Derleme

Obsesif Kompulsif Bozuklukta Kabul ve Kararlılık Terapisi Uygulamaları

Cilt: 18 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Obsesif Kompulsif Bozuklukta Kabul ve Kararlılık Terapisi Uygulamaları

Öz

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), müdahaleci ve rahatsız edici düşünce içeriklerinin etkisini ve anksiyete miktarını azaltmak amacıyla zaman alıcı zihinsel veya davranışsal aktivitede bulunma ile karakterize, belirgin sıkıntıya yol açan ruhsal bir bozukluktur. OKB’ye anksiyete bozuklukları, depresyon, intihar düşünceleri eşlik etmekle beraber çalışma ve sosyal hayatta önemli işlevsel bozulmalar ve yaşam kalitesinde büyük düşüşler görülmektedir. OKBtedavisinde sıklıkla seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) ve bilişsel davranışçı terapi (BDT) müdahaleleri kullanılmakla beraber üçüncü nesil terapiler arasında yer alan Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT) uygulamalarının OKB semptomlarını azaltmada etkili olabileceğine yönelik umut veren sonuçlar görülmektedir. KKT, semptomları doğrudan ortadan kaldırmak yerine, psikolojik esnekliği artırmayı hedefler. Kabul, bilişsel ayrışma, anda kalma, bağlamsal benlik, değerlerle temas ve değer odaklı davranışlarda kararlılık olmak üzere altı temel süreç üzerinden ilerler. OKB bağlamında, KKT bireylere rahatsız edici düşünce ve duyguları kontrol etmekten vazgeçip onları kabul etmeyi, bu içsel yaşantılara rağmen kişisel değerleri doğrultusunda anlamlı bir yaşam sürdürmeyi öğretir. Yapılan çalışmalar, KKT'nin OKB semptomlarında BDT ve maruz bırakma terapisi ile karşılaştırılabilir düzeyde azalma sağladığını, özellikle SSRI tedavisine ek olarak uygulandığında tedavi etkinliğini daha da artırdığını göstermektedir. Sonuç olarak, KKT OKB tedavisi için etkili bir seçenek olarak öne çıkmakta, ancak daha fazla randomize kontrollü çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abramowitz JS (2006) The psychological treatment of obsessive- compulsive disorder. Can J Psychiatry, 51:407-416.
  2. Akdağ A (2023) Obsesif kompulsif bozuklukta; klasik bilişsel davranışçı terapi ve yeni nesil kabul ve kararlılık terapisi, karşılaştırmalı müdahale yaklaşımları. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 7:45-61.
  3. Albert U, De Ronchi D, Maina G, Pompili M (2019) Suicide risk in obsessive-compulsive disorder and exploration of risk factors: a systematic review. Curr Neuropharmacol, 17:681-696.
  4. APA (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. Washington DC, American Psychiatric Association.
  5. Bilgen İ (2022) Terapide Psikolojik Esneklik: Kabul ve Adanmışlık Terapisi, 2. bs. İstanbul, Epsilon Yayınevi.
  6. Brakoulias V, Starcevic V, Albert U, Arumugham SS, Bailey BE, Belloch A et al. (2019) Treatments used for obsessive–compulsive disorder—An international perspective. Hum Psychopharmacol, 34:e2686.
  7. Capel LK, Zutrica Ona P, Moller C, Twohig MP (2023) An open trial of acceptance and commitment therapy with exposure and response prevention in an ıntensive outpatient setting for adults with OCD. Cogn Behav Pract, 30:218-228.
  8. Chacin-Fuenmayor MC, de Fernandez J, Suarez-Roca H (2019) Addicted to compulsions: A complex case study of obsessive and compulsive disorder treated with acceptance and commitment therapy (ACT) and exposure therapy (ERP). Drug Depend Addict, 1:1–7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Psikiyatri , Ruh Sağlığı Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2024

Kabul Tarihi

30 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Sarıtaş M, Ata EE. Implementation of Acceptance and Commitment Therapy in Obsessive Compulsive Disorder. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2026;18:62–73.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.