Empatinin Biyolojik Yönleri

Cilt: 2 Sayı: 1 1 Mart 2010
  • Kürşat Altınbaş
  • Sinan Gülöksüz
  • Serap Özçetinkaya
  • E.Timuçin Oral
PDF İndir
EN TR

Empatinin Biyolojik Yönleri

Öz

Empati ötekinin neler deneyimlediğini, o kişinin düşünce çerçevesi içinde değerlendirerek duygusal olarak anlama ve ötekinin duygularını özümseyebilme yeteneği olarak tanımlanabilir veya empati için ötekinin ayakkabısını giymek benzetmesi yapılabilir. Empati kavramı ilk olarak psikolojik kuramlar içerisinde tanımlanmakla birlikte; son yıllarda psikolojik kuramların biyolojik yansımalarına ilişkin araştırmalar yoğunluk kazanmaktadır. Nitekim yıllar önce Freud, Kohut, Basch ve Fenichel gibi dinamik yönelimli psikoterapistler empati kavramının biyolojik yönlerine ilişkin önermelerde bulunmuşlar ve bu yaklaşımın köklerini onlarca yıl öncesinde atmışlardır. Diğer bazı kuramcılar, gelişimsel psikoloji açısından da anne-bebek bağlanmasında yaşamın ilk yıllarında empatinin önemini vurgulamış ve psikopatolojiyi açıklamadaki yerini sorgulamışlardır. Son yıllarda yapılmış bazı beyin görüntüleme çalışmalarından ve hayvan deneylerinden elde edilen bilgiler bu önermeleri destekler niteliktedir. Her ne kadar pek çok beyin görüntüleme çalışmasında beynin farklı bölümlerinde aktivite artışları gözlense de, anne-bebek ilişkisini anlamada singulat korteksin rolü neredeyse tüm çalışmalarda sürekli olarak vurgulanmıştır. Bunlara ek olarak bir grup İtalyan bilim adamı, makak maymunlarında ve daha sonra insanlarda yapmış oldukları çalışmalarda "ayna nöronlar" olarak tanımladıkları bir grup sinir hücresini "empati nöronları" olarak önermişlerdir. Ayna nöronların keşfiyle birlikte empatinin biyolojik yansımalarına ilişkin eksik yap-boz parçasının bulunması yönündeki umutlar yeniden artmıştır. Bununla birlikte pupil boyutu, deri iletkenliğindeki değişiklikler gibi farklı biyolojik değişkenlerin empatiyi tanımlamadaki yerleri henüz netleşmese de; psikiyatrideki yapısal geçerliğin tutarsız temellerinin düzeltilmesine ve tanısal geçerliğin sağlamlaştırılmasına olanak sağlayacaktır. Bu gözden geçirme yazısında, güncel beyin görüntüleme ve hayvan çalışmaları ışığında empatinin olası nörobiyolojik arka planı tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Sharma RM. Empathy: A retrospective on its development in psychotherapy. Austr NZJ Psychiatry 1992; 26:377-390.
  2. Gülseren Ş. Eşduyum (Empati): Tanımı ve kullanımı üzerine bir gözden geçirme. Türk Psikiyatri Derg 2001; 12:133-145.
  3. Arkonaç O. Psikiyatri Sözlüğü. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri, 1999, s.188.
  4. Freud S. Project for a Scientific Psychology (1950(1895)) in Complete Psychological Works, Standard Ed. vol 1. London, Hogarch Press, 1966; pp.283-294.
  5. Kohut H. The Analysis of the Self: A Systematic Approach to the Psychoanalytic Treatment of Narcissistic Personality Disorders, New York, International Universities Press, 1971.
  6. Starcevic V, Piontek MC Empathic understanding revisited: Conceptualization, controversies, and limitations. Am J Psychother 1997; 51:317-328.
  7. Basch MF. Empathic understanding: A review of the concept and some theoretical considerations. J Am Psychoanal Assoc 1983; 31:101-126.
  8. Fenichel O. Nevrozların Psikoanalitik Teorisi. (Çev. S Tuncer) Ege Üniversitesi Matbaa- sı, İzmir, 1974.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Kürşat Altınbaş Bu kişi benim

Sinan Gülöksüz Bu kişi benim

Serap Özçetinkaya Bu kişi benim

E.Timuçin Oral Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2010

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2010 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Altınbaş K, Gülöksüz S, Özçetinkaya S, Oral E. Empatinin Biyolojik Yönleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2010;2:15–25.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.