Yapılandırılmış Bir Eğitim Programının Hemşirelik Öğrencilerinin Kadına Yönelik Şiddete İlişkin Farkındalıkları ve Tutumlarına Etkisi: Yarı Deneysel Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmada yapılandırılmış bir eğitim programının hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddetle ilgili bilgi düzeylerine ve tutumlarına etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Deney ve kontrol gruplu, öntest-sontest yarı deneysel desende olan bu araştırma, Türkiye’deki bir devlet üniversitesinin sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik öğrencilerinde gerçekleştirildi. Araştırmaya katılmayı kabul eden 65 öğrenciden 32 öğrenci eğitim (E) grubuna, 33 öğrenci ise kontrol grubuna (K) alındı. Araştırma verileri “Tanıtıcı Bilgi Formu”, Hemşire ve Ebelerin Kadına Yönelik Şiddet Belirtilerini Tanımalarına İlişkin Ölçek (HEKYŞBTİÖ), İSKEBE Kadına Yönelik Şiddet Tutum Ölçeği (KYŞTÖ) ve Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Bilgi Testi (KYAİŞBT) kullanılarak toplandı. Tüm ölçümlerde bu ölçüm araçlarından üçü her iki gruba da uygulandı. Bulgular: E grubunun KYAİŞBT sontest (T1) puan ortalamaları, K grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. E grubunda KYAİŞBT, HEKYŞBTİÖ ve KYŞTÖ testlerinde öntest (T0) puanlarına göre T1 puanlarındaki artış anlamlı bulundu. Sonuç: Kadına Yönelik Şiddete İlişkin Farkındalık Eğitimi hemşirelik öğrencilerini kadına yönelik şiddete ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerini artırmıştır. Hemşirelik öğrencilerinin eğitim müfredatlarında kadına yönelik şiddete ilişkin derslerin yer alması ve derslerin zorunlu hale getirilerek tüm öğrenciler tarafından alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• kadın
• aile içi şiddet
• tutum
• farkındalık
• bilgi

Effect of a Structured Education Program on Nursing Students' Awareness and Attitudes Towards Violence Against Women: A Quasi-Experimental Study

Abstract

Objective: This study aims to evaluate how “Awareness Education on Violence Against Women” (AEVAW) affects the knowledge levels of nursing students regarding domestic VAW and their attitudes. Method: This study is in a pretest-posttest quasi-experimental research design with experimental and control groups and was carried out on the nursing students attending the health sciences faculty of a state university in Turkey. Of the 65 students who agreed to participate in the study, 33 were included in the education group and 32 were included in the control group. Study data were collected using a descriptive information form, Scale for Nurses and Midwives to Determine the Symptoms of Violence against Women (SNMDSVAW), ISKEBE Violence Against Women Attitude Scale (ISKEBE VAWAS), and Domestic Violence Against Women Knowledge Test (DVAWKT). In all measurements (pretest and posttest), three of these measurement tools were applied to both groups. Results: The posttest mean scores were higher for those trained, with significant increases in DVAWKT, SNMDSVAW, and ISKEBE VAWAS compared to pretest scores. AEVAW effectively enhanced nursing students' knowledge and awareness of VAW. Conclusion: Considering these results, it is recommended to include courses on VAW in the education curriculum of nursing students and to make these courses compulsory.

Keywords

• Women
• domestic violence
• knowledge
• attitude
• awareness
• awareness
• education

