Derleme
BibTex RIS Kaynak Göster

Anksiyete Bozukluklarına Tanılar Üstü Yaklaşım: Ortak Faktörler ve Bütüncül Müdahaleler

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 1346 - 1366, 16.02.2026
https://doi.org/10.18863/pgy.1841690
https://izlik.org/JA37WK69CB

Öz

Anksiyete bozuklukları, yaygınlıkları ve bireylerin işlevselliği ile yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilme potansiyelleri nedeniyle hem klinik hem de araştırma çalışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Geleneksel tanı temelli müdahale yaklaşımları, belirli bozukluklara özgü semptomları hedef alırken; eştanı yaygınlığı ve bireysel farklılıkların yeterince gözetilmemesi gibi önemli sınırlılıklar barındırmaktadır. Bu nedenle, farklı bozukluklarda ortak biçimde ortaya çıkan bilişsel ve duygusal süreçleri hedefleyen tanılar üstü yaklaşımlar, daha bütüncül ve esnek bir müdahale olanağı sunmaktadır. Bu derleme, anksiyete bozukluklarının ortaya çıkışı, gelişimi ve sürdürülmesinde rol oynayan başlıca tanılar üstü mekanizmaları ele almakta; ruminasyon, anksiyete duyarlılığı, duygu düzenleme güçlüğü, davranışsal kaçınma, belirsizliğe tahammülsüzlük, mükemmeliyetçilik, bilişsel esneklik, psikolojik esneklik, bilinçli farkındalık ve öz-şefkat süreçlerini kapsamlı bir biçimde incelemektedir. İlgili literatür bulguları doğrultusunda, incelenen tanılar üstü süreçlerin birden fazla psikopatolojiyle ilişkili olduğu, eş tanı örüntülerini açıklamada merkezi bir rol oynadığı ve müdahale hedefi haline geldiklerinde anksiyete ve eşlik eden belirtilerde anlamlı iyileşme sağlayabildikleri anlaşılmaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışma bir derleme makalesi olduğu için etik kurul izni gerektirmemektedir.

Destekleyen Kurum

Mevcut derleme çalışması için herhangi bir kurumdan fon alınmamıştır.

