Derleme

Şizofrenide Güncel Translasyonel Tıp Yaklaşımı Olarak MikroRNA Araştırmaları

Cilt: 17 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Şizofrenide Güncel Translasyonel Tıp Yaklaşımı Olarak MikroRNA Araştırmaları

Öz

Şizofreni toplum sağlığını önemli ölçüde etkileyen semptomlarla seyreden yaygın ve kompleks bir psikiyatrik hastalıktır. Aday gen çalışmalarında şizofreni ile ilişkili glutamaterjik, dopaminerjik ve GABAerjik sinyal yolakları gibi moleküler yolaklarda etkin genlerde bulunan varyantların şizofreni riskini arttırdığı raporlanmıştır. Ancak, araştırmaların spesifik popülasyonlarda sınırlı sayılı örnek grupları ile sınırlı olması sebebiyle şu ana kadar elde edilen veriler translasyonel tıp alanında yeni yaklaşımların geliştirilmesi için eksik kalmaktadır. Moleküler düzeyde yapılan araştırmaların sonuçları umut verici olsa da hastalık yönetimi için gerekli erken tanı ve tedavi yöntemleri yetersizdir ve bu yönde daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda postmortem beyin dokusunda ve vücut sıvılarında tespit edilen bazı mikroRNA’ların şizofreni hastaları ve kontrol gruplarında farklı eksprese olarak şizofreni etiyolojisi ile ilişkili olabilecekleri raporlanmıştır. Şizofreni patofizyolojisi ile ilişkili mikroRNA profillerinin belirlenmesi hastalığın erken tanı ve tedavisinde yeni moleküler yaklaşımların geliştirilmesi açısından oldukça önemli olsa da literatürde bu alanda boşluklar vardır. Mevcut literatürde şizofreni ile ilişkili mikroRNA’ları raporlayan çalışmalar metodolojik olarak farklılıklar içermektedir. Son on yılda şizofreni ve mikroRNA ilişkisini araştıran araştırmaların incelendiği bu derleme, özellikle örnek seçiminin ve mikroRNA tespit yöntemlerinin çalışmalarda uyumlu sonuçların alınması açısından oldukça önemli olduğunu ortaya koymuştur. Postmortem beyin dokusunda eksprese olan mikroRNA’ların minimal invaziv olarak vücut sıvılarından tespiti şizofreni yönetimi için umut verici sonuçlar doğurabilir. Bu kapsamda yaptığımız kapsamlı literatür araştırması sonrası miR-124-3p, miR-16-5p ve miR-34a-5p şizofreni için potansiyel epigenetik biyobelirteç olarak önceliklendirilmiş ve mikroRNA’ların hastalığın toplumdaki yükünün hafifletilmesi için geliştirilecek translasyonel tıp yaklaşımlarında kullanım potansiyeli üzerine veri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alacam H, Akgun S, Akca H, Ozturk O, Kabukcu BB, Herken H (2016) miR-181b-5p, miR-195-5p and miR-301a-3p are related with treatment resistance in schizophrenia. Psychiat Res, 245:200–206.
  2. Ambrozová L, Zeman T, Janout V, Janoutová J, Lochman J, Šerý O (2023) Association between polymorphism rs2421943 of the insulin‐degrading enzyme and schizophrenia: Preliminary report. J Clin Lab Anal, 37:e24949.
  3. Amoah SK, Rodriguez BA, Logothetis CN, Chander P, Sellgren CM, Weick JP et al. (2020) Exosomal secretion of a psychosis-altered miRNA that regulates glutamate receptor expression is affected by antipsychotics. Neuropsychopharmacology, 45:656–665.
  4. Asadi MR, Gharesouran J, Sabaie H, Moslehian MS, Dehghani H, Arsang-Jang S et al. (2022) Assessing the expression of two post-transcriptional BDNF regulators, TTP and miR-16 in the peripheral blood of patients with schizophrenia. BMC Psychiatry, 22:771.
  5. Ayari F, Chaaben AB, Abaza H, Mihoub O, Ouni N, Boukouaci W et al. (2024) Association between genetic variants of TLR2, TLR4, TLR9 and schizophrenia. Encephale, 50:178-184.
  6. Bai J, Shi Z, Wang S, Pan H, Zhang T (2022) MiR-21 and let-7 cooperation in the regulation of lung cancer. Front Oncol, 12:950043
  7. Balasubramanian R, Vinod PK (2022) Inferring miRNA sponge modules across major neuropsychiatric disorders. Front Mol Neurosci, 15:1009662.
  8. Bashir AO, El-Mesery ME, Anwer R, Eissa LA (2020) Thymoquinone potentiates miR-16 and miR-375 expressions in hepatocellular carcinoma. Life Sci, 254:117794.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Davranışsal Epigenetik , Davranışsal Genetik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

30 Ocak 2024

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

JAMA
1.Gümüş C, Bağcı FA, Boztepe E, Akdağ EM, Pirim D. Current Translational Medicine Approach in Schizophrenia: MicroRNA Research. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2025;17:283–300.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.