Kaynakça

1. Acob JR (2020) Validation of elderly abuse assessment tool. Belitung Nurs. J, 6:77–84.
2. Adjah ESO, Agbemafle I (2016) Determinants of domestic violence against women in Ghana. BMC Public Health, 16:368.
3. Ahmad I, Ali PA, Rehman S, Talpur A, Dhingra K (2017) Intimate partner violence screening in emergency department: a rapid review of the literature. J Clin Nurs, 26:3271-3285.
4. Akkaş İ, Uyanık Z (2016) Kadına yönelik şiddet. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 6:32-42.
5. Ali P, McGarry J (2020) Domestic Violence in Health Contexts: A Guide for Healthcare Professions. Cham, Springer.
6. Bahadır Yılmaz E, Yüksel A (2023) Kadına yönelik şiddet eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin şiddete yönelik tutumları, mesleki tutumları ve şiddetin belirtilerini tanıma düzeylerine etkisi: yarı deneysel çalışma. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 15:508-516.
7. Baysan-Arabacı L, Karadağlı, A (2006) Hemşire ve ebelerin kadına yönelik şiddet belirtilerini tanımalarına ilişkin ölçek geliştirme. Sağlık ve Toplum Dergisi, 16:101-111.
8. Bulut A, Yiğitbaş Ç, Kaymış V (2023) Hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlarını etkileyen faktörler. 12. Uluslarası Kadın Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Kongresi, 23-24 Kasım 2023, İstanbul.