Kaynakça

  • Abend R (2023) Understanding anxiety symptoms as aberrant defensive responding along the threat imminence continuum. Neurosci Biobehav Rev, 152:105305.
  • Acartürk ZC, Abuhamdeh S, Jalal B, Unaldı N, Alyanak B, Cetinkaya M et al. (2019) Culturally adapted transdiagnostic CBT for SSRI resistant Turkish adolescents: A pilot study. Am J Orthopsychiatry, 89:222-227.
  • Aktepe İ, Tolan Ö (2020) Bilinçli farkındalık: Güncel bir gözden geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12:534-561.
  • Aldao A (2012) Emotion regulation strategies as transdiagnostic processes: A closer look at the invariance of their form and function. Revista de Psicopatologia y Psicologia Clinica, 17:261-277.
  • Aldao A, Nolen-Hoeksema S, Schweizer S (2010) Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clin Psychol Rev, 30:217-237.
  • Alkan E, Kumar G, Ravichandran S, Kaushal S, Salazar-De-Pablo G, Alerci L et al. (2025) Effectiveness of mindfulness-based interventions in reducing depressive symptoms across mental disorders: A meta-analysis of randomized controlled trials. Psychiatry Res, 348:116472.
  • Altan-Atalay A, Fatih Boluvat M (2024) Cognitive flexibility and depression: The moderator roles of humor styles. Curr Psychol, 43:20814-20823.
  • Andersen P, Toner P, Bland M, McMillan D (2016) Effectiveness of transdiagnostic cognitive behaviour therapy for anxiety and depression in adults: A systematic review and meta-analysis. Behav Cogn Psychother, 44:673-690.
  • APA (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition (DSM-5). Washington DC, American Psychiatric Association.
  • Argus G, Thompson M (2008) Perceived social problem solving, perfectionism, and mindful awareness in clinical depression: An exploratory study. Cognit Ther Res, 32:745-757.
  • Arı E (2023) The mediating role of cognitive flexibility between self-compassion and anxiety symptoms. Nesne-Psikoloji Dergisi, 11:520-531.
  • Balideh D, Nejati F, Torkaman M (2025) Emotional regulation training for nursing students: Effects on emotional adjustment and psychological distress. BMC Nurs, 24:1379.
  • Barlow DH, Farchione TJ, Bullis JR, Gallagher MW, Murray-Latin H, Sauer-Zavala S et al. (2017) The unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders compared with diagnosis-specific protocols for anxiety disorders: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 74:875-884.
  • Barlow DH, Farchione TJ, Fairholme CP, Ellard KK, Boisseau CL, Allen LB et al. (2011) The Unified Protocol for Transdiagnostic Treatment of Emotional Disorders: Therapist Guide. New York, Oxford University Press.
  • Barrio-Martínez S, García-Campayo J, Pérez-Aranda A, Modrego-Alarcón M, López-del-Hoyo Y (2023) Worry, rumination and negative metacognitive beliefs as moderators of transdiagnostic cognitive behavioural therapy outcomes in emotional disorders. J Affect Disord, 338:349-357.
  • Bates GW, Elphinstone B, Whitehead R (2021) Self‐compassion and emotional regulation as predictors of social anxiety. Psychol. Psychother: Theory Res. Pract. 94:426-442.
  • Bazo Perez M, Hayes TB, Frazier LD (2023) Beyond generalized anxiety: The association of anxiety sensitivity with disordered eating. J Eat Disord, 11:173.
  • Berg H, McDermott T, Kuplicki R, Yeh H, Thompson W, Smith R et al. (2025) Prediction of generalized anxiety disorder treatment outcomes with neurobehavioral responses to approach-avoidance conflict: A randomized clinical trial. Transl Psychiatry, 15:231.
  • Bergmann N, Hahn E, Hahne I, Zierhut M, Ta T, Bajbouj M et al. (2021) The relationship between mindfulness, depression, anxiety, and quality of life in individuals with schizophrenia spectrum disorders. Eur Psychiatry, 64:708808.
  • Berking M, Wirtz CM, Svaldi J, Hofmann SG (2014) Emotion regulation predicts symptoms of depression over five years. Behav Res Ther, 57:13-20.
  • Bijulakshmi P, Kumar VVB (2025) The role of psychological flexibility in the treatment of anxiety disorders: A systematic review. Archives of Medicine and Health Sciences, 13:110-114.
  • Boettcher J, Aström V, Påhlsson D, Schenström O, Andersson G, Carlbring P (2014) Internet-based mindfulness treatment for anxiety disorders: A randomized controlled trial. Behav Ther, 45:241-253.
  • Bommarito S, Stevenson A, Warren R (2024) Self-compassion across anxiety and mood disorders: Implications for treatment. Curr Psychiatry Rep, 27:134-139.
  • Borsboom D, Cramer AOJ (2013) Network analysis: An integrative approach to the structure of psychopathology. Annu Rev Clin Psychol, 9:91-121.
  • Boswell JF, Thompson-Hollands J, Farchione TJ, Barlow DH (2013) Intolerance of uncertainty: a common factor in the treatment of emotional disorders. J Clin Psychol, 69:1-16.
  • Bottesi G, Marchetti I, Sica C, Ghisi M (2020) Network analysis of intolerance of uncertainty: Associations with anxiety and depression symptoms. J Anxiety Disord, 76:102312.
  • Bruce SE, Yonkers KA, Otto MW, Eisen JL, Weisberg RB, Pagano M et al. (2008) Influence of psychiatric comorbidity on recovery and recurrence in generalized anxiety disorder, social phobia, and panic disorder: A 12-year prospective study. Focus, 6:539-548.
  • Buhr K, Dugas MJ (2002) The intolerance of uncertainty scale: Psychometric properties of the English version. Behav Res Ther, 40:931-945.
  • Cai H, Bai W, Liu M, Wang Z, Li Q, Han L et al. (2024) A network model of depressive and anxiety symptoms: A systematic review and statistical evaluation of network analyses. Mol Psychiatry, 29:1173-1189.
  • Carleton RN (2016) Into the unknown: A review and synthesis of contemporary models involving uncertainty. J Anxiety Disord, 39:30-43.
  • Carlucci L, Saggino A, Balsamo M (2021) On the efficacy of the unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders: A systematic review and meta-analysis. Clin Psychol Rev, 87:101999.
  • Corpas J, Moriana JA, Vencesla JF, Galvez-Lara M (2022) Effectiveness of brief group transdiagnostic therapy for emotional disorders in primary care: A randomized controlled trial identifying predictors of outcome. Psychother Res, 32:456-469.
  • Craske MG, Kircanski K, Zelikowsky M, Mystkowski J, Chowdhury N, Baker A (2008) Optimizing inhibitory learning during exposure therapy. Behav Res Ther, 46:5-27.
  • Cuijpers P, Miguel C, Ciharova M, Ebert D, Harrer M, Karyotaki E (2023) Transdiagnostic treatment of depression and anxiety: A meta-analysis. Psychol Med, 53:6535-6546.
  • Curry J, Silva S, Rohde P, Ginsburg G, Kratochvil C, Simons A et al. (2011) Recovery and recurrence following treatment for adolescent major depression. Arch Gen Psychiatry, 68:263-270.
  • Dağ İ, Gülüm V (2013) Yetişkin bağlanma örüntüleri ile psikopatoloji belirtileri arasındaki ilişkide bilişsel özelliklerin aracı rolü: Bilişsel esneklik. Turk Psikiyatri Derg, 24:240-247.
  • Dalgleish T, Black M, Johnston D, Bevan A (2020) Transdiagnostic approaches to mental health problems: Current status and future directions. J Consult Clin Psychol, 88:179-195.
  • Deniz ME, Erus SM, Büyükcebeci A (2017) Bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde duygusal zekanın aracılık rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 7:17-31.
  • Deniz ME, Gündüz M (2021) Psychological inflexibility and cognitive flexbility as predictors of self-compassion. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11:75-94.
  • DeTore NR, Balogun O, Choi KW, Holt DJ (2025) Transdiagnostic prevention in youth mental health, Part II: Interventions. Neuropsychopharmacology, 51:310-322.
  • Dillard AJ, Meier BP (2021) Trait mindfulness is negatively associated with distress related to COVID-19. Pers Individ Dif, 179:110955.
  • Dindo L, Van Liew JR, Arch JJ (2017) Acceptance and commitment therapy: A transdiagnostic behavioral intervention for mental health and medical conditions. Neurotherapeutics, 14:546-553.
  • Dozois DJ, Seeds PM, Collins KA (2009) Transdiagnostic approaches to the prevention of depression and anxiety. J Cogn Psychother, 23:44-59.
  • Durlak JA (2011) The Importance of Implementation for Research, Practice, and Policy (Research Brief). Bethesda, Child Trends.
  • Durlak JA, DuPre EP (2008) Implementation matters: A review of research on the influence of implementation on program outcomes and the factors affecting implementation. Am J Community Psychol, 41:327-350.
  • Egan SJ, Wade TD, Shafran R (2011) Perfectionism as a transdiagnostic process: A clinical review. Clin Psychol Rev, 31:203-212.
  • Ehring T, Watkins ER (2008) Repetitive negative thinking as a transdiagnostic process. Int J Cogn Behav Ther, 1:192-205.
  • Einstein DA (2014) Extension of the transdiagnostic model to focus on intolerance of uncertainty: A review of the literature and implications for treatment. Clin Psychol (New York), 21:280-300.
  • Eisenberg D, Hunt J, Speer N, Zivin K (2011) Mental health service utilization among college students in the United States. J Nerv Ment Dis, 199:301-308.
  • Erarslan İngeç Ö (2021) Depresif ve kaygı belirtilerine yönelik bütünleşik tanılar üstü bir müdahalenin uyarlanması ve etkisinin değerlendirilmesi (Doktora tezi). İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Erarslan İngeç Ö, Yorulmaz O (2021) Tanılar üstü psikolojik müdahale programlarının depresyon ve anksiyete bozuklukları üzerindeki etkisi: Sistematik bir derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13:261-281.
  • Farchione TJ, Fairholme CP, Ellard KK, Boisseau CL, Thompson-Hollands J, Carl JR, Gallagher MW, Barlow DH (2012) Unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders: a randomized controlled trial. Behav Ther, 43:666-678.
  • Ferrari M, Hunt C, Harrysunker A, Abbott MJ, Beath AP, Einstein DA (2019) Self-compassion interventions and psychosocial outcomes: A meta-analysis of RCTs. Mindfulness, 10:1455-1473.
  • Ferreira MG, Mariano LI, Rezende JV, Caramell P, Kishita N (2022) Effects of group acceptance and commitment therapy (act) on anxiety and depressive symptoms in adults: A meta-analysis. J Affect Disord, 309:297-308.
  • Fitzgerald HE, Etkin A, Moshier SJ, Otto MW (2021) Anxiety sensitivity as a malleable mechanistic target for prevention interventions: A meta-analysis of the efficacy of brief treatment interventions. Clin Psychol, 28:323-337.
  • Flores A, López FJ, Vervliet B, Cobos PL (2018) Intolerance of uncertainty as a vulnerability factor for excessive and inflexible avoidance behavior. Behav Res Ther, 104:34-43.
  • Flores A, López FJ, Vervliet B, Cobos PL (2020) Prospective intolerance of uncertainty is associated with maladaptive temporal distribution of avoidance responses: An extension of Flores, López, Vervliet, and Cobos (2018) Behav Ther Exp Psychiatry, 68:101527.
  • Frost R, Marten P, Lahart C, Rosenblate R (1990) The dimensions of perfectionism. Cogn Ther Res, 14:449-468.
  • Gao J, Feng Y, Xu S, Wilson A, Li H, Wang X et al. (2023) Appearance anxiety and social anxiety: A mediated model of self-compassion. Front Public Health, 11:1105428.
  • Gerdan G, Salcioglu E (2025) Experiential avoidance as a transdiagnostic mediator in the relationship between ıntolerance of uncertainty, maladaptive perfectionism, and psychiatric symptoms: structural and causal mediation analyses in a clinical sample. Clin Psychol Psychother, 32:e70102.
  • Germer C (2004) What is mindfulness? Insight J, 22:24-29.
  • Goldstein-Piekarski AN, Williams LM, Humphreys K (2016) A trans-diagnostic review of anxiety disorder comorbidity and the impact of multiple exclusion criteria on studying clinical outcomes in anxiety disorders. Transl Psychiatry, 6:e847.
  • Grabovac AD, Lau MA, Willett BR (2011) Mechanisms of mindfulness: A Buddhist psychological model. Mindfulness, 2:154-166.
  • Gratz KL, Roemer L (2004) Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. J Psychopathol Behav Assess, 26:41-54.
  • Greifenberger A, Hill G, Toumeh E, Lokuge S, Fotinos K, Epstein I et al. (2025) Neurobiology of ıntolerance of uncertainty: A systematic review. J Psychiatry Psychiatr Disord, 9:140-154.
  • Gros DF, Saulnier KG, Allan NP (2023) Exploring trajectories in transdiagnostic behavior therapy. J Trauma Stress, 36:668-681.
  • Gross JJ (2014) Handbook of Emotion Regulation, 2nd ed. New York, Guilford Press.
  • Haller H, Breilmann P, Schröter M, Dobos G, Cramer H (2021) A systematic review and meta-analysis of acceptance-and mindfulness-based interventions for DSM-5 anxiety disorders. Sci Rep, 11:20385.
