Cinsel İstismar ve Ensest Bağlamında “Atlı Karınca” Filminin Doküman Analizi

Öz

Ensest, bireyin yasalarca evlenmeleri yasak olan aile üyeleri veya yakın akrabaları tarafından cinsel istismara maruz bırakılması durumu olarak tanımlanmaktadır. Toplumun ve içerisinde barındırdığı aile ve çocuğun psikolojik ve bedensel sağlığının korunabilmesi için cinsel istismarın ve ensest olgusunun ne olduğunun bilinmesi gerekmekte ve bu bilgiler ışığında toplumsal düzeyde farkındalık kazandırılmasına gerek duyulmaktadır. Bu çalışmada toplum içerisinde karşı karşıya kalınan ve çoğu zaman da gizlenen cinsel istismar ve ensest olgusunun ne olduğu, hangi durumların risk faktörü olduğu ve sonuçlarının neler olduğu ‘Atlı Karınca’ filmi temel alınarak incelenmiştir. Bu çalışma nitel araştırma desenlerinden doküman analizine dayalı bir araştırmadır. Çalışmada orijinallik, inandırıcılık ve temsil edilebilirlik ölçütlerini sağlayan “Atlı Karınca” filminin sahneleri ve filmin izlenmesi sırasında araştırmacı tarafından alınan yazılı alan notlarını içeren verilerden faydalanılmıştır. Bu çalışmada cinsel istismar ve ensest alanyazını temelinde Atlı Karınca filmindeki sahnelerin, ensest kavramının bulgularını ve sonuçlarını ortaya koyarak somut bir şekilde örneklendirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ensest
• Cinsel istismar
• Atlı Karınca
• Film analizi

Document Analysis of the Film "Atlı Karınca" in the Context of Sexual Abuse and Incest

Abstract

Incest is defined as a situation in which an individual is subjected to sexual abuse by family members or close relatives who are prohibited by law from marrying. To safeguard the mental and physical health of society and the family, including children, it is important to have an understanding of sexual abuse and incest, and to subsequently promote awareness at the societal level. In this academic study, the concept of sexual abuse and incest, frequently encountered and concealed within society, is explored with reference to the film "Atlı Karınca." The study delves into the definition and characteristics of these phenomena, identifies the contributing risk factors, and analyzes the ensuing outcomes. This study is a research based on document analysis, one of the qualitative research designs. In the research, scenes from the film "Atlı Karınca", which met the criteria of originality, credibility and representation, and data including written field notes taken by the researcher while watching the film were used. This study has arrived at the conclusion that, drawing from the existing scholarly literature on sexual abuse and incest, the scenes in the film "Atlı Karınca" concretely exemplify and elucidate the findings and consequences related to the concept of incest.

Keywords

• Incest
• sexual abuse
• Atlı Karınca
• Film analysis

Kaynakça

1. Akdoğan H (2005) Çocuğun cinsel istismarı ve Türkiye’de çocuk cinsel istismarını önlemeye yönelik çalışmalar. Polis Bilimleri Dergisi, 7:1-16.
2. Akduman GG, Ruban C, Akduman B, Korkusuz İ (2005) Çocuk ve cinsel istismar. Adli Psikiyatri Dergisi, 3:9–14.
3. Aktu Y (2018) Pozitif psikoloji yaklaşımının temel kavramları açısından Hayat Güzeldir filminin değerlendirilmesi. In Eğitim Bilimleri Alanında Yenilikçi Yaklaşımlar. (Eds Y Karagöz Yeke, T Yazıcı, O Hayırlı):117–134. Ankara, Gece Akademi.
4. Aktu Y, Dilekmen M (2019) Çocuk istismarının temel kavramları açısından “ŞŞŞ! Kızlar Çığlık Atmaz” filminin değerlendirilmesi. 21. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, 24-27 Ekim 2019 Antalya, Türkiye. Kongre Tam Metin Kitabı sayfa:56.
5. Alanka D (2024) Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1:64-84.
6. Alpaslan AH (2014) Çocukluk döneminde cinsel istismar. Kocatepe Tıp Dergisi, 15:194-201.
7. Atasoy AD (2013) Sinema ve televizyonda görsel haz ve sinemasal çözümlemeler. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 3:18-25.
8. Ayral F (2010) Çocukların Cinsel İstismarı Suçu ve Bu Suçla Mücadele. İstanbul, Yalın Yayıncılık.

