Alkol ve Madde Etkisi Altında Araç Kullanımı ile İlişkili Psikolojik Faktörler
Öz
Alkol ve madde etkisi altında araç kullanımı, dünyada birçok insanın hayatını kaybetmesine neden olan önemli bir trafik sorunudur. Alkol ve madde etkisi altında sürücülerde sürüş açısından önemli olan birçok özellik olumsuz etkilenmekte ve bu nedenle sürücülerde bozulmuş sürücü davranışı ortaya çıkmaktadır. Bozulmuş sürücü davranışını engellemek için belirlenen en etkili mücadele yollarından birinin ise trafikte sürücülere alkol ve madde kullanımına ilişkin getirilen kısıtlamalar ve yasal düzenlemeler olduğu kabul edilmektedir. Buna rağmen literatürde, bazı sürücülerde riskli bir trafik davranışı olan bozulmuş sürücü davranışının devam ettiği; bu sürücülerde kişilik (risk alma, heyecan arayışı, özdenetim), psikopatolojik (madde bağımlılığı, kişilik bozuklukları, duygu durum bozuklukları, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, öfke ve saldırganlık) ve nöropsikolojik birçok özelliğin bozulmuş sürüşle ilişki ve etkisinin olduğu değerlendirilmiştir. Bu yazıda alkol ve madde etkisi altında araç kullanımına ilişkin yapılan psikolojik, psikopatolojik ve nöropsikolojik çalışmalar incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albery IP, Strang J, Gossop M, Griffiths P (2000). Illicit drugs and driving: prevalence, beliefs and accident involvement among a cohort of current out-of-treatment drug users. Drug Alcohol Depend, 58:197-204.
- Ames SL, Zogg JB, Stacy AW (2012) Implicit cognition, sensation seeking, marijuana use and driving behavior among drug offenders. Pers Individ Dif, 33:1055-1072.
- Andreuccetti G, Carvalho HB, Cherpitel CJ, Ye Y, Ponce JC, Kahn T et al. (2011) Reducing the legal blood alcohol concentration limit for driving in developing countries: a time for change? Results and implications derived from a time–series analysis (2001–10) conducted in Brazil. Addiction, 106:2124-2131.
- Arnett JJ, Offer D, Fine MA (1997) Reckless driving in adolescence:‘State’and ‘trait’factors. Accid Anal Prev, 29:57-63.
- Assum T (2010) Reduction of the blood alcohol concentration limit in Norway: effects on knowledge, behavior and accidents. Accid Anal Prev, 42:1523-1530.
- Bachs L, Hİiseth G, Skurtveit S, Mİrland J (2006) Heroin-using drivers: importance of morphine and morphine-6-glucuronide on late clinical impairment. Eur J Clin Pharmacol, 62:905-912.
- Barkley RA, Murphy KR, Kwasnik D (1996) Motor vehicle driving competencies and risks in teens and young adults with attention deficit hyperactivity disorder. Pediatrics, 98:1089-1095.
- Barkley RA, Murphy KR, O'Connell T, Anderson D, Connor DF (2006) Effects of two doses of alcohol on simulator driving performance in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder. Neuropsychology, 20:77-87.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
12 Temmuz 2015
Gönderilme Tarihi
12 Temmuz 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 7 Sayı: 3