  • Han A, Kim TH (2023) Effects of self-compassion interventions on reducing depressive symptoms, anxiety, and stress: A meta-analysis. Mindfulness, 14:1553-1581.
  • Harris E, Samuel V (2020) Acceptance and commitment therapy: A systematic literature review of prevention and intervention programs for mental health difficulties in children and young people. J Cogn Psychother, 34:280-305.
  • Harris R (2022) ACT’i Kolay Öğrenmek: Kabul ve Kararlılık Terapisi için Hızlı Bir Başlangıç (Çeviri Ed. FB Esen, KF Yavuz). İstanbul, Litera Yayıncılık.
  • Harvey AG, Watkins E, Mansell W, Shafran R (2004) Cognitive Behavioural Processes Across Psychological Disorders: A Transdiagnostic Approach to Research and Treatment. Oxford, Oxford University Press.
  • Hayes SC, Strosahl KD, Wilson KG (2012) Acceptance and Commitment Therapy: The Process and Practice of Mindful Change, 2nd ed. New York, Guilford Press.
  • Hayes SC, Wilson KG, Gifford EV, Follette VM, Strosahl K (1996) Experiential avoidance and behavioral disorders: A functional dimensional approach to diagnosis and treatment. J Consult Clin Psychol, 64:1152.
  • Hofmann SG, Asnaani A, Vonk IJ, Sawyer AT, Fang A (2012) The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognit Ther Res, 36:427-440.
  • Hofmann SG, Hinton DE (2014) Cross-cultural aspects of anxiety disorders. Curr Psychiatry Rep, 16:450.
  • Hohl K, Dolcos S (2024) Measuring cognitive flexibility: A brief review of neuropsychological, self-report, and neuroscientific approaches. Front Hum Neurosci, 18:1331960.
  • Huang V, Yu M, Carleton RN, Beshai S (2019) Intolerance of uncertainty fuels depressive symptoms through rumination: Cross-sectional and longitudinal studies. PLoS One, 14:e0224865.
  • Hunt C, Exline JJ, Fletcher TL, Teng EJ (2022) Intolerance of uncertainty prospectively predicts the transdiagnostic severity of emotional psychopathology: Evidence from a Veteran sample. J Anxiety Disord, 86:102530.
  • Hyman SE (2021) Psychiatric disorders: Grounded in human biology but not natural kinds. Perspect Biol Med, 64:6-28.
  • Iannattone S, Spaggiari S, Di Riso D, Bottesi G (2024) Profiles of intolerance of uncertainty, separation anxiety, and negative affectivity in emerging adulthood: A person-centered approach. J Affect Disord, 345:51-58.
  • Insel T, Cuthbert B, Garvey M, Heinssen R, Pine DS, Quinn K et al. (2010) Research domain criteria (RDoC): Toward a new classification framework for research on mental disorders. Am J Psychiatry, 167:748-751.
  • Ipsos (2024) Ipsos Dünya Ruh Sağlığı Monitörü. https://www.ipsos.com/tr-tr/ipsos-dunya-ruh-sagligi-monitoru-arastirmasi (Accessed 27.08.2025).
  • Jacoby RJ (2020) Intolerance of uncertainty. In Clinical Handbook of Fear and Anxiety (Eds Abramowitz JS, Blakey SM):45-63. Washington, American Psychological Association.
  • Jazaieri H, Urry HL, Gross JJ (2013) Affective disturbance and psychopathology: An emotion regulation perspective. J Exp Psychopathol, 4:584-599.
  • Justyna MK, Zorana I (2023) Emotion regulation strategies and mental health symptoms during COVID-19: the mediating role of insomnia. Int J Occup Med Environ Health, 36:151-159.
  • Kağıtçıbaşı C (2005) Autonomy and relatedness in cultural context: Implications for self and family. J Cross Cult Psychol, 36:403-422.
  • Kalon LS, Freund H, Rinn A, Watkins PC, Zarski AC, Lehr D (2025) Effectiveness of a gratitude app at reducing repetitive negative thinking as a transdiagnostic risk factor in the general population: Results from a pragmatic randomized controlled trial. J Affect Disord, 389:119664.
  • Kara BC, Tolan ÖÇ (2025) Genç yetişkinlerde olumsuz değerlendirilme korkusu ve sosyal yeterlik ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64:1286-1302.
  • Karsten J, Hartman CA, Ormel J, Nolen WA, Penninx BWJH (2011) Psychiatric history and subthreshold symptoms as predictors of the occurrence of depressive or anxiety disorder within 2 years. Br J Psychiatry, 198:206.
  • Karsten J, Penninx BW, Verboom CE, Nolen WA, Hartman CA (2013) Course and risk factors of functional impairment in subthreshold depression and anxiety. Depress Anxiety, 30:386-394.
  • Kazdin AE (2007) Mediators and mechanisms of change in psychotherapy research. Annu Rev Clin Psychol, 3:1-27.
  • Kessler RC, Chiu WT, Demler O, Merikangas KR, Walters EE (2005) Prevalence, severity, and comorbidity of 12-month DSM-IV disorders in the national comorbidity survey replication. Arch Gen Psychiatry, 62:617-627.
  • Kirby JN, Tellegen CL, Steindl SR (2017) A meta-analysis of compassion-based interventions: Current state of knowledge and future directions. Behav Ther, 48:778-792.
  • Kladnitski N, Smith J, Uppal S, James MA, Allen AR, Andrews G et al. (2020) Transdiagnostic internet-delivered CBT and mindfulness-based treatment for depression and anxiety: A randomised controlled trial. Internet Interv, 20:100310.
  • Korte KJ, Schmidt NB (2020) Transdiagnostic preventative intervention for subclinical anxiety: Development and initial validation. J Psychiatr Res, 126:34-42.
  • Kotov R, Krueger RF, Watson D, Achenbach TM, Althoff RR, Bagby RM et al. (2017) The Hierarchical Taxonomy of Psychopathology (HiTOP): A dimensional alternative to traditional nosologies. J Abnorm Psychol, 126:454.
  • Kul A, Türk F (2020) Kabul ve adanmışlık terapisi (ACT) üzerine bir derleme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16:3773-3805.
  • Landy LN, Schneider RL, Arch JJ (2015) Acceptance and commitment therapy for the treatment of anxiety disorders: A concise review. Curr Opin Psychol, 2:70-74.
  • Lee JK, Orsillo SM (2014) Investigating cognitive flexibility as a potential mechanism of mindfulness in generalized anxiety disorder. J Behav Ther Exp Psychiatry, 45:208-216.
  • Lemmens LHJM, Galindo-Garre F, Arntz A, Peeters F, Hollon SD, Huibers MJH (2016) Mechanisms of change in psychotherapy for depression: An empirical update and evaluation of research aimed at identifying psychological mediators. Clin Psychol Rev, 50:65-79.
  • Levin ME, Hildebrandt MJ, Lillis J, Hayes SC (2012) The impact of treatment components suggested by the psychological felxibility model: A meta-analysis of laboratory-based component studies, Behav Ther, 43:741-756.
  • Levin ME, MacLane C, Daflos S, Seeley JR, Hayes SC, Biglan A et al. (2014) Examining psychological inflexibility as a transdiagnostic process across psychological disorders. J Contextual Behav Sci. 3:155-163.
  • Lewis-Fernández R, Aggarwal NK, Hinton L, Hinton DE, Kirmayer LJ (2017) DSM-5 Handbook on the Cultural Formulation Interview. Br J Psychiatry, 211:321.
  • Limburg K, Watson HJ, Hagger MS, Egan SJ (2017) The relationship between perfectionism and psychopathology: A meta-analysis. J Clin Psychol, 73:1301-1326.
  • Liu X, Luo S, Wen X, Huang X, Wu J, Chen M et al. (2025) The effect of mindfulness-based stress reduction on presenteeism among ICU nurses: A cluster randomized controlled trial. PLoS One, 20:e0334825.
  • Lønfeldt NN, Silverman WK, Esbjørn BH (2017) A systematic review and meta-analysis of the association between third-wave cognitive constructs and youth anxiety. Int J Cogn Ther, 10:115-137.
  • Lunn J, Greene D, Callaghan T, Egan SJ (2023) Associations between perfectionism and symptoms of anxiety, obsessive-compulsive disorder and depression in young people: A meta-analysis. Cogn Behav Ther, 52:460-487.
  • Luo X, Che X, Lei Y (2023) Characterizing the effects of self-compassion interventions on anxiety: Meta-analytic evidence from randomized controlled studies. J Contextual Behav Sci, 30:132-141.
  • Lyubomirsky S, Layous K, Chancellor J, Nelson SK (2015) Thinking about rumination: The scholarly contributions and intellectual legacy of Susan Nolen-Hoeksema. Annu Rev Clin Psychol, 11:1-22.
  • Mansell W, Harvey A, Watkins E, Shafran R (2009) Conceptual foundations of the transdiagnostic approach to CBT. J Cogn Psychother, 23:6-19.
  • Månsson KNT, Sundquist K, de la Cruz L (2023) Transdiagnostic cognitive behavioural psychotherapy for emotional disorders: A systematic review and meta-analysis. Psychol Med, 53:1234-1248.
  • Mantar A, Yemez B, Alkın T (2010) Anksiyete Duyarlılığı İndeksi‑3’ün Türkçe formunun geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg, 21:225‑234.
  • McEvoy PM, Hyett MP, Shihata S, Price JE, Strachan L (2019) The impact of methodological and measurement factors on transdiagnostic associations with intolerance of uncertainty: a meta-analysis. Clin Psychol Rev, 73:101778.
  • McEvoy PM, Mahoney AE (2012) To be sure, to be sure: Intolerance of uncertainty mediates symptoms of various anxiety disorders and depression. Behav Ther, 43:533-545.
  • McLeod BD, Wood JJ, Weisz JR (2007) Examining the association between parenting and childhood anxiety: A meta-analysis. Clin Psychol Rev, 27:155-172.
  • McManus H, Milad MR (2025) Behavioral and brain mechanisms of active avoidance and their relevance to anxiety disorders. Curr Top Behav Neurosci, 73:57-72.
  • McNally RJ (2016) Can network analysis transform psychopathology? Behav Res Ther, 86:95-104.
  • Meier S, Petersen L, Mattheisen M, Mors O, Mortensen P, Laursen T (2015) Secondary depression in severe anxiety disorders: a population-based cohort study in Denmark. Lancet Psychiatry, 2:515-23.
  • Melles H, Jansen A (2023) Transdiagnostic fears and avoidance behaviors in self-reported eating disorders. J Eat Disord, 11:19.
  • Miller ML, McGuire JF (2023) Targeting intolerance of uncertainty in treatment: a meta-analysis of therapeutic effects, treatment moderators, and underlying mechanisms. J Affect Disord, 341:283-295.
  • Mohammadi R, Taghipuor B, Barzegaran R, Solhjou S, Rahimi S, Jokar S (2023) The effectiveness of emotion regulation training on rumination and perception of anxiety control in students with social anxiety disorder. Journal of School Psychology and Institutions, 11:130-141.
  • Moonen AJ, Mulders A, Defebvre L, Duits A, Flinois B, Köhler S (2021) Cognitive behavioral therapy for anxiety in Parkinsonʼs disease: a randomized controlled trial. Mov Disord, 36:2539-2548.
  • Moritz S, Klein JP, Lysaker PH, Mehl S (2019) Metacognitive and cognitive-behavioral interventions for psychosis: new developments. Dialogues Clin Neurosci, 21:309-317.
  • Moulds ML, Bisby MA, Wild J, Bryant RA (2020) Rumination in posttraumatic stress disorder: A systematic review. Clin Psychol Rev, 82:101910.
  • Naragon-Gainey K (2010) Meta-analysis of the relations of anxiety sensitivity to the depressive and anxiety disorders. Psychol Bull, 136:128-150.
  • Neff K (2021) Öz-şefkat: Kendine Nazik Olmanın Kanıtlanmış Gücü (Çeviri Ed. E Güldemler). İstanbul, Diyojen Yayınları.
  • Newby JM, Twomey C, Li SSY, Andrews G (2016) Transdiagnostic computerised cognitive behavioural therapy for depression and anxiety: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord, 199:30-41.
  • Newby JM, Twomey C, Yuan Li S, Andrews G, Mohlman J (2015) Transdiagnostic psychological treatments for depressive and anxiety disorders: A systematic review and meta‐analysis. J Affect Disord, 179:45-52.
  • Newman MG, Rackoff GN, Zhu Y, Kim H (2023) A transdiagnostic evaluation of contrast avoidance across generalized anxiety disorder, major depressive disorder, and social anxiety disorder. J Anxiety Disord, 93:102662.
  • Nolen-Hoeksema S (1991) Responses to depression and their effects on the duration of depressive episodes. J Abnorm Psychol, 100:569-582.
  • Nolen-Hoeksema S, Watkins ER (2011) A heuristic for developing transdiagnostic models of psychopathology: explaining multifinality and divergent trajectories. Perspect Psychol Sci, 6:589-609.
  • Norcross JC, Pfund RA, Cook DM (2022) The predicted future of psychotherapy: A decennial e-Delphi poll. Prof Psychol Res Pr, 53:109-115.
  • Normann N, Emmerik AA, Morina N (2014) The efficacy of metacognitive therapy for anxiety and depression: A meta-analytic review. Depress Anxiety, 31:402-411.
  • Normann N, Morina N (2018) The efficacy of metacognitive therapy: A systematic review and meta-analysis. Front Psychol, 9:2211.
  • Norton PJ, Barrera TL (2012) Transdiagnostic versus diagnosis‐specific CBT for anxiety disorders: A preliminary randomized controlled noninferiority trial. Depress Anxiety, 29:874-882.
  • Norton PJ, Hope D (2005) Preliminary evaluation of a broad-spectrum cognitive-behavioral group therapy for anxiety. J Behav Ther Exp Psychiatry, 36:79-97.
  • Norton PJ, Philipp LM (2008) Transdiagnostic approaches to the treatment of anxiety disorders: A quantitative review. Psychotherapy (Chic), 45:214-226.
