Araştırma Makalesi

Bilişsel Hataların Yordayıcıları: Medya Çoklu Görevi ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu

Cilt: 17 Sayı: Supplement 1 16 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Bilişsel Hataların Yordayıcıları: Medya Çoklu Görevi ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu

Öz

Amaç: Bu araştırmada günlük hayatta karşılaşılan bilişsel hataların medya çoklu görev sıklığına ve gelişmeleri kaçırma korkusuna bağlı olarak değişimi incelenmiştir. Yöntem: İlişkisel kesitsel desen kullanılarak yürütülen araştırmaya Bilişsel Hatalar Ölçeği, Medya Çoklu Görev Ölçeği, Sosyal Medya Çoklu Görev Ölçeği ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeğini dolduran 18- 35 yaşları arasında (Ort.yaş = 20,69, SS = 3,05) 315 katılımcının verisi dahil edilmiştir. Veriler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu regresyon analiziyle incelenmiştir. Regresyon modelinde yaş ve günlük sosyal medya kullanım süresi kontrol edilmiştir. Bulgular: Bilişsel hata puanları ile günlük sosyal medya kullanım süresinin (r = ,19, p < ,001), medya çoklu görev sıklığının (r = ,30, p < ,001), akademik-sosyal medya çoklu görev sıklığının (r = ,30, p < ,001) ve gelişmeleri kaçırma korkusunun (r = ,30, p < 0,001) anlamlı yönde pozitif ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Regresyon analizi sonucunda gelişmeleri kaçırma korkusunun (β = ,206, p < ,001), medya çoklu görevi sıklığının (β = ,197, p < ,001) ve akademik-sosyal medya çoklu görev sıklığının (β = ,171, p = ,003) birlikte bilişsel hata puanlarındaki varyansın %17’sini açıkladığı görülmüştür (düzeltilmiş R2= ,170). Bilişsel hataların en büyük yordayıcısının gelişmeleri kaçırma korkusu olduğu saptanmış olup ardından sırasıyla medya çoklu görev sıklığı ve akademik-sosyal medya çoklu görev sıklığı gelmiştir. Sonuç: Bulgular, bilişsel hataların sosyal medyada geçirilen süreden ziyade, gelişmeleri kaçırma korkusu gibi medya kullanım motivasyonları ve çoklu görev davranışları gibi kullanım bağlamlarıyla daha güçlü biçimde ilişkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abd Ellatif Elsayed H (2025) Fear of missing out and its impact: exploring relationships with social media use, psychological well-being, and academic performance among university students. Front Psychol, 16:1582572.
  2. Andrews S, Ellis DA, Shaw H, Piwek L (2015) Beyond self-report: Tools to compare estimated and real-world smartphone use. PLoS One, 10:e0139004.
  3. Arain M, Haque M, Johal L, Mathur P, Nel W, Rais A et al. (2013) Maturation of the adolescent brain. Neuropsychiatr Dis Treat, 9: 449-461.
  4. Bakioğlu F, Ekinci N, Deniz M (2023) Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ve internet bağımlılığı: Bilişsel esnekliğin aracılık rolü üzerine bir araştırma. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26:264-275.
  5. Balcı Ş, Bal E (2022) Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ile akıllı telefon bağımlılığı ilişkisinde kullanım süresinin aracılık rolü. Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi, 6:103-120.
  6. Baumgartner SE, Lemmens JS, Weeda WD, Huizinga M (2017) Measuring media multitasking: Development of a short measure of media multitasking for adolescents. J Media Psychol, 29:92-101.
  7. Bennett DA (2001) How can I deal with missing data in my study? Aust N Z J Public Health, 25:464-469.
  8. Bowman LL, Levine LE, Waite BM, Gendron M (2010) Can students really multitask? An experimental study of instant messaging while reading. Comput Educ, 54:927-931.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

9 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

9 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 17 Sayı: Supplement 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Ulusoy Kök N. Predictors of Cognitive Failures: Media Multitasking and Fear of Missing Out. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2025;17:466–481.

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.