Ergenlerde İrrasyonel İnançlar ve Temel Psikolojik İhtiyaçların Üç Psikoterapötik Yaklaşım Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma, akılcı duygusal davranışçı yaklaşım, kendini belirleme kuramı ve psikanalitik yaklaşım çerçevesinde ergenlerin psikolojik ihtiyaçlarının değerlendirilmesini amaçlamıştır. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma modellerinden biri olan yordayıcı korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların seçiminde olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılar 106 kız ve 114 erkek olmak üzere yaşları 12-18 arasında toplam 220 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Ergenler İçin Akılcı Duygucu Öz Belirlenim Ölçeği (ADÖB-Ö) ve Reynolds’un Ergenler İçin Uyum Süreçleri Taraması Ölçeği (REİDTÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Ergenlerde temel psikolojik ihtiyaçlara ilişkin akılcı olmayan inançların; psikolojik stres, olumlu benlik algısı, öfke ve antisosyal davranışlarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Ergenlerde özerklik ihtiyacının, akılcı olmayan inanışların tüm bağımlı değişkenleri üzerinde etkili olduğu; ilişkili olma ihtiyacının, akılcı olmayan inanışlarla antisosyal davranışlar ve olumlu benlik algısını yordadığı; yeterlilik ihtiyacının ise yalnızca akılcı olmayan inanışlarla psikolojik stresi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, özerklik akılcı olmayan inançları, ilişkisellik akılcı olmayan inançları ve yeterlilik akılcı olmayan inançları olarak adlandırılan psikolojik yapılarla ilişkili olarak; ergenlerin öfkesini, antisosyal davranışlarını, psikolojik zorlanmalarını ve olumlu benlik duygusunu dikkate almanın önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik ihtiyaçlar
• psikanalitik yaklaşım
• bilişsel-davranışçı yaklaşım
• ergenler

Evaluation of Irrational Beliefs and Basic Psychological Needs among Adolescents in Terms of Three Psychotherapeutic Approaches

Abstract

Objective: The study aimed to evaluate the psychological needs of adolescents with rational emotive cognitive behavioral approach, self determination theory and psychoanalytic approach. Method: The predictive correlational research method, one of the quantitative research models, was used in the study. Convenience sampling method, which is one of the non-probabilistic sampling methods, was used in the selection of the participants. Participants are a total of 220 people, 106 girls and 114 boys, aged 12-18. Demographic Information Form, Rational Emotive Self-Determination Scale for Adolescents and Reynolds Adolescent Adjustment Screening Inventory were used as data collection tools. Results: Irrational beliefs on basic psychological needs in adolescents are associated with psychological stress, positive self-perception, anger, and antisocial behaviors. The need for autonomy was determined to be significant on all dependent variables of irrational beliefs; the need for relatedness predicted irrational beliefs, antisocial behaviors and positive self-perception; and the need for competence predicted only irrational beliefs and psychological stress at a statistically significant level.. Conclusion: The results emphasize the importance of considering adolescents' anger, antisocial behavior, psychological distress, and positive sense of self in relation to psychological constructs called autonomy irrational beliefs, relatedness irrational beliefs, and competence irrational beliefs.

Keywords

• Psychological needs
• psychoanalytic approach
• cognitive-behavioral approach
• adolescents

Kaynakça

1. Allen J (2008) The attachment system in adolescence. In Handbook of Attachment. Theory, Research, and Clinical Applications 2nd ed. (Eds J Cassidy P Shaver):419-435. New York, Guilford Press.
2. Artıran M (2015) Akılcı duygucu davranışçı kuram ve öz-belirlenim kuramı çerçevesinde yeni bir ölçek: Akılcı-duygucu öz-belirlenim ölçeği’nin geliştirilmesi (Doktora tezi). İstanbul, İstanbul Arel Üniversitesi.
3. Artıran M (2019a). Ergenlerde olumlu ve olumsuz duygulanımın yordanmasında temel psikolojik ihtiyaçlar irrasyonel inanışlarının rolü. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7:79-85 .
4. Artiran M (2019) A Cross-Cultural Redefinition of Rational Emotive and Cognitive Behavior Therapy: From the West to the Middle East, New York, Routledge.
5. Artiran M, Simsek O, Turner M (2020) REBT with context of basic psychological needs: RESD-A scale. Behav Cogn Psychother, 48:598-614.
6. Artıran M, Şimşek ÖF (2020) Bilişsel Davranışçı Terapiler’de Motivasyon Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Kültürümüze Uyumlu Motivasyonel Bilişsel Duygucu Terapi. İstanbul, Der Yayınları.
7. Avşaroğlu S (2018) Benlik saygısına farklı bir bakış: Örtük benlik saygısı. Turan-Sam, 10:470-482.
8. Balier C (1988) Psychanalyse des Comportements Violents. Paris, Presses Universitaires de France.