  • O’Connell ME, Boat T, Warner KE (2009) Preventing Mental, Emotional, and Behavioral Disorders among Young People: Progress and Possibilities. Washington, National Academies Press.
  • Oberoi S, Yang J, Woodgate RL, Niraula S, Banerji S, Israels SJ et al. (2020) Association of mindfulness-based interventions with anxiety severity in adults with cancer: A systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open, 3:e2012598.
  • Oglesby ME, Allan NP, Schimdt NB (2017) Randomized control trial investigating the efficacy of a computer-based intolerance of uncertainty intervention. Behav Res Ther, 95:50-57.
  • Olatunji BO, Cisler JM, Tolin DF (2007) Quality of life in the anxiety disorders: A meta-analytic review. Clin Psychol Rev, 27:572-581.
  • Olatunji BO, Naragon-Gainey K, Wolitzky-Taylor KB (2013) Specificity of rumination in anxiety and depression: A multimodal meta‐analysis. Clin Psychol (New York), 20:225-257.
  • Olatunji BO, Wolitzky-Taylor KB (2009) Anxiety sensitivity and the anxiety disorders: A meta-analytic review and synthesis. Psychol Bull, 135:974-999.
  • Owens JS, Lyon AR, Brandt NE, Masia Warner C, Nadeem E, Spiel C et al. (2014) Implementation science in school mental health: Key constructs in a developing research agenda. School Ment Health, 6:99-111.
  • Özdel K, Türkçapar MH (2025) Tridimensional model of CBT: A transdiagnostic and transtheoretical pragmatic model. Front Psychol, 16:1555047.
  • Papola D, Miguel C, Mazzaglia M, Franco P, Tedeschi F, Romero SA et al. (2024) Psychotherapies for generalized anxiety disorder in adults: A systematic review and network meta-analysis of randomized clinical trials. JAMA Psychiatry, 81:250-259.
  • Patel V, Saxena S, Lund C, Thornicroft G, Baingana F, Bolton P, et al. (2018) The Lancet Commission on global mental health and sustainable development. Lancet, 392:1553-1598.
  • Paul S, Zhu L, Mizevich J, Slater L (2024) Depression, anxiety, and personal recovery outcomes after group vs individual transdiagnostic therapy: A brief report. Sci Rep, 14:4855.
  • Pearl SB, Norton PJ (2017) Transdiagnostic versus diagnosis specific cognitive behavioural therapies for anxiety: A meta-analysis. J Anxiety Disord, 46:11-24.
  • Poletti S, Radaelli D, Cucchi M, Ricci L, Vai B, Smeraldi E et al. (2015) Neural correlates of anxiety sensitivity in panic disorder: A functional magnetic resonance imaging study. Psychiatry Res Neuroimaging, 233:95-101.
  • Proctor E, Silmere H, Raghavan R, Hovmand P, Aarons G, Bunger A et al. (2011) Outcomes for implementation research: Conceptual distinctions, measurement challenges, and research agenda. Adm Policy Ment Health, 38:65-76.
  • Racine N, McArthur BA, Cooke JE, Eirich R, Zhu J, Madigan S (2021) Global prevalence of depressive and anxiety symptoms in children and adolescents during COVID-19: A meta-analysis. JAMA Pediatr, 175:1142-1150.
  • Rai D, Skapinakis P, Wiles N, Lewis G, Araya R (2010) Common mental disorders, subthreshold symptoms and disability: Longitudinal study. Br J Psychiatry, 197:411-412.
  • Raines AM, Vidaurri DN, Portero AK, Schmidt NB (2017) Associations between rumination and obsessive-compulsive symptom dimensions. Pers Individ Dif, 113:63-67.
  • Ramnerö J, Törneke N (2021) İnsan Davranışının ABC’si (Çeviri Ed. KF Yavuz, HT Karatepe). İstanbul, Litera Yayıncılık.
  • Rapee RM, Heimberg RG (1997) A cognitive-behavioral model of anxiety in social phobia. Behav Res Ther, 35:741-756.
  • Reiss S, Peterson RA, Gursky DM, McNally RJ (1986) Anxiety sensitivity, anxiety frequency and the prediction of fearfulness. Behav Res Ther, 24:1-8.
  • Ren Z, Zhang Y, Jiang G (2018) Effectiveness of mindfulness meditation in intervention for anxiety: A meta-analysis. Acta Psychol Sinica, 50:283-305.
  • Robinaugh DJ, Hoekstra RH, Toner ER, Borsboom D (2019) The network approach to psychopathology: A review of the literature 2008-2018 and an agenda for future research. Psychol Med, 50:353-366.
  • Rochat L, Manolov R, Billieux J (2018) Efficacy of metacognitive therapy in improving mental health: A meta-analysis of single-case studies. J Clin Psychol, 74:896-915
  • Ródenas‐Perea G, Pérez‐Esteban A, Pérez‐Albéniz A, Al‐Halabí S, Fonseca‐Pedrero E (2025) Network structure of transdiagnostic dimensions of emotional disorders in adolescents with subthreshold anxiety and depression: Links with psychopathology and socio‐emotional adjustment. Early Interv Psychiatry, 19:e13636.
  • Roemer L, Williston SK, Eustis EH, Orsillo SM (2013) Mindfulness and acceptance-based behavioral therapies for anxiety disorders. Curr Psychiatry Rep, 15:410.
  • Sakiris N, Berle D (2019) A systematic review and meta-analysis of the Unified Protocol as a transdiagnostic emotion regulation-based intervention. Clin Psychol Rev, 72:101751.
  • Salamanca-Sanabria A, Richards D, Timulak L (2019) Adapting an internet-delivered intervention for depression for a Colombian college student population: An illustration of an integrative empirical approach. Internet Interv, 15:76-86.
  • Salamanca-Sanabria A, Richards D, Timulak L, Castro-Camacho L, Mojica-Perilla M, Parra-Villa Y (2018) Assessing the efficacy of a culturally adapted cognitive behavioural internet-delivered treatment for depression: protocol for a randomised controlled trial. BMC Psychiatry, 18:53.
  • Salkovskis PM (1991) The importance of behaviour in the maintenance of anxiety and panic: A cognitive account. Behav Cogn Psychother, 19:6-19.
  • Sandín B, Chorot P, Valiente RM (2012) Transdiagnóstico: Nueva frontera en psicología clínica. Revista de Psicopatología y Psicología Clínica, 17:185-203.
  • Sarı S, Dağ İ (2009) Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Endişe ile ilgili Olumlu İnançlar Ölçeği ve Endişenin Sonuçları Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması, geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Derg, 10:261-270.
  • Sauer-Zavala S, Gutner CA, Farchione TJ, Boettcher HT, Bullis JR, Barlow DH (2017) Current definitions of “transdiagnostic” in treatment development: A search for consensus. Behav Ther, 48:128-138.
  • Schäfer JÖ, Naumann E, Holmes EA, Tuschen-Caffier B, Samson AC (2017) Emotion regulation strategies in depressive and anxiety symptoms in youth: A meta-analytic review. J Youth Adolesc, 46:261-276.
  • Seyfi F, Poudel KC, Yasuoka J, Otsuka K, Jimba M (2013) Intention to seek professional psychological help among college students in Turkey: Influence of help-seeking attitudes. BMC Res Notes, 6:519.
  • Shafran R, Mansell W (2001) Perfectionism and psychopathology: A review of research and treatment. Clin Psychol Rev, 21:879-906.
  • Sharma P, Rosário MC, Ferrão YA, Albertella L, Miguel EC, Fontenelle LF (2021a) The impact of generalized anxiety disorder in obsessive-compulsive disorder patients. Psychiatry Res, 300:113898.
  • Sharma E, Sharma LP, Balachander S, Lin B, Manohar H, Khanna P et al. (2021b) Comorbidities in obsessive-compulsive disorder across the lifespan: A systematic review and meta-analysis. Front Psychiatry, 12:703701.
  • Short NA, Van Rooij SJ, Murty, VP, Stevens JS, An X, Ji Y, Mclean AS et al. (2022) Anxiety sensitivity as a transdiagnostic risk factor for trajectories of adverse posttraumatic neuropsychiatric sequelae in the AURORA study. J Psychiatr Res, 156:45-54.
  • Smith MM, Sherry, SB, Ray C, Hewitt PL, Flett GL (2021) Is perfectionism a vulnerability factor for depressive symptoms, a complication of depressive symptoms, or both? A meta-analytic test of 67 longitudinal studies. Clin Psychol Rev, 84:101982.
  • Smith MM, Vidovic V, Sherry SB, Stewart SH, Saklofske DH (2017) Are perfectionism dimensions risk factors for anxiety symptoms? A meta-analysis of 11 longitudinal studies. Anxiety Stress Coping, 31:4-20.
  • Talkovsky AM, Norton PJ (2016) Intolerance of uncertainty and transdiagnostic group cognitive behavioral therapy for anxiety. J Anxiety Disord, 41:108-114.
  • Taylor J, McLean L, Korner A, Stratton E, Glozier N (2020) Mindfulness and yoga for psychological trauma: systematic review and meta-analysis. J Trauma Dissociation, 21:536-573.
  • Tolan ÖÇ, Kara BC (2023) The mediating role of cognitive flexibility in the relationship between social anxiety and general self-efficacy. E-International Journal of Educational Research, 14:229-244.
  • Tulbure BT, Dudău DP, Marian Ș, Watkins E (2025) An internet-delivered rumination-focused cbt intervention for adults with depression and anxiety: A randomized controlled trial. Behav Ther, 56:785-798.
  • Uddin LQ (2021) Cognitive and behavioural flexibility: Neural mechanisms and clinical considerations. Nat Rev Neurosci, 22:167-179.
  • Urcelay GP (2024) A psychological mechanism for the development of anxiety. Behav Neurosci, 138:281-290.
  • Van Der Bruggen CO, Stams GJJ, Bögels SM (2008) Research review: The relation between child and parent anxiety and parental control: A meta‐analytic review. J Child Psychol Psychiatry, 49:1257-1269.
  • Van Minnen A, Zoellner LA, Harned MS, Mills K (2015) Changes in comorbid conditions after prolonged exposure for PTSD: A literature review. Curr Psychiatry Rep, 17:549.
  • Venturo-Conerly KE, Ehrenreich-May J (2023) An overview of transdiagnostic, modular approaches to emotional disorder treatment. In Handbook of Child and Adolescent Psychology Treatment Modules, (Eds LJ Farrell, RC Murrihy, CA Essau):3-15. London, UK, Academic Press.
  • Wake S, Morriss J, Johnstone T, van Reekum CM, Dodd H (2021) Intolerance of uncertainty, and not social anxiety, is associated with compromised extinction of social threat. Behav Res Ther, 139:103818.
  • Wang J, Fang S, Yang C, Tang X, Zhu L, Nie Y (2023) The relationship between psychological flexibility and depression, anxiety and stress: A latent profile analysis. Psychol Res Behav Manag, 16:997-1007.
  • Warriner-Gallyer G (2019) Examining the relationship between cognitive flexibility and constructs of anxiety (Doctoral dissertation). Southampton, University of Southampton.
  • Watkins ER (2008) Constructive and unconstructive repetitive thought. Psychol Bull, 134:163-206.
  • Weisberg RB, Magidson JF (2014) Integrating cognitive behavioral therapy into primary care settings. Cogn Behav Pract, 21:247-251.
  • WHO (2023) Anxiety disorders. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/anxiety-disorders (Accessed 12.07.2025).
  • WHO (2025) World Health Statistics 2025: Monitoring Health for the SDGs, Sustainable Development Goals. Geneva, World Health Organization.
  • WHO (2026) International Classification of Diseases 11th Revision. Geneva, World Health Organization.
  • Williams M, Honan C, Skromanis S, Sanderson B, Matthews AJ (2024) Psychological outcomes and mechanisms of mindfulness-based training for generalised anxiety disorder: A systematic review and meta-analysis. Curr Psychol, 43:5318-5340.
  • Wilson EJ, Abbott MJ, Norton AR (2023) The impact of psychological treatment on intolerance of uncertainty in generalized anxiety disorder: A systematic review and meta-analysis. J Anxiety Disord, 97:102729.
  • Wiltsey Stirman S, Baumann AA, Miller CJ (2019) The FRAME: An expanded framework for reporting adaptations and modifications to evidence-based interventions. Implement Sci, 14:58.
  • Yadavaia JE, Hayes SC, Vilardaga R (2014) Using acceptance and commitment therapy to increase self-compassion: A randomized controlled trial. J Contextual Behav Sci, 3:248-257.
  • Yao X, Xu X, Chan KL, Chen S, Assink M, Gao S (2023) Associations between psychological inflexibility and mental health problems during the COVID-19 pandemic: A three-level meta-analytic review. J Affect Disord, 320:148-160.
  • Yook K, Kim KH, Suh SY, Lee KS (2010) Intolerance of uncertainty, worry, and rumination in major depressive disorder and generalized anxiety disorder. J Anxiety Disord, 24:623-628.
  • Young KS, Sandman CF, Craske MG (2019) Positive and negative emotion regulation in adolescence: Links to anxiety and depression. Brain Sci, 9:76.
  • Zhong Q, Niu L, Chen K, Lee TM, Zhang R (2024) Prevalence and risk of subthreshold anxiety developing into threshold anxiety disorder in the general population. J Affect Disord, 367:815-822.
  • Zvolensky MJ, Clausen BK, Shepherd JM, Kabel KE, Kauffman B, Garey L (2022) Anxiety sensitivity in relation to post-traumatic stress disorder symptom clusters among young adults with probable post-traumatic stress disorder. Cogn Behav Ther, 51:470-485.

