Araştırma Makalesi

Yas Bozukluğu Ölçeği Türkçe Versiyonu: Uyarlanması ve Psikometrik Özellikleri

Cilt: 17 Sayı: Supplement 1 16 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Yas Bozukluğu Ölçeği Türkçe Versiyonu: Uyarlanması ve Psikometrik Özellikleri

Öz

Amaç: Yas Bozukluğu Ölçeği, yasa bağlı biyopsikososyal işlevsellikte bozulmanın hızlı ve esnek tanısı için geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Yas Bozukluğu Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini değerlendirmektir. Yöntem: Bu metodolojik çalışma Türkiye'de 197 yetişkinle yürütülmüştür. Çalışma sürecinde Dünya Sağlık Örgütü'nün çeviri-geri çeviri protokolü takip edilmiş olup, İçerik Geçerlilik İndeksi (CVI), Keşfedici Faktör Analizi (EFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) yapılmış ve Cronbach alfa değeri değerlendirilmiştir. Bulgular: Ölçeğin CVI değeri 0.94 olarak bulunmuştur. EFA, toplam varyansın %63.54'ünü açıklayan beş maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı ortaya koymuştur. CFA, bu yapıyı kabul edilebilir model uyum indeksleriyle desteklemiştir (χ²/sd = 7.79, RMSEA = 0.19, CFI = 0.94, GFI = 0.93, NFI=0.94, SRMR = 0.05). RMSEA ve χ²/sd değerleri beklenen değerlerden yüksek bulunmuştur. Bu nedenle modifikasyon önerileri doğrultusunda madde 2 ile madde 1 arasına hata kovaryansı eklenmiştir. Bu işlem sonucunda modelin uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir olduğu görülmüştür (χ²=1.00, sd=4, χ²/sd= 0.25 RMSEA=0.00, CFI =1.00, GFI=1.00, NFI 1.00=, SRMR =0.007). Ölçeğin güçlü iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir (Cronbach’s α=0.85). Yas Bozukluğu Ölçeği ile Yas Ölçeği arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0.56, p<0.001). Sonuç: Ölçek, yas süreci nedeniyle ortaya çıkan biyopsikososyal işlevsellikte bozulmayı değerlendirebilecek, sağlık profesyonelleri ve araştırmacılar tarafından klinik uygulamalarda ve bilimsel çalışmalarda kullanılabilecek esnek, geçerli ve güvenilir bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atalay K, Staneva A (2020) The effect of bereavement on cognitive functioning among elderly people: Evidence from Australia. Econ Hum Biol, 39:100932.
  2. Ayaz T, Karancı AN, Aker AT (2014) The reliability and validity study of the Turkish version of two-track model of Bereavement Questionnaire. Turk Psikiyatri Derg, 25:253-263.
  3. Aslan Kunt D, Dereboy F (2018) Validity and reliability of the World Health Organization disability assessment schedule 2.0 (WHODAS 2.0) in Turkish psychiatry patients and healthy controls. Turk Psikiyatri Derg, 29:248-257.
  4. APA (2022) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5-TR, (5th ed., text rev). Washington DC, American Psychiatric Association.
  5. Breen LJ, Lee SA, Mancini VO, Willis M, Neimeyer RA (2023) Grief and functional impairment following COVID-19 loss in a treatment-seeking sample: the mediating role of meaning. Br J Guid Counc, 51:395-406.
  6. Balcı Çelik S (2006) Yas Ölçegi: Geçerlık ve güvenirlik çalısması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(25):105-114.
  7. Bildik T (2013) Ölüm, kayıp, yas ve patolojik yas. Ege Tıp Dergisi, 52:223-229.
  8. Carlsson N, Alvariza A, Bremer A, Axelsson L, Årestedt K (2023) Symptoms of prolonged grief and self-reported health among bereaved family members of persons who died from sudden cardiac arrest. Omega (Westport), 87:66-86.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Psikiyatri , Ruh Sağlığı Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

1 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 17 Sayı: Supplement 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Şimşek Arslan B, Sezer Balcı A. Turkish Version of Grief Impairment Scale: Adaptation, and Psychometric Properties. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2025;17:294–302.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.