9. Bieber I (1974) The concept of irrational belief systems as primary elements of pyschopathology, J Am Acad Psychoanal, 2:91-100.
10. Blos P (1967) The second individuation process of adolescence. Psychoanal Study Child, 22:162-186.
11. Bohleber W (2012) Adolescence in the mirror of changing psychoanalytic theory. Adolesc Psychiatry (Hilversum) ry, 2:3-9.
12. Büyüköztürk Ş, Çakmak EK, Akgün ÖE, Karadeniz Ş, Demirel F (2010) Bilimsel Araştırma Yöntemleri, 5th ed. Ankara, Pegem.
13. Cahn R (1998) L'adolescent Dans la Psychanalyse: L'aventure de la Subjectivation. Paris, Presses Universitaires de France.
14. Davis H, Turner MJ (2020) The use of rational emotive behavior therapy (REBT) to increase the self-determined motivation and psychological well-being of triathletes. Sport Exerc Perform Psychol, 9:489-505.
15. Deniz ME, Uzun AE (2020) An examination of loneliness and emotional autonomy as the predictor of empathic tendency among adolescents. Elementary Education Online, 18:1007-1015.
16. Balier C, Diatkine G (2004) Psychopathie chez L’Enfant et L’Adolescent, Nouveau Traité de Psychiatrie de L’Enfant et de l’Adolescent (Eds S Lebovici, R Diatkine. M Soulé):1363-1411. Paris, Presses Universitaires de France.
17. Ellis A (1994) Reason and Emotion in Psychotherapy, New York, Birch Lane Press.
18. Ellis A (2002) Overcoming Resistance: A Rational Emotive Behavior Therapy Integrated Approach 2nd ed. New York, Springer.
19. Erikson E (1950) Childhood and Society, New York, W.W. Norton.
20. Eryılmaz A, Artıran M, Kahraman A (2019) Motivasyon unsurlarının ergenlerde öznel iyi oluşa etkileri. Gençlik Araştırmaları Dergisi. 7:105-120.
21. Fives C, Kong G, Fuller R, Digiuseppe R (2010) Anger, aggression, and irrational beliefs in adolescents. Cognit Ther Res, 35:199-208.
22. Freud S (1905) Three Essays on the Theory of Sexuality, New York, Basic Books.
23. Freud S (1913) Le Début du Traitement La Téchnique Psychanalytique, Paris, Presses Universitaires de France.
24. Freud S (1915) The Unconscious. In The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud Volume XIV. London, Hogarth Press
25. Freud S (1923) The Ego and the Id. In The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud Volume XIX. London, Hogarth Press
26. Freud S (1927) Some psychological consequences of the anatomical distinction between the sexes. Int J Psychoanal, 8:133-142.
27. Güven E, Gökçe G (2018) Etkililik çalışmaları ne kadar etkili? : Bilişsel davranışçı terapiler bağlamında bir değerlendirme. Turk Psikiyatri Derg, 29:54-66.
28. Hamidi F, Paidar F (2016) The rational emotive behavioral therapy and students’ defense mechanisms. International Journal of School Health, 3:1-6.
29. Harris MA, Orth U (2020) The link between self-esteem and social relationships: a meta-analysis of longitudinal studies. J Pers Soc Psychol, 119:1459–1477.
30. Jeammet P (1992) Pathologie de la dépendance à l’adolescence. Médecine et Hygiène, 50: 3206-3208.
31. Jones JK (2023) Rational emotive behaviour therapy as a means of managing stress, promoting self-determined motivation, and psychological wellbeing within British policing (Doctoral thesis). Manchester, Metropolitan University.
32. Larsson B (2006) Similarities and Differences between the Schools of Psychotherapy, University of Gothenburg, Göteborg Psychological Reports.
33. Lega LI, Ellis A (2001) Rational emotive behavior therapy (REBT) in the new millenium: A cross-cultural approach. J Ration Emot Cogn Behav Ther, 19:201-222.
34. Lykken DT (1995) The Antisocial Personalities. Hove, UK, Psychology Press.
35. Kendal MG, Stuart A (1967) The Advanced Theory of Statistics, 2nd ed. London, Charles Griffin.
36. Kendal MG, Stuart A (1968) The Advanced Theory of Statistics, 2nd ed. London, Charles Griffin.
37. Meissner WW (1981) Metapsychology—who needs it? J Am Psychoanal Assoc, 29:921-938.
38. Meriç B (2007) Boşanmış ailelerdeki ergenlerin uyum düzeylerini ve sosyal becerilerini geliştirmeye yönelik bir grup rehberliği çalışmasının sınanması (Doktora tezi) İstanbul, Marmara Üniversitesi.
39. Messer SB (1986) Behavioral and psychoanalytic perspectives at therapeutic choice points. Am Psychol, 41:1261-1272.
40. Ozturk E, Erdogan B, Derin G (2021) Psychotraumatology and dissociation: a theoretical and clinical approach. Medicine Science, 10:246-254.
41. Rhodes JD, Colder CR, Trucco EM, Speidel C, Hawk JrLW, Lengua LJ et al. (2013). The interaction between self-regulation and motivation prospectively predicting problem behavior in adolescence. J Clin Child Adolesc Psychol, 42:681-692.
42. Rosner RI (2012) Aaron T. Beck's drawings and the psychoanalytic origin story of cognitive therapy. Hist Psychol, 15:1-18.
43. Ryan R, Deci E (2008) A self-determination theory approach to psychotherapy: The motivational basis for effective change. Can Psychol, 49:186-193.
44. Ryan R, Deci E (2000) Intrinsic and extrinsic motivations: classic definitions and new directions. Contemp Educ Psychol, 25:54-67.
45. Tabachnick BG, Fidell LS (2013) Using Multivariate Statistics, 6th ed. Boston, MA, Pearson.
46. Véronneau MH, Koestner RF, Abela JR (2005) Intrinsic need satisfaction and well–being in children and adolescents: an application of the self–determination theory. J Soc Clin Psychol, 24:280-292.
47. Winnicott DW (2005) Playing and Reality, 2nd ed. London, Routledge.
48. Ziegler DJ (2016) Defense mechanisms in rational emotive cognitive behavior therapy personality theory. J Ration Emot Cogn Behav Ther, 34:135-148.