Transdiagnostic Approach to Anxiety Disorders: Common Factors and Integrative Interventions

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 1346 - 1366, 16.02.2026
https://doi.org/10.18863/pgy.1841690
https://izlik.org/JA37WK69CB

Öz

Anxiety disorders hold an important place in both clinical and research studies due to their prevalence and potential to negatively impact individuals' functioning and quality of life. Traditional diagnosis-based intervention approaches target symptoms specific to certain disorders; however, they have significant limitations, such as the prevalence of comorbidity and insufficient consideration of individual differences. Therefore, transdiagnostic approaches, which target cognitive and emotional processes that commonly occur across different disorders, offer a more comprehensive and flexible intervention opportunity. This review addresses the main transdiagnostic mechanisms involved in the onset, development, and maintenance of anxiety disorders, including comprehensively examining rumination, anxiety sensitivity, emotion regulation difficulties, behavioral avoidance, intolerance of uncertainty, perfectionism, cognitive flexibility, psychological flexibility, mindfulness, and self-compassion processes. In line with relevant literature findings, it is understood that the examined transdiagnostic processes are associated with multiple psychopathologies, play a central role in explaining comorbidity patterns, and can provide meaningful improvement in anxiety and accompanying symptoms when targeted for intervention.

Etik Beyan

As this study is a review article, ethical approval was not required.

Destekleyen Kurum

No funding was received from any institution for this review study.