9. Bağlı M (2003) Türk modernleşmesi bağlamında hukuk ve yargılama: Çocuk yargılaması. II. Ulusal Çocuk ve Suç Sempozyumu Bildiriler, 10-13 Nisan 2002 Ankara, Türkiye’de Çocuklara yeniden Özgürlük Vakfı.
10. Berk RA (2009) Multimedia teaching with video clips: TV, movies, Youtube, and Mtvu in the college classroom. International Journal of Technology in Teaching and Learning, 5:1–21.
11. Bowen GA (2009) Document analysis as a qualitative research method. Qual Res J, 9:27-40.
12. Boyacı M, İlhan T (2016) Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12:734–746.
13. Bozbeyoğlu AÇ, Koyuncu E, Kardam F, Sungur A (2010) Ailenin karanlık yüzü: Türkiye'de ensest. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 13:1-37.
14. Bozbeyoğlu AÇ, Koyuncu E, Sezgin AU, Kardam F, Sungur A (2009) Türkiye’de Ensest Sorununu Anlamak. Nüfusbilim Derneği ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Özet Raporu. Ankara, Nüfusbilim Derneği.
15. Bulut S (2007) Çocuk cinsel istismarı hakkında bir derleme. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3:139-156.
16. Bulut Şahin D (2020) Üniversite öğrencileri arasında çocukluk çağı cinsel istismar sıklığı, cinsel istismar bildirim sıklığı ve bildirim ile ilişkili faktörler (Uzmanlık tezi). Trabzon, Karadeniz Teknik Üniversitesi.
17. Burcu T (2023) Çocuk istismarı ve ihmali perspektifinden Kefernahum filminin analizi. The Journal of Academic Social Science, 11:114-122.
18. Büyüköztürk Ş, Çakmak EK, Akgün ÖE, Karadeniz Ş, Demirel F (2017) Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara, Pegem Akademi.
19. Cambridge Dictionary (2023) Cambridge Advanced Learner’s Dictionary & Thesaurus. Cambridge, Cambridge University Press.
20. Çalğıcı PK (2016) Çevre psikolojisi kavramlarıyla bir filmin analizi: THX 1138. METU Journal of the Faculty of Architecture, 30:63-80.
21. Çöpoğlu M (2018) Türkiye‟de çocuk işçiliği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14:357-398.
22. Davies EA, Jones AC (2013) Risk factors in child sexual abuse. J Forensic Leg Med, 20:146-150.
23. Derin S, Voltan Acar N (2016) Analitik terapi bağlamında film analizi: Tehlikeli ilişki. Journal of International Social Research, 9:449-460.
24. Dixon KN, Arnold LE, Calestro K (1978) Father-son incest: Underreported psychiatric problem? Am J Psychiatry, 135:835-838.
25. Dokgöz H, Kar H (2017) Çocukta cinsel istismar. Turkiye Klinikleri J Child Psychiatry-Special Topics, 3:169-174.
26. Easton SD, Kong J, Gregas MC, Shen C, Shafer K (2019) Child sexual abuse and depression in late life for men: A population-based, longitudinal analysis. J Gerontol B, 74:842-852.
27. Ekşi A (1999) Ben Hasta Değilim: Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarının Psikososyal Yönü. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri.
28. Elliot AJ, Peterson LW (1993) Maternal sexual abuse of male children. When to suspect and how to uncover it. Postgrad Med, 94:169-172.
29. Erkoç B (2023) Çocuk cinsel istismarı ve ensest olgusuna bakış. In Çocuklarda İhmal ve İstismar (Ed E Tüccar):155-195. İstanbul, Efe Akademi ı.
30. Ertur E, Yaycı N (2011) Erkek mağdur açısından ensest. Adli Tıp Dergisi, 25:199-214.
31. Finkelhor D (1994) The international epidemiology of child sexual abuse. Child Abuse Neglect, 18:409-417.
