Derleme

Üçüncü Dalga Psikoterapiler Çerçevesinden Doğum Sonrası Depresyon

Cilt: 18 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Üçüncü Dalga Psikoterapiler Çerçevesinden Doğum Sonrası Depresyon

Öz

Hamilelik ve doğum sonrası dönem, kadınların yaşamlarında önemli fizyolojik ve psikolojik değişikliklerin yaşandığı, aynı zamanda çeşitli psikolojik sorunların ortaya çıkabileceği hassas bir geçiş sürecidir. Bu dönemde sıklıkla karşılaşılan psikolojik bir durum ise doğum sonrası depresyondur. Bu durum, anne sağlığını doğrudan etkileyebileceği gibi, bebek ve bebekle olan etkileşimi de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Tedavi seçenekleri arasında psikoterapi ve psikofarmakolojik tedaviler öne çıkmakta, özellikle bilişsel davranışçı terapi ve kişilerarası terapi, bu bozukluğun tedavisinde yaygın olarak tercih edilen yaklaşımlar arasında yer almaktadır. Ancak, her iki terapi yönteminin de belirli sınırlılıkları bulunmaktadır. Mevcut tedavi yöntemlerinin sınırlılıkları göz önünde bulundurulduğunda, bu bozukluğun tedavisinde daha etkili ve yenilikçi müdahale yaklaşımlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda, üçüncü dalga bilişsel davranışçı terapiler, geleneksel terapötik yaklaşımların sınırlılıklarını aşma potansiyeline sahip yeni tedavi alternatifleri sunmaktadır. Bu derlemede, doğum sonrası depresyon üçüncü dalga bilişsel davranışçı terapiler perspektifinden incelenmiş ve kabul ve kararlılık terapisi, diyalektik davranış terapisi, metakognitif terapi, bilinçli farkındalık temelli terapiler ve şefkat odaklı terapilerin müdahale süreçlerine ilişkin temel bulguları ele alınmıştır. Sonuç olarak, üçüncü dalga bilişsel davranışçı terapi yaklaşımları ile duyguların kabulü, ruminatif düşünme, duygu düzenleme becerileri ve içsel süreçlere dair farkındalığı arttırma gibi konular üzerinde çalışılarak hamilelik ve doğum sonrası dönemin kadınlar üzerindeki olumsuz etkisinin hafifletilebileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agako A, Burckell L, McCabe RE, Frey BN, Barrett E, Silang K et al. (2023) A pilot study examining the effectiveness of a short-term, DBT informed, skills group for emotion dysregulation during the perinatal period. Psychol Serv, 20:697–707.
  2. Ahmadpanah M, Nazaribadie M, Aghaei E, Ghaleiha A, Bakhtiari A, Haghighi M et al. (2018) Influence of adjuvant detached mindfulness and stress management training compared to pharmacologic treatment in primiparae with postpartum depression. Arch Womens Ment Health, 21:65-73.
  3. American College of Obstetricians and Gynecologists (2023) Treatment and management of mental health conditions during pregnancy and postpartum. Obstet Gynecol, 141:1262–1288.
  4. APA (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. (DSM-5). Washington DC, American Psychiatric Association.
  5. Amiri NP, Ahmadi A, Mirzaee F, Mirzai M, Shahrokhi N (2021) The effect of dialectic behavioral counseling on depression, anxiety, and postpartum hematocrit level. Rev Bras Ginecol Obstet, 43:275-282.
  6. Andrei AM, Webb R, Enea V (2023) Self-criticism and self-compassion as mediators of the relationship between alexithymia and postpartum depressive symptoms. Psihologija, 56:145-162.
  7. Angus BM, Saling LL, Moffitt RL (2024) Self-compassionate reflective writing for affect regulation in Australian perinatal women. Appl. Psychol Health Well-Being, 16:745-764.
  8. Arıkan I, Demir BK, Korkut Y, Şahin S, Dibeklioglu SE (2016) Doğum sonrası depresyon yaygınlığı ve ilişkili etkenler. Anadolu Psikiyatri Derg, 17(Suppl 4) :27.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2025

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Hamarat H, Fidantek H, Özdem M, Şenkal Ertürk İ. Postpartum Depression from the Perspective of Third-Wave Psychotherapies. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2026;18:295–318.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.