Kaynakça

  • Abend R (2023) Understanding anxiety symptoms as aberrant defensive responding along the threat imminence continuum. Neurosci Biobehav Rev, 152:105305.
  • Acartürk ZC, Abuhamdeh S, Jalal B, Unaldı N, Alyanak B, Cetinkaya M et al. (2019) Culturally adapted transdiagnostic CBT for SSRI resistant Turkish adolescents: A pilot study. Am J Orthopsychiatry, 89:222-227.
  • Aktepe İ, Tolan Ö (2020) Bilinçli farkındalık: Güncel bir gözden geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12:534-561.
  • Aldao A (2012) Emotion regulation strategies as transdiagnostic processes: A closer look at the invariance of their form and function. Revista de Psicopatologia y Psicologia Clinica, 17:261-277.
  • Aldao A, Nolen-Hoeksema S, Schweizer S (2010) Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clin Psychol Rev, 30:217-237.
  • Alkan E, Kumar G, Ravichandran S, Kaushal S, Salazar-De-Pablo G, Alerci L et al. (2025) Effectiveness of mindfulness-based interventions in reducing depressive symptoms across mental disorders: A meta-analysis of randomized controlled trials. Psychiatry Res, 348:116472.
  • Altan-Atalay A, Fatih Boluvat M (2024) Cognitive flexibility and depression: The moderator roles of humor styles. Curr Psychol, 43:20814-20823.
  • Andersen P, Toner P, Bland M, McMillan D (2016) Effectiveness of transdiagnostic cognitive behaviour therapy for anxiety and depression in adults: A systematic review and meta-analysis. Behav Cogn Psychother, 44:673-690.
  • APA (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition (DSM-5). Washington DC, American Psychiatric Association.
  • Argus G, Thompson M (2008) Perceived social problem solving, perfectionism, and mindful awareness in clinical depression: An exploratory study. Cognit Ther Res, 32:745-757.
  • Arı E (2023) The mediating role of cognitive flexibility between self-compassion and anxiety symptoms. Nesne-Psikoloji Dergisi, 11:520-531.
  • Balideh D, Nejati F, Torkaman M (2025) Emotional regulation training for nursing students: Effects on emotional adjustment and psychological distress. BMC Nurs, 24:1379.
  • Barlow DH, Farchione TJ, Bullis JR, Gallagher MW, Murray-Latin H, Sauer-Zavala S et al. (2017) The unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders compared with diagnosis-specific protocols for anxiety disorders: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 74:875-884.
  • Barlow DH, Farchione TJ, Fairholme CP, Ellard KK, Boisseau CL, Allen LB et al. (2011) The Unified Protocol for Transdiagnostic Treatment of Emotional Disorders: Therapist Guide. New York, Oxford University Press.
  • Barrio-Martínez S, García-Campayo J, Pérez-Aranda A, Modrego-Alarcón M, López-del-Hoyo Y (2023) Worry, rumination and negative metacognitive beliefs as moderators of transdiagnostic cognitive behavioural therapy outcomes in emotional disorders. J Affect Disord, 338:349-357.
  • Bates GW, Elphinstone B, Whitehead R (2021) Self‐compassion and emotional regulation as predictors of social anxiety. Psychol. Psychother: Theory Res. Pract. 94:426-442.
  • Bazo Perez M, Hayes TB, Frazier LD (2023) Beyond generalized anxiety: The association of anxiety sensitivity with disordered eating. J Eat Disord, 11:173.
  • Berg H, McDermott T, Kuplicki R, Yeh H, Thompson W, Smith R et al. (2025) Prediction of generalized anxiety disorder treatment outcomes with neurobehavioral responses to approach-avoidance conflict: A randomized clinical trial. Transl Psychiatry, 15:231.
  • Bergmann N, Hahn E, Hahne I, Zierhut M, Ta T, Bajbouj M et al. (2021) The relationship between mindfulness, depression, anxiety, and quality of life in individuals with schizophrenia spectrum disorders. Eur Psychiatry, 64:708808.
  • Berking M, Wirtz CM, Svaldi J, Hofmann SG (2014) Emotion regulation predicts symptoms of depression over five years. Behav Res Ther, 57:13-20.
  • Bijulakshmi P, Kumar VVB (2025) The role of psychological flexibility in the treatment of anxiety disorders: A systematic review. Archives of Medicine and Health Sciences, 13:110-114.
  • Boettcher J, Aström V, Påhlsson D, Schenström O, Andersson G, Carlbring P (2014) Internet-based mindfulness treatment for anxiety disorders: A randomized controlled trial. Behav Ther, 45:241-253.
  • Bommarito S, Stevenson A, Warren R (2024) Self-compassion across anxiety and mood disorders: Implications for treatment. Curr Psychiatry Rep, 27:134-139.
  • Borsboom D, Cramer AOJ (2013) Network analysis: An integrative approach to the structure of psychopathology. Annu Rev Clin Psychol, 9:91-121.
  • Boswell JF, Thompson-Hollands J, Farchione TJ, Barlow DH (2013) Intolerance of uncertainty: a common factor in the treatment of emotional disorders. J Clin Psychol, 69:1-16.
  • Bottesi G, Marchetti I, Sica C, Ghisi M (2020) Network analysis of intolerance of uncertainty: Associations with anxiety and depression symptoms. J Anxiety Disord, 76:102312.
  • Bruce SE, Yonkers KA, Otto MW, Eisen JL, Weisberg RB, Pagano M et al. (2008) Influence of psychiatric comorbidity on recovery and recurrence in generalized anxiety disorder, social phobia, and panic disorder: A 12-year prospective study. Focus, 6:539-548.
  • Buhr K, Dugas MJ (2002) The intolerance of uncertainty scale: Psychometric properties of the English version. Behav Res Ther, 40:931-945.
  • Cai H, Bai W, Liu M, Wang Z, Li Q, Han L et al. (2024) A network model of depressive and anxiety symptoms: A systematic review and statistical evaluation of network analyses. Mol Psychiatry, 29:1173-1189.
  • Carleton RN (2016) Into the unknown: A review and synthesis of contemporary models involving uncertainty. J Anxiety Disord, 39:30-43.
  • Carlucci L, Saggino A, Balsamo M (2021) On the efficacy of the unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders: A systematic review and meta-analysis. Clin Psychol Rev, 87:101999.
  • Corpas J, Moriana JA, Vencesla JF, Galvez-Lara M (2022) Effectiveness of brief group transdiagnostic therapy for emotional disorders in primary care: A randomized controlled trial identifying predictors of outcome. Psychother Res, 32:456-469.
  • Craske MG, Kircanski K, Zelikowsky M, Mystkowski J, Chowdhury N, Baker A (2008) Optimizing inhibitory learning during exposure therapy. Behav Res Ther, 46:5-27.
  • Cuijpers P, Miguel C, Ciharova M, Ebert D, Harrer M, Karyotaki E (2023) Transdiagnostic treatment of depression and anxiety: A meta-analysis. Psychol Med, 53:6535-6546.
  • Curry J, Silva S, Rohde P, Ginsburg G, Kratochvil C, Simons A et al. (2011) Recovery and recurrence following treatment for adolescent major depression. Arch Gen Psychiatry, 68:263-270.
  • Dağ İ, Gülüm V (2013) Yetişkin bağlanma örüntüleri ile psikopatoloji belirtileri arasındaki ilişkide bilişsel özelliklerin aracı rolü: Bilişsel esneklik. Turk Psikiyatri Derg, 24:240-247.
  • Dalgleish T, Black M, Johnston D, Bevan A (2020) Transdiagnostic approaches to mental health problems: Current status and future directions. J Consult Clin Psychol, 88:179-195.
  • Deniz ME, Erus SM, Büyükcebeci A (2017) Bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde duygusal zekanın aracılık rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 7:17-31.
  • Deniz ME, Gündüz M (2021) Psychological inflexibility and cognitive flexbility as predictors of self-compassion. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11:75-94.
  • DeTore NR, Balogun O, Choi KW, Holt DJ (2025) Transdiagnostic prevention in youth mental health, Part II: Interventions. Neuropsychopharmacology, 51:310-322.
  • Dillard AJ, Meier BP (2021) Trait mindfulness is negatively associated with distress related to COVID-19. Pers Individ Dif, 179:110955.
  • Dindo L, Van Liew JR, Arch JJ (2017) Acceptance and commitment therapy: A transdiagnostic behavioral intervention for mental health and medical conditions. Neurotherapeutics, 14:546-553.
  • Dozois DJ, Seeds PM, Collins KA (2009) Transdiagnostic approaches to the prevention of depression and anxiety. J Cogn Psychother, 23:44-59.
  • Durlak JA (2011) The Importance of Implementation for Research, Practice, and Policy (Research Brief). Bethesda, Child Trends.
  • Durlak JA, DuPre EP (2008) Implementation matters: A review of research on the influence of implementation on program outcomes and the factors affecting implementation. Am J Community Psychol, 41:327-350.
  • Egan SJ, Wade TD, Shafran R (2011) Perfectionism as a transdiagnostic process: A clinical review. Clin Psychol Rev, 31:203-212.
  • Ehring T, Watkins ER (2008) Repetitive negative thinking as a transdiagnostic process. Int J Cogn Behav Ther, 1:192-205.
  • Einstein DA (2014) Extension of the transdiagnostic model to focus on intolerance of uncertainty: A review of the literature and implications for treatment. Clin Psychol (New York), 21:280-300.
  • Eisenberg D, Hunt J, Speer N, Zivin K (2011) Mental health service utilization among college students in the United States. J Nerv Ment Dis, 199:301-308.
  • Erarslan İngeç Ö (2021) Depresif ve kaygı belirtilerine yönelik bütünleşik tanılar üstü bir müdahalenin uyarlanması ve etkisinin değerlendirilmesi (Doktora tezi). İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi.
  • Erarslan İngeç Ö, Yorulmaz O (2021) Tanılar üstü psikolojik müdahale programlarının depresyon ve anksiyete bozuklukları üzerindeki etkisi: Sistematik bir derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13:261-281.
  • Farchione TJ, Fairholme CP, Ellard KK, Boisseau CL, Thompson-Hollands J, Carl JR, Gallagher MW, Barlow DH (2012) Unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders: a randomized controlled trial. Behav Ther, 43:666-678.
  • Ferrari M, Hunt C, Harrysunker A, Abbott MJ, Beath AP, Einstein DA (2019) Self-compassion interventions and psychosocial outcomes: A meta-analysis of RCTs. Mindfulness, 10:1455-1473.