32. Finkelhor D, Browne A (1985) The traumatic impact of child sexual abuse: A conceptualization. Am J Orthopsychiatry, 55:530-541.
33. Finkelhor D, Shattuck A, Turner HA, Hamby SL (2014) The lifetime prevalence of child sexual abuse and sexual assault assessed in late adolescence. J Adolesc Health, 55:329-333.
34. Forster NS (2006) The analysis of company documentation. In Documentary Research Vol 4. (Ed J Scott):83-106. London, Sage.
35. Freeman KA, Morris TL (2001) A review of conceptual models explaining the effects of child sexual abuse. Aggress Violent Behav, 6:357-373.
36. Gezen M (2023) Birleşmiş milletler çocuk hakları bildirgesi nazarında ihmal kavramının Capharnaüm filmindeki Zain karakteri üzerinden incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15:203-225.
37. Groff MG (1987) Characteristics of incest offenders' wives. J Gender Res, 23:91-6.
38. Güçlü S (2016) Aileye İlişkin Kuramsal Yaklaşımlar. Değişen Toplumda Değişen Aile, 2. Baskı. (Ed N Adak):65-90. Ankara, Siyasal Kitabevi Yayınları.
39. Gültekin G, Ruban C, Akduman B, Korkusuz İ (2006) Çocuk ve cinsel istismar. Adli Psikiyatri Dergisi, 3:9-14.
40. Güneş-Aslan G (2020) Çocuğa yönelik cinsel istismarın açığa vurulma süreci hakkında bir derleme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31:1886-1912.
41. Gürhan N (2015) Her Yönüyle Çocuk İstismar ve İhmali (Sağlık-Yasa-Eğitim ve Aile Boyutu). Ankara, Nobel Tıp Kitabevi.
42. Hankir A, Holloway D, Agius M, Zaman R (2015) Beyond a beautiful mind: Film as an educational and therapeutic tool. Eur Psychiatry, 30:1901-1912.
43. Hoşoğlu R (2009) Engelli öğrencilerin ihmal ve istismar düzeyleri (Uzmanlık Tezi). Samsun, Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
44. İbiloğlu AO, Atlı A, Oto R, Özkan M (2018) Çocukluk çağı cinsel istismar ve ensest olgularına çok yönlü bakış. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10:84-98.
45. İșeri E (2008) Cinsel İstismar. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (Eds FÇ Çetin, B Pehlivantürk, F Ünal, R Uslu, E İșeri, T Türkbay, A Coșkun et al.):470-477. Ankara, Hekimler Yayın Birliği.
46. James A (2001) Yeni çocuk sosyolojisinde sorunlar, bakış açıları ve uygulamalar. Dünyada ve Türkiye'de değişen çocukluk. III. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi Bildirileri (Ed B. Onur):16-36. 16-18 Ekim 2000, Ankara.
47. Johnson CF (2008) Abuse and neglect of children. In: Nelson Textbook of Pediatrics, 18th ed. (Ed RE Behrman):178-182. Philadephia, PA, Saunders.
48. Kağnıcı DY (2015) Psikolojik danışman eğitiminde cinsel yönelim olgusunun irdelenmesi: Benim Çocuğum filmi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5:83-95.
49. Kara B, Biçer Ü, Gökalp A (2004) Çocuk istismarı. Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Dergisi, 47:140-151.
50. Karadoğan UC (2019) “Çocuk ve çocukluk” kavramının tarihsel süreçte değerlendirilmesi. Çocuk ve Medeniyet, 4:195-226.
51. Karan A (2001) Acil Tıp El Kitabı. Ankara, Güneş Kitapevi.
52. Karasar N (2005) Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.
53. Kardam F, Bademci E (2013) Mothers in cases of incest in Turkey: Views and experiences of professionals. J Fam Violence, 28:253-263.
54. Kemerli N (2000) Çocuklara yönelik cinsel taciz: Erk tüccarları. Kadınlar Dünyası, 7:5-7.
