TR
EN
Bilişsel Hataların Yordayıcıları: Medya Çoklu Görevi ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu
Öz
Amaç: Bu araştırmada günlük hayatta karşılaşılan bilişsel hataların medya çoklu görev sıklığına ve gelişmeleri kaçırma korkusuna bağlı olarak değişimi incelenmiştir.
Yöntem: İlişkisel kesitsel desen kullanılarak yürütülen araştırmaya Bilişsel Hatalar Ölçeği, Medya Çoklu Görev Ölçeği, Sosyal Medya Çoklu Görev Ölçeği ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeğini dolduran 18- 35 yaşları arasında (Ort.yaş = 20,69, SS = 3,05) 315 katılımcının verisi dahil edilmiştir. Veriler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu regresyon analiziyle incelenmiştir. Regresyon modelinde yaş ve günlük sosyal medya kullanım süresi kontrol edilmiştir.
Bulgular: Bilişsel hata puanları ile günlük sosyal medya kullanım süresinin (r = ,19, p < ,001), medya çoklu görev sıklığının (r = ,30, p < ,001), akademik-sosyal medya çoklu görev sıklığının (r = ,30, p < ,001) ve gelişmeleri kaçırma korkusunun (r = ,30, p < 0,001) anlamlı yönde pozitif ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Regresyon analizi sonucunda gelişmeleri kaçırma korkusunun (β = ,206, p < ,001), medya çoklu görevi sıklığının (β = ,197, p < ,001) ve akademik-sosyal medya çoklu görev sıklığının (β = ,171, p = ,003) birlikte bilişsel hata puanlarındaki varyansın %17’sini açıkladığı görülmüştür (düzeltilmiş R2= ,170). Bilişsel hataların en büyük yordayıcısının gelişmeleri kaçırma korkusu olduğu saptanmış olup ardından sırasıyla medya çoklu görev sıklığı ve akademik-sosyal medya çoklu görev sıklığı gelmiştir.
Sonuç: Bulgular, bilişsel hataların sosyal medyada geçirilen süreden ziyade, gelişmeleri kaçırma korkusu gibi medya kullanım motivasyonları ve çoklu görev davranışları gibi kullanım bağlamlarıyla daha güçlü biçimde ilişkili olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abd Ellatif Elsayed H (2025) Fear of missing out and its impact: exploring relationships with social media use, psychological well-being, and academic performance among university students. Front Psychol, 16:1582572.
- Andrews S, Ellis DA, Shaw H, Piwek L (2015) Beyond self-report: Tools to compare estimated and real-world smartphone use. PLoS One, 10:e0139004.
- Arain M, Haque M, Johal L, Mathur P, Nel W, Rais A et al. (2013) Maturation of the adolescent brain. Neuropsychiatr Dis Treat, 9: 449-461.
- Bakioğlu F, Ekinci N, Deniz M (2023) Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ve internet bağımlılığı: Bilişsel esnekliğin aracılık rolü üzerine bir araştırma. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26:264-275.
- Balcı Ş, Bal E (2022) Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ile akıllı telefon bağımlılığı ilişkisinde kullanım süresinin aracılık rolü. Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi, 6:103-120.
- Baumgartner SE, Lemmens JS, Weeda WD, Huizinga M (2017) Measuring media multitasking: Development of a short measure of media multitasking for adolescents. J Media Psychol, 29:92-101.
- Bennett DA (2001) How can I deal with missing data in my study? Aust N Z J Public Health, 25:464-469.
- Bowman LL, Levine LE, Waite BM, Gendron M (2010) Can students really multitask? An experimental study of instant messaging while reading. Comput Educ, 54:927-931.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Psikiyatri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
9 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
16 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
6 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
9 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 17 Sayı: Supplement 1
