Derleme

Kronik Ruhsal Hastalık Tanılı Bireylere Bakım Verenlerde Damgalanma ve Psikolojik Yardım Arama

Cilt: 18 Sayı: 3 Erken Görünüm Tarihi: 7 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Kronik Ruhsal Hastalık Tanılı Bireylere Bakım Verenlerde Damgalanma ve Psikolojik Yardım Arama

Öz

Ruhsal hastalığın tedavisinde bireye özgü bir tedavi planı oluşturulmakta ve bu planın gerçekleştirilmesinde ruh sağlığı uzmanlarının ve bakım verenin iş birliği gerekmektedir. Kronik ruhsal hastalıkların bakım sürecinde bakım verenler; yeni sorumluluklar edinme, sosyal ilişkilerde bozulma, yetersiz olduğunu hissetme, damgalanma ve maddi zorluklar gibi birçok zorlukla mücadele etmek zorundadır. Hastalıkla mücadelede yalnızca hastalar değil bakım verenler de damgalanmaya maruz kalmakta ve damgalanmanın getirdiği çeşitli olumsuz sonuçlardan etkilenmektedir. Yardım arama ve psikolojik yardım hizmetlerine katılım sağlama konusunda kişileri geride tutan etkenlerden birinin de damgalanma olduğu bilinmektedir. Kendini damgalayan ve sosyal damgalanmadan çekinen bireyler; ihtiyaç duysalar da psikolojik destek almamakta ve bu durum ihtiyaç duyulan müdahalenin gecikmesine, sorunlarının kronikleşmesine neden olmaktadır. Damgalanmayı önlemeye yönelik müdahaleler, kişilerin psikolojik yardım alma konusunda kaynaklara erişimini kolaylaştırarak daha erken çözüme ulaşmalarını sağlayacaktır. Bu derlemede kronik ruhsal hastalık tanılı bireylere bakım verenlerin damgalanma ve psikolojik yardım arama davranışlarının literatür doğrultunda incelenmesi amaçlanmıştır. Böylece bakım verenlerin yaşadıkları bu durumun değerlendirilmesi, damgalama ile mücadelenin ve bireylerin yardım arama davranışlarının artmasına yönelik müdahalelerin planlanmasına olanak sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ae-Ngibise, KA, Doku VCK, Asante KP, Owusu-Agyei S (2015) The experience of caregivers of people living with serious mental disorders: A study from rural Ghana. Glob Health Action, 8:26957.
  2. Alyafei AH, Alqunaibet T, Mansour H, Ali A, Billings J (2021) The experiences of family caregivers of people with severe mental illness in the Middle East: A systematic review and meta-synthesis of qualitative data. PLoS One, 16:e0254351.
  3. APA (2011) Mental health of caregivers. https://www.apa.org/pi/about/publications/caregivers/ practice_settings/ assessment/tools/ mental-health-caregivers (Accessed 16.05.2024)
  4. APA (2018) American Psychological Association Dictionary Of Psychology. Washington DC, American Psychological Association.
  5. APA (2024) Stigma, prejudice and discrimination against people with mental illness. https://www.psychiatry.org/patients-families/stigma-and-discrimination (Accessed 01.06.2024)
  6. APA (2025) What is mental illness? https://www.psychiatry.org/patients-families/what-is-mental-illness (Accessed 20.08.2025)
  7. Atalay Z, Tamkoç B, Yıldız H (2024) Şizofrenide bakım yükü: “onu benden sonraya bırakma”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34:1021-1034.
  8. Ayyıldız E, Babacan Gümüş A (2019) Examination of care burden and coping methods in caregivers of individuals diagnosed with bipolar disorder. J Psychiatric Nurs, 10:277-285.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Ruh Sağlığı Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

7 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

22 Haziran 2025

Kabul Tarihi

12 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

JAMA
1.Uslu S, Aydın A. Stigma and Psychological Help-Seeking Among Caregivers of Individuals with Chronic Mental Illness. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar.;18:995–1005.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.