  • Ferreira MG, Mariano LI, Rezende JV, Caramell P, Kishita N (2022) Effects of group acceptance and commitment therapy (act) on anxiety and depressive symptoms in adults: A meta-analysis. J Affect Disord, 309:297-308.
  • Fitzgerald HE, Etkin A, Moshier SJ, Otto MW (2021) Anxiety sensitivity as a malleable mechanistic target for prevention interventions: A meta-analysis of the efficacy of brief treatment interventions. Clin Psychol, 28:323-337.
  • Flores A, López FJ, Vervliet B, Cobos PL (2018) Intolerance of uncertainty as a vulnerability factor for excessive and inflexible avoidance behavior. Behav Res Ther, 104:34-43.
  • Flores A, López FJ, Vervliet B, Cobos PL (2020) Prospective intolerance of uncertainty is associated with maladaptive temporal distribution of avoidance responses: An extension of Flores, López, Vervliet, and Cobos (2018) Behav Ther Exp Psychiatry, 68:101527.
  • Frost R, Marten P, Lahart C, Rosenblate R (1990) The dimensions of perfectionism. Cogn Ther Res, 14:449-468.
  • Gao J, Feng Y, Xu S, Wilson A, Li H, Wang X et al. (2023) Appearance anxiety and social anxiety: A mediated model of self-compassion. Front Public Health, 11:1105428.
  • Gerdan G, Salcioglu E (2025) Experiential avoidance as a transdiagnostic mediator in the relationship between ıntolerance of uncertainty, maladaptive perfectionism, and psychiatric symptoms: structural and causal mediation analyses in a clinical sample. Clin Psychol Psychother, 32:e70102.
  • Germer C (2004) What is mindfulness? Insight J, 22:24-29.
  • Goldstein-Piekarski AN, Williams LM, Humphreys K (2016) A trans-diagnostic review of anxiety disorder comorbidity and the impact of multiple exclusion criteria on studying clinical outcomes in anxiety disorders. Transl Psychiatry, 6:e847.
  • Grabovac AD, Lau MA, Willett BR (2011) Mechanisms of mindfulness: A Buddhist psychological model. Mindfulness, 2:154-166.
  • Gratz KL, Roemer L (2004) Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. J Psychopathol Behav Assess, 26:41-54.
  • Greifenberger A, Hill G, Toumeh E, Lokuge S, Fotinos K, Epstein I et al. (2025) Neurobiology of ıntolerance of uncertainty: A systematic review. J Psychiatry Psychiatr Disord, 9:140-154.
  • Gros DF, Saulnier KG, Allan NP (2023) Exploring trajectories in transdiagnostic behavior therapy. J Trauma Stress, 36:668-681.
  • Gross JJ (2014) Handbook of Emotion Regulation, 2nd ed. New York, Guilford Press.
  • Haller H, Breilmann P, Schröter M, Dobos G, Cramer H (2021) A systematic review and meta-analysis of acceptance-and mindfulness-based interventions for DSM-5 anxiety disorders. Sci Rep, 11:20385.
  • Han A, Kim TH (2023) Effects of self-compassion interventions on reducing depressive symptoms, anxiety, and stress: A meta-analysis. Mindfulness, 14:1553-1581.
  • Harris E, Samuel V (2020) Acceptance and commitment therapy: A systematic literature review of prevention and intervention programs for mental health difficulties in children and young people. J Cogn Psychother, 34:280-305.
  • Harris R (2022) ACT’i Kolay Öğrenmek: Kabul ve Kararlılık Terapisi için Hızlı Bir Başlangıç (Çeviri Ed. FB Esen, KF Yavuz). İstanbul, Litera Yayıncılık.
  • Harvey AG, Watkins E, Mansell W, Shafran R (2004) Cognitive Behavioural Processes Across Psychological Disorders: A Transdiagnostic Approach to Research and Treatment. Oxford, Oxford University Press.
  • Hayes SC, Strosahl KD, Wilson KG (2012) Acceptance and Commitment Therapy: The Process and Practice of Mindful Change, 2nd ed. New York, Guilford Press.
  • Hayes SC, Wilson KG, Gifford EV, Follette VM, Strosahl K (1996) Experiential avoidance and behavioral disorders: A functional dimensional approach to diagnosis and treatment. J Consult Clin Psychol, 64:1152.
  • Hofmann SG, Asnaani A, Vonk IJ, Sawyer AT, Fang A (2012) The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognit Ther Res, 36:427-440.
  • Hofmann SG, Hinton DE (2014) Cross-cultural aspects of anxiety disorders. Curr Psychiatry Rep, 16:450.
  • Hohl K, Dolcos S (2024) Measuring cognitive flexibility: A brief review of neuropsychological, self-report, and neuroscientific approaches. Front Hum Neurosci, 18:1331960.
  • Huang V, Yu M, Carleton RN, Beshai S (2019) Intolerance of uncertainty fuels depressive symptoms through rumination: Cross-sectional and longitudinal studies. PLoS One, 14:e0224865.
  • Hunt C, Exline JJ, Fletcher TL, Teng EJ (2022) Intolerance of uncertainty prospectively predicts the transdiagnostic severity of emotional psychopathology: Evidence from a Veteran sample. J Anxiety Disord, 86:102530.
  • Hyman SE (2021) Psychiatric disorders: Grounded in human biology but not natural kinds. Perspect Biol Med, 64:6-28.
  • Iannattone S, Spaggiari S, Di Riso D, Bottesi G (2024) Profiles of intolerance of uncertainty, separation anxiety, and negative affectivity in emerging adulthood: A person-centered approach. J Affect Disord, 345:51-58.
  • Insel T, Cuthbert B, Garvey M, Heinssen R, Pine DS, Quinn K et al. (2010) Research domain criteria (RDoC): Toward a new classification framework for research on mental disorders. Am J Psychiatry, 167:748-751.
  • Ipsos (2024) Ipsos Dünya Ruh Sağlığı Monitörü. https://www.ipsos.com/tr-tr/ipsos-dunya-ruh-sagligi-monitoru-arastirmasi (Accessed 27.08.2025).
  • Jacoby RJ (2020) Intolerance of uncertainty. In Clinical Handbook of Fear and Anxiety (Eds Abramowitz JS, Blakey SM):45-63. Washington, American Psychological Association.
  • Jazaieri H, Urry HL, Gross JJ (2013) Affective disturbance and psychopathology: An emotion regulation perspective. J Exp Psychopathol, 4:584-599.
  • Justyna MK, Zorana I (2023) Emotion regulation strategies and mental health symptoms during COVID-19: the mediating role of insomnia. Int J Occup Med Environ Health, 36:151-159.
  • Kağıtçıbaşı C (2005) Autonomy and relatedness in cultural context: Implications for self and family. J Cross Cult Psychol, 36:403-422.
  • Kalon LS, Freund H, Rinn A, Watkins PC, Zarski AC, Lehr D (2025) Effectiveness of a gratitude app at reducing repetitive negative thinking as a transdiagnostic risk factor in the general population: Results from a pragmatic randomized controlled trial. J Affect Disord, 389:119664.
  • Kara BC, Tolan ÖÇ (2025) Genç yetişkinlerde olumsuz değerlendirilme korkusu ve sosyal yeterlik ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64:1286-1302.
  • Karsten J, Hartman CA, Ormel J, Nolen WA, Penninx BWJH (2011) Psychiatric history and subthreshold symptoms as predictors of the occurrence of depressive or anxiety disorder within 2 years. Br J Psychiatry, 198:206.
  • Karsten J, Penninx BW, Verboom CE, Nolen WA, Hartman CA (2013) Course and risk factors of functional impairment in subthreshold depression and anxiety. Depress Anxiety, 30:386-394.
  • Kazdin AE (2007) Mediators and mechanisms of change in psychotherapy research. Annu Rev Clin Psychol, 3:1-27.
  • Kessler RC, Chiu WT, Demler O, Merikangas KR, Walters EE (2005) Prevalence, severity, and comorbidity of 12-month DSM-IV disorders in the national comorbidity survey replication. Arch Gen Psychiatry, 62:617-627.
  • Kirby JN, Tellegen CL, Steindl SR (2017) A meta-analysis of compassion-based interventions: Current state of knowledge and future directions. Behav Ther, 48:778-792.
  • Kladnitski N, Smith J, Uppal S, James MA, Allen AR, Andrews G et al. (2020) Transdiagnostic internet-delivered CBT and mindfulness-based treatment for depression and anxiety: A randomised controlled trial. Internet Interv, 20:100310.
  • Korte KJ, Schmidt NB (2020) Transdiagnostic preventative intervention for subclinical anxiety: Development and initial validation. J Psychiatr Res, 126:34-42.
  • Kotov R, Krueger RF, Watson D, Achenbach TM, Althoff RR, Bagby RM et al. (2017) The Hierarchical Taxonomy of Psychopathology (HiTOP): A dimensional alternative to traditional nosologies. J Abnorm Psychol, 126:454.
  • Kul A, Türk F (2020) Kabul ve adanmışlık terapisi (ACT) üzerine bir derleme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16:3773-3805.
  • Landy LN, Schneider RL, Arch JJ (2015) Acceptance and commitment therapy for the treatment of anxiety disorders: A concise review. Curr Opin Psychol, 2:70-74.
  • Lee JK, Orsillo SM (2014) Investigating cognitive flexibility as a potential mechanism of mindfulness in generalized anxiety disorder. J Behav Ther Exp Psychiatry, 45:208-216.
  • Lemmens LHJM, Galindo-Garre F, Arntz A, Peeters F, Hollon SD, Huibers MJH (2016) Mechanisms of change in psychotherapy for depression: An empirical update and evaluation of research aimed at identifying psychological mediators. Clin Psychol Rev, 50:65-79.
  • Levin ME, Hildebrandt MJ, Lillis J, Hayes SC (2012) The impact of treatment components suggested by the psychological felxibility model: A meta-analysis of laboratory-based component studies, Behav Ther, 43:741-756.
  • Levin ME, MacLane C, Daflos S, Seeley JR, Hayes SC, Biglan A et al. (2014) Examining psychological inflexibility as a transdiagnostic process across psychological disorders. J Contextual Behav Sci. 3:155-163.
  • Lewis-Fernández R, Aggarwal NK, Hinton L, Hinton DE, Kirmayer LJ (2017) DSM-5 Handbook on the Cultural Formulation Interview. Br J Psychiatry, 211:321.
  • Limburg K, Watson HJ, Hagger MS, Egan SJ (2017) The relationship between perfectionism and psychopathology: A meta-analysis. J Clin Psychol, 73:1301-1326.
  • Liu X, Luo S, Wen X, Huang X, Wu J, Chen M et al. (2025) The effect of mindfulness-based stress reduction on presenteeism among ICU nurses: A cluster randomized controlled trial. PLoS One, 20:e0334825.
  • Lønfeldt NN, Silverman WK, Esbjørn BH (2017) A systematic review and meta-analysis of the association between third-wave cognitive constructs and youth anxiety. Int J Cogn Ther, 10:115-137.
  • Lunn J, Greene D, Callaghan T, Egan SJ (2023) Associations between perfectionism and symptoms of anxiety, obsessive-compulsive disorder and depression in young people: A meta-analysis. Cogn Behav Ther, 52:460-487.