55. Koch G, Dollarhide CT (2000) Using a popular film in counselor education: Good will hunting as a teaching tool. Counselor Education and Supervision, 39:03-210.
56. Lum JA, Powell M, Timms L, Snow P (2015) A meta-analysis of cross sectional studies investigating language in maltreated children. J Speech Lang Hear Res, 58:961-976.
57. Lundahl BD, Nimer J, Parsons B (2006) Preventing child abuse: A meta-analysis of parent training programs. Res Soc Work Pract, 16:251-262.
58. Martin EK, Silverstone PH (2013) How much child sexual abuse is “below the surface,” and can we help adults identify it early. Front Psychiatry, 4:58.
59. McElvaney R, Greene S, Hogan D (2014) To Tell or not to Tell? Factors influencing Young people’s informal disclosures of child sexual abuse. J Interpers Violence, 29:928–947.
60. Mert E, Arslantaş H (2022) “Deli ve Dâhi” filminin psikiyatrinin tarihi ve psikiyatrik tedaviler çerçevesinde değerlendirilmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14:299-307.
61. Middleton W (2022) Beyond Death: Enduring Incest: The Fusion of Father with Daughter, 2nd ed. London, Routledge.
62. Morsünbül Ü (2015) Bal, Süt ve Yumurta filmlerinin Erikson’un psikososyal gelişim kuramı açısından analizi. İlköğretim Online, 14:181-187.
63. Nasıroğlu S (2014) Çocuk istismarında rehabilitasyon ve tedavi merkezleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6:67-78.
64. O’Carroll T, Arthur P (2017) Wolf: Incest avoidance and the incest taboos, two aspects of human nature. Sex Cult, 21:323–329.
65. Ovayolu N, Uçan Ö, Serindağ S (2007) Çocuklarda cinsel istismar ve etkileri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2:13-22.
66. Öktem D (2012) Türkiye’de Çocuk Adalet Sisteminin Yönetimi. Ankara, İHOP Uluslararası Çocuk Merkezi Yayınları.
67. Öztürk M, Demirdağ AG (2013) The ones who restored his honor with blood: A sociological research on the prisoners convicted of honor issue in Mardin jail house. J Soc Policy, 7:117-135.
68. Paavilaienen E, Tarkka MT (2003) Definition and identification of child abuse by finnish public health nurses. Public Health Nurs, 20:49-55.
69. Pérez-Fuentes G, Olfson M, Villegas L, Morcillo C, Wang S, Blanco C (2013) Prevalence and correlates of child sexual abuse: A national study. Compr Psychiatry, 54:16-27.
70. Polat O (2006) Aile İçi Cinsel Tecavüz Ensest. İstanbul, Nokta Kitap.
71. Putri PR, Prasetyo AW, Lendang J (2020) Description of the factors related to ıncest: The characteristics of the person–a case study of a father relating sexually with his daughter. Eur J Public Health, 3:34-43.
72. Romano E, De Luca RV (2001) Male sexual abuse: A review of effects, abuse characteristics, and links with later psychological functioning. Aggress Violent Behav, 6:55-78.
73. Siegel EV (2019) Father–Daughter Incest. London, Routledge.
74. Soner S, Aykut S (2017) Dissosiyatif kimlik bozukluğu temelinde sosyal bir sorun: Ensest ve sosyal hizmet. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1:129-141.
75. Stoltenborgh M, Van Ijzendoorn MH, Euser EM, Bakermans-Kranenburg MJ (2011) A global perspective on child sexual abuse: Meta-analysis of prevalence around the world. Child Maltreat, 16:79-101.