9. Can Gürkan Ö (2020) Aile içi şiddet dersinin hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddet belirtilerini tanıma ve şiddete karşı tutumlarına etkisi. J Psychiatric Nurs, 11:57-63.
10. Canlı S, Özyurda F (2018) Ankara İli Gölbaşı ilçesinde doğurgan çağdaki kadınlarda kadına yönelik şiddet ve depresyon ilişkisi. Nobel Med, 14:31-39.
11. Crombie N, Hooker L, Reisenhofer S (2017) Nurse and midwifery education and intimate partner violence: a scoping review. J Clin Nurs, 26:2100–2125.
12. Dağcı S, Ören B (2019) Cinsiyet eşitsizliği, kadına yönelik şiddet ve sağlık çalışanlarının yaklaşımı. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 50:236-240.
13. Dağlar G, Bilgic D, Demirel G (2017) Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddete ilişkin tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 10:220-228.
14. Davas Aksan HA, Ergin I, Hassoy H, Durusoy R, Çiçeklioğlu M (2011) Müfredata eklenen bir dersin ikinci sınıf tıp öğrencilerinin kadına yönelik şiddetle ilgili bilgi ve tutumlarına etkilerinin değerlendirilmesi. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi, 9:144-156.
15. Davila YR (2005) Teaching nursing students to assess and intervene for domestic violence. J Nurs Educ Scholarsh, 2:4.
16. Doran F, Hutchinson M (2017) Student nurses’ knowledge and attitudes towards domestic violence: results of survey highlight need for continued attention to undergraduate curriculum. J. Clin. Nurs, 26:2286-296.
17. Ertekin Pınar Ş, Özdemir S (2021) Ebelik öğrencilerine verilen eğitimin şiddette mesleki rollerine ilişkin tutum ve şiddet belirtilerini tanıma düzeyleri üzerine etkisi Lokman Hekim Dergisi, 11:300-309.
18. Ford-Gilboe M, Varcoe C, Wuest J, Gray-Merritt M (2011). Intimate partner violence and nursing practice. In Family Violence and Nursing Practice (Eds J Humphreys, JC. Campbell):115-154. New York, Springer.
19. Freedberg P (2008) Integrating forensic nursing into the undergraduate nursing curriculum: a solution for a disconnect. J Nurs Educ, 47:201-208.
20. George D, Mallery M (2010) SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10th ed.). Boston, Pearson
21. Global Goals (2023) The global goals for sustainable development. https://www.kureselamaclar.org/en. (Accessed 10.06.2023)
22. Gürkan H (2020) The status of women as subject in the films of contemporary Turkish female directors. Contemporary Southeastern Europe, 7(2):62-79.
23. Güven E, Altay B (2020) Ebelik öğrencilerinin kadına uygulanan şiddete ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 5:191-200.
24. Honda C, Yoshioka Maeda K, Iwasaki Motegi R (2020) Child abuse and neglect prevention by public health nurses during the COVID-19 pandemic in Japan. J Adv Nurs, 76:2792-2793.
25. Humphreys JC, Campbell A (2011) Family Violence and Nursing Practice, 2nd Edition. New York, Springer.
26. Kanbay Y, Aslan O, Işk E, Tektaş P (2017) Development study on ISKEBE Violence against Women Attitude Scale (ISKEBE Attitude Scale). Anadolu Psikiyatri Derg, 18:453-459
27. Karaçay Yıkar S, Doğan SD, Aydıngülü N, Arslan S, Nazik E (2020) Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının belirlenmesi: Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi örneği. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3:104-113.
28. Kavuran E (2018) Determination of nursing students' perspectives at ataturk university health sciences faculty on gender equality. Int J Caring Sci, 11:108–117.
29. Kilci Ş, Seval M, Doğan N (2021) Hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddet belirtilerini tanıyabilme durumları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 37:1-9.
30. Koca M (2021). Üniversitede öğrenim gören öğrencilerin toplumsal cinsiyet rol tutumlarının yaşam doyumu ve saldırganlıkla ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42:123-140.
31. McClure N, Nelson B, Anderson M, Donnell C, Knox D (2020) Child abuse response simulation for advanced practice nursing students. Clin Nurse Spec, 34:57-161.
32. Ozan S, Miman Ö, Güvercin HC, Uyanıker Z (2020) Yapılandırılmış bir eğitim modülünün, tıp fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet ve flört şiddetine yönelik algı ve tutumlarına etkisi. Tıp Eğitimi Dünyası, 19:24-41.
33. Öztürk Ö, Öztürk Ö, Tapan B (2016) Kadına yönelik şiddetin kadın ve toplum sağlığı üzerine etkileri. Health Care Acad J, 3:139-144.
34. Reyes HLM, Foshee VA, Niolon PH, Reidy DE, Hall JE (2016) Gender role attitudes and male adolescent dating violence perpetration: normative beliefs as moderators. J. Youth Adolesc, 45:350-360.
35. Robinson R (2010) Myths and stereotypes: how registered nurses screen for intimate partner violence. J Emerg Nurs, 36:572-576.
36. Sabancıoğulları S, Yılmaz FT, Ar E, Çakmaktepe G (2016) Hemşirelik öğrencilerinin kadına yönelik şiddete ve şiddette mesleki role ilişkin tutumları, benlik saygıları ve etkileyen faktörler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 13:35-43.
37. Sammut D, Kuruppu J, Hegarty K, Bradbury-Jones C (2021) Which violence against women educational strategies are effective for prequalifying health-care students?:A systematic review. Trauma Violence Abuse, 22:339-358.
38. Silva CD, Gomes VLO, Fonseca ADD, Gomes MT, Arejano CB (2018) Representation of domestic violence against women: comparison among nursing students. Rev Gaucha Enferm, 39:e63935.
39. Singh S, Knox M, Pelletier H (2017) Exploratory factor analysis and psychometric evaluation of the healthcare provider attitudes toward child maltreatment reporting scale. J. Child Health Care, 46:356-365.
40. Sis Çelik A, Aydın A (2019) The effect of a course on violence against women on the attitudes of student midwives and nurses towards domestic violence against women, their occupational roles in addressing violence, and their abilities to recognize the signs of violence. Perspect Psychiatr Care, 55:210-217.
41. Stinson CK, Robinson R (2006) Intimate partner violence: continuing education for registered nurses. J Contin Educ Nurs, 37:58-62.
42. Tabachnick BG, Fidell LS (2013) Using Multivariate Statistics , 6th ed. Boston, Pearson.
43. Tufts KA, Clements PT, Karlowicz KA (2009) Integrating intimate partner violence content across curricula: Developing a new generation of nurse educators. Nurse Educ Today, 29:40-47.
44. Uygur G (2016) Kadına yönelik şiddetin önlenmesinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin önemi. Dini Araştırmalar, 19(49):209-227.
45. Woodtli MA (2000) Domestic violence and the nursing curriculum: tuning in and tuning up. J Nurs Educ, 39:173-182.
46. Yılmaz FT, Sabancıogulları S, Ar E, Cakmaktepe G (2016) The attitudes of nursing students towards violence against women and occupational role in violence, selfesteem and affecting factors. J Res Dev Nurs Midw, 3:35-43.
47. Yöyen EG (2017) Şiddet türleri ve kişilik özellikleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 1:35-150.
48. Zeren F, Köşgeroğlu N (2020) Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hemşirelik mesleğine yansımaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9:293-299