok gündeme geldiği yirmi birinci yüzyılda aile birimleri küçülmüş, ailelerde iş yaşamına dahil olan birey sayısı artmış,ve kronik hastalıkla mücadele eden aile bireyinin bakımını üstlenebilecek fert sayısı azalmıştır. Bakım veren yükü kavramı bakım sunarken yaşanabilen fiziksel, psikososyal veya maddi tepkileri ifade etmede kullanılmaktadır. Toplumsal, kültürel, aile birimlerinin yapılanmaları ile ilgili özellikler ve de sağlık bakımı sistemlerindeki farklılıklar bakım koşullarını etkileyebilecek faktörler arasındadır. Bakım verenin yaşı, etnik kökeni, cinsiyeti, hastaya olan yakınlığı, bakım vermeye gönüllü olup olmaması, eğitim durumu, ekonomik durumu, hastalığının olup olmaması, baş etme becerileri, inançları, sosyal desteği, yaşadığı toplumun kültürel özellikleri bakım verenin yük algılaması ile ilişkili kişisel faktörler arasındadır. Bakım vermenin getireceği yük, bakım gereksinimlerinin nitelikleri ile de yakından ilişkilidir. Fiziksel kısıtlılığı olan, aynı zamanda tıbbi bakımın da gerekli olduğu omurilik felçli hastaların bakım gereksinimleri ile kronik seyirli psikiyatrik bozuklukların, yaşamının ileri dönemindeki demanslı hastaların ya da terminal dönemindeki kanser hastalarının bakım gereksinimleri arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu yazıda farklı tıbbi ve psikiyatrik durumlarda bakım veren yükü araştırmaları derlenmiş ve farklı özelliklerin ortaya konması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. World Health Organization.Ethical choices in long-term care : what does justice require? Geneva, World Health Organization, 2002.
  2. Zarit S. Family care and burden at the end of life. CMAJ 2004; 170:1811-1812.
  3. Eicher PS, Batshaw ML. Cerebral palsy. Pediatr Clin North Am 1993; 40:537-551.
  4. Silver JH, Wellman N. Family caregiver training is needed to improve outcomes for older adults using home care technologies. J Am Diet Assoc 2002; 102:831-836.
  5. Zarit SH, Reever KE, Bach-Peterson J. Relatives of the impaired elderly: Correlates of feelings of burden. Gerontologist 1980; 20:649-655.
  6. Stone R, Cafferata GL, Sangl J. Caregivers of the frail elderly: A national profile. Gerontologist 1987; 27:616-626.
  7. Altun İ. Hasta yakınlarının bakım verme rolünde zorlanma durumları, I. Ulusal Evde Bakım Kongresi. 24- 26 Eylül 1998 İstanbul, Türkiye. Kongre özet kitabı Sayfa:71- 78.
  8. Montgomery JRJ, Gonyea JG, Hooyman NR. Caregiving and the experience of subjective and objective burden. Fam Relat 1985; 34:19-26.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Murat İlhan Atagün Bu kişi benim

Özlem Devrim Balaban Bu kişi benim

Zeliha Atagün Bu kişi benim

Mine Elagöz Bu kişi benim

Ayşegül Yılmaz Özpolat Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2011

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2011 Cilt: 3 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Atagün, M. İ., Balaban, Ö. D., Atagün, Z., Elagöz, M., & Özpolat, A. Y. (2011). Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(3), 513-552. https://doi.org/10.5455/cap.20110323
AMA
1.Atagün Mİ, Balaban ÖD, Atagün Z, Elagöz M, Özpolat AY. Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2011;3(3):513-552. doi:10.5455/cap.20110323
Chicago
Atagün, Murat İlhan, Özlem Devrim Balaban, Zeliha Atagün, Mine Elagöz, ve Ayşegül Yılmaz Özpolat. 2011. “Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 3 (3): 513-52. https://doi.org/10.5455/cap.20110323.
EndNote
Atagün Mİ, Balaban ÖD, Atagün Z, Elagöz M, Özpolat AY (01 Eylül 2011) Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 3 3 513–552.
IEEE
[1]M. İ. Atagün, Ö. D. Balaban, Z. Atagün, M. Elagöz, ve A. Y. Özpolat, “Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 3, sy 3, ss. 513–552, Eyl. 2011, doi: 10.5455/cap.20110323.
ISNAD
Atagün, Murat İlhan - Balaban, Özlem Devrim - Atagün, Zeliha - Elagöz, Mine - Özpolat, Ayşegül Yılmaz. “Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 3/3 (01 Eylül 2011): 513-552. https://doi.org/10.5455/cap.20110323.
JAMA
1.Atagün Mİ, Balaban ÖD, Atagün Z, Elagöz M, Özpolat AY. Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2011;3:513–552.
MLA
Atagün, Murat İlhan, vd. “Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 3, sy 3, Eylül 2011, ss. 513-52, doi:10.5455/cap.20110323.
Vancouver
1.Murat İlhan Atagün, Özlem Devrim Balaban, Zeliha Atagün, Mine Elagöz, Ayşegül Yılmaz Özpolat. Kronik Hastalıklarda Bakım Veren Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Eylül 2011;3(3):513-52. doi:10.5455/cap.20110323

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.