76. Şahin F (2006) Çocuk İstismarının Tanımı, Epidemolojisi ve Multidisipliner Takım Yaklaşımının Önemi. Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidisipliner Yaklaşım. Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi.
77. Şahin F, Taşar MA (2012) Cinsel istismar ve ensest. Türk Pediatri Arşivi, 47:159-164.
78. Şenol-Durak E, Fışıloğlu H (2007) Film analizi yöntemi ile Virginia Satir aile terapisi yaklaşımına bir bakış. Türk Psikoloji Yazıları, 10:43–62.
79. Taner Y, Gökler B (2004) Çocuk istismarı ve ihmali: Psikiyatrik yönleri. Acta Medica, 35:82-86.
80. Tardif M, Auclair N, Carpentier J (2005) Sexual abuse perpetrated by adult and juvenile females: An ultimate attempt to resolve a conflict associated with maternal identity. Child Abuse Neglect, 29:153-167.
81. Taş A (2017) Hacettepe üniversitesi öğrencilerinin çocuk ihmal ve istismarı hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi (Uzmanlık tezi). Ankara, Hacettepe Üniversitesi.
82. Temurturkan M (2016) Aile Birliğinin Bozulması: Boşanma ve Yeniden Evlenme. In Değişen Toplumda Değişen Aile, 2. baskı. (Ed N Adak):201-219. Ankara, Siyasal Kitabevi Yayınları.
83. Topçu S (2009) Cinsel İstismar. Ankara, Phoenix.
84. Turhan E, Sangün Ö, İnandı T (2006) Birinci basamakta çocuk istismarı ve önlenmesi. STED, 15:153- 157.
85. Tümlü GÜ, Acar Voltan N (2014) Issız Adam filminin gerçeklik terapisine dayalı incelenmesi. İnsan & İnsan, 2:62–73.
86. Türküler Aka B, Gençöz F (2010) Sinematerapinin mükemmeliyetçilik ve mükemmeliyetçilikle ilgili şemalar üzerindeki etkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 25:69–77.
87. UNICEF (2004) Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. New York, UNICEF:
88. UNICEF (2016) Çocuklara Kötü Muamelenin Önlenmesi. Ankara, Dünya Sağlık Örgütü.
89. Uzun Çiçek A, Demirci B, Mercan Işık C (2021). Aile içi cinsel istismar (ensest) ve ensest olgularının psikiyatrik açıdan değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri Forensic Medicine-Special Topics, 7:10-19.
90. Van der Kolk BA (2017) Developmental trauma disorder: Toward a rational diagnosis for children with complex trauma histories. Psychiatr Ann, 35:401–408.
91. WHO (2022) Preventing Child Maltreatment: A Guide To Taking Action And Generating Evidence. Geneva, World Health Organisation.
92. Williams M (1988) Father-son incest: A review and analysis of reported incidents. Clin Soc Work J, 16:165–179.
93. Yam FC (2021) Uyumsuz hayal kurma kavramının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(Suppl 1):27-39.
94. Yıldırım A, Şimşek H (2016) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, 10. baskı. Ankara, Seçkin Yayıncılık.
95. Yılmaz A (2009) Çocuk istismarı ve ihmali: Risk faktörleri ve çocukların psiko-sosyal gelişimi üzerindeki etkileri. Civil Academy Sosyal Bilimler Dergisi, 7:63-79.
96. Yılmaz R, Eryılmaz A (2016) Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesinde değerlendirilen ensest olgularının sosyodemografik özellikleri. Adli Tıp Bülteni, 21:167-171.
97. Yiğit R (2005) Çocukların cinsel istismarı ve ensest. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 8:90-100.
98. Yörükoğlu A (2000) Gençlik Çağı, Ruh Sağlığı ve Sorunları, 11. baskı. İstanbul, Özgür Yayınları.
99. Yüksel H, Yüksel M (2014) Çocuk ihmali ve istismarı bağlamında Türkiye’de çocuk gelinler gerçeği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5:1-24.