  • Luo X, Che X, Lei Y (2023) Characterizing the effects of self-compassion interventions on anxiety: Meta-analytic evidence from randomized controlled studies. J Contextual Behav Sci, 30:132-141.
  • Lyubomirsky S, Layous K, Chancellor J, Nelson SK (2015) Thinking about rumination: The scholarly contributions and intellectual legacy of Susan Nolen-Hoeksema. Annu Rev Clin Psychol, 11:1-22.
  • Mansell W, Harvey A, Watkins E, Shafran R (2009) Conceptual foundations of the transdiagnostic approach to CBT. J Cogn Psychother, 23:6-19.
  • Månsson KNT, Sundquist K, de la Cruz L (2023) Transdiagnostic cognitive behavioural psychotherapy for emotional disorders: A systematic review and meta-analysis. Psychol Med, 53:1234-1248.
  • Mantar A, Yemez B, Alkın T (2010) Anksiyete Duyarlılığı İndeksi‑3’ün Türkçe formunun geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg, 21:225‑234.
  • McEvoy PM, Hyett MP, Shihata S, Price JE, Strachan L (2019) The impact of methodological and measurement factors on transdiagnostic associations with intolerance of uncertainty: a meta-analysis. Clin Psychol Rev, 73:101778.
  • McEvoy PM, Mahoney AE (2012) To be sure, to be sure: Intolerance of uncertainty mediates symptoms of various anxiety disorders and depression. Behav Ther, 43:533-545.
  • McLeod BD, Wood JJ, Weisz JR (2007) Examining the association between parenting and childhood anxiety: A meta-analysis. Clin Psychol Rev, 27:155-172.
  • McManus H, Milad MR (2025) Behavioral and brain mechanisms of active avoidance and their relevance to anxiety disorders. Curr Top Behav Neurosci, 73:57-72.
  • McNally RJ (2016) Can network analysis transform psychopathology? Behav Res Ther, 86:95-104.
  • Meier S, Petersen L, Mattheisen M, Mors O, Mortensen P, Laursen T (2015) Secondary depression in severe anxiety disorders: a population-based cohort study in Denmark. Lancet Psychiatry, 2:515-23.
  • Melles H, Jansen A (2023) Transdiagnostic fears and avoidance behaviors in self-reported eating disorders. J Eat Disord, 11:19.
  • Miller ML, McGuire JF (2023) Targeting intolerance of uncertainty in treatment: a meta-analysis of therapeutic effects, treatment moderators, and underlying mechanisms. J Affect Disord, 341:283-295.
  • Mohammadi R, Taghipuor B, Barzegaran R, Solhjou S, Rahimi S, Jokar S (2023) The effectiveness of emotion regulation training on rumination and perception of anxiety control in students with social anxiety disorder. Journal of School Psychology and Institutions, 11:130-141.
  • Moonen AJ, Mulders A, Defebvre L, Duits A, Flinois B, Köhler S (2021) Cognitive behavioral therapy for anxiety in Parkinsonʼs disease: a randomized controlled trial. Mov Disord, 36:2539-2548.
  • Moritz S, Klein JP, Lysaker PH, Mehl S (2019) Metacognitive and cognitive-behavioral interventions for psychosis: new developments. Dialogues Clin Neurosci, 21:309-317.
  • Moulds ML, Bisby MA, Wild J, Bryant RA (2020) Rumination in posttraumatic stress disorder: A systematic review. Clin Psychol Rev, 82:101910.
  • Naragon-Gainey K (2010) Meta-analysis of the relations of anxiety sensitivity to the depressive and anxiety disorders. Psychol Bull, 136:128-150.
  • Neff K (2021) Öz-şefkat: Kendine Nazik Olmanın Kanıtlanmış Gücü (Çeviri Ed. E Güldemler). İstanbul, Diyojen Yayınları.
  • Newby JM, Twomey C, Li SSY, Andrews G (2016) Transdiagnostic computerised cognitive behavioural therapy for depression and anxiety: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord, 199:30-41.
  • Newby JM, Twomey C, Yuan Li S, Andrews G, Mohlman J (2015) Transdiagnostic psychological treatments for depressive and anxiety disorders: A systematic review and meta‐analysis. J Affect Disord, 179:45-52.
  • Newman MG, Rackoff GN, Zhu Y, Kim H (2023) A transdiagnostic evaluation of contrast avoidance across generalized anxiety disorder, major depressive disorder, and social anxiety disorder. J Anxiety Disord, 93:102662.
  • Nolen-Hoeksema S (1991) Responses to depression and their effects on the duration of depressive episodes. J Abnorm Psychol, 100:569-582.
  • Nolen-Hoeksema S, Watkins ER (2011) A heuristic for developing transdiagnostic models of psychopathology: explaining multifinality and divergent trajectories. Perspect Psychol Sci, 6:589-609.
  • Norcross JC, Pfund RA, Cook DM (2022) The predicted future of psychotherapy: A decennial e-Delphi poll. Prof Psychol Res Pr, 53:109-115.
  • Normann N, Emmerik AA, Morina N (2014) The efficacy of metacognitive therapy for anxiety and depression: A meta-analytic review. Depress Anxiety, 31:402-411.
  • Normann N, Morina N (2018) The efficacy of metacognitive therapy: A systematic review and meta-analysis. Front Psychol, 9:2211.
  • Norton PJ, Barrera TL (2012) Transdiagnostic versus diagnosis‐specific CBT for anxiety disorders: A preliminary randomized controlled noninferiority trial. Depress Anxiety, 29:874-882.
  • Norton PJ, Hope D (2005) Preliminary evaluation of a broad-spectrum cognitive-behavioral group therapy for anxiety. J Behav Ther Exp Psychiatry, 36:79-97.
  • Norton PJ, Philipp LM (2008) Transdiagnostic approaches to the treatment of anxiety disorders: A quantitative review. Psychotherapy (Chic), 45:214-226.
  • O’Connell ME, Boat T, Warner KE (2009) Preventing Mental, Emotional, and Behavioral Disorders among Young People: Progress and Possibilities. Washington, National Academies Press.
  • Oberoi S, Yang J, Woodgate RL, Niraula S, Banerji S, Israels SJ et al. (2020) Association of mindfulness-based interventions with anxiety severity in adults with cancer: A systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open, 3:e2012598.
  • Oglesby ME, Allan NP, Schimdt NB (2017) Randomized control trial investigating the efficacy of a computer-based intolerance of uncertainty intervention. Behav Res Ther, 95:50-57.
  • Olatunji BO, Cisler JM, Tolin DF (2007) Quality of life in the anxiety disorders: A meta-analytic review. Clin Psychol Rev, 27:572-581.
  • Olatunji BO, Naragon-Gainey K, Wolitzky-Taylor KB (2013) Specificity of rumination in anxiety and depression: A multimodal meta‐analysis. Clin Psychol (New York), 20:225-257.
  • Olatunji BO, Wolitzky-Taylor KB (2009) Anxiety sensitivity and the anxiety disorders: A meta-analytic review and synthesis. Psychol Bull, 135:974-999.
  • Owens JS, Lyon AR, Brandt NE, Masia Warner C, Nadeem E, Spiel C et al. (2014) Implementation science in school mental health: Key constructs in a developing research agenda. School Ment Health, 6:99-111.
  • Özdel K, Türkçapar MH (2025) Tridimensional model of CBT: A transdiagnostic and transtheoretical pragmatic model. Front Psychol, 16:1555047.
  • Papola D, Miguel C, Mazzaglia M, Franco P, Tedeschi F, Romero SA et al. (2024) Psychotherapies for generalized anxiety disorder in adults: A systematic review and network meta-analysis of randomized clinical trials. JAMA Psychiatry, 81:250-259.
  • Patel V, Saxena S, Lund C, Thornicroft G, Baingana F, Bolton P, et al. (2018) The Lancet Commission on global mental health and sustainable development. Lancet, 392:1553-1598.
  • Paul S, Zhu L, Mizevich J, Slater L (2024) Depression, anxiety, and personal recovery outcomes after group vs individual transdiagnostic therapy: A brief report. Sci Rep, 14:4855.
  • Pearl SB, Norton PJ (2017) Transdiagnostic versus diagnosis specific cognitive behavioural therapies for anxiety: A meta-analysis. J Anxiety Disord, 46:11-24.
  • Poletti S, Radaelli D, Cucchi M, Ricci L, Vai B, Smeraldi E et al. (2015) Neural correlates of anxiety sensitivity in panic disorder: A functional magnetic resonance imaging study. Psychiatry Res Neuroimaging, 233:95-101.
  • Proctor E, Silmere H, Raghavan R, Hovmand P, Aarons G, Bunger A et al. (2011) Outcomes for implementation research: Conceptual distinctions, measurement challenges, and research agenda. Adm Policy Ment Health, 38:65-76.
  • Racine N, McArthur BA, Cooke JE, Eirich R, Zhu J, Madigan S (2021) Global prevalence of depressive and anxiety symptoms in children and adolescents during COVID-19: A meta-analysis. JAMA Pediatr, 175:1142-1150.
  • Rai D, Skapinakis P, Wiles N, Lewis G, Araya R (2010) Common mental disorders, subthreshold symptoms and disability: Longitudinal study. Br J Psychiatry, 197:411-412.
  • Raines AM, Vidaurri DN, Portero AK, Schmidt NB (2017) Associations between rumination and obsessive-compulsive symptom dimensions. Pers Individ Dif, 113:63-67.
  • Ramnerö J, Törneke N (2021) İnsan Davranışının ABC’si (Çeviri Ed. KF Yavuz, HT Karatepe). İstanbul, Litera Yayıncılık.
  • Rapee RM, Heimberg RG (1997) A cognitive-behavioral model of anxiety in social phobia. Behav Res Ther, 35:741-756.
  • Reiss S, Peterson RA, Gursky DM, McNally RJ (1986) Anxiety sensitivity, anxiety frequency and the prediction of fearfulness. Behav Res Ther, 24:1-8.
  • Ren Z, Zhang Y, Jiang G (2018) Effectiveness of mindfulness meditation in intervention for anxiety: A meta-analysis. Acta Psychol Sinica, 50:283-305.
  • Robinaugh DJ, Hoekstra RH, Toner ER, Borsboom D (2019) The network approach to psychopathology: A review of the literature 2008-2018 and an agenda for future research. Psychol Med, 50:353-366.
  • Rochat L, Manolov R, Billieux J (2018) Efficacy of metacognitive therapy in improving mental health: A meta-analysis of single-case studies. J Clin Psychol, 74:896-915
  • Ródenas‐Perea G, Pérez‐Esteban A, Pérez‐Albéniz A, Al‐Halabí S, Fonseca‐Pedrero E (2025) Network structure of transdiagnostic dimensions of emotional disorders in adolescents with subthreshold anxiety and depression: Links with psychopathology and socio‐emotional adjustment. Early Interv Psychiatry, 19:e13636.
  • Roemer L, Williston SK, Eustis EH, Orsillo SM (2013) Mindfulness and acceptance-based behavioral therapies for anxiety disorders. Curr Psychiatry Rep, 15:410.
  • Sakiris N, Berle D (2019) A systematic review and meta-analysis of the Unified Protocol as a transdiagnostic emotion regulation-based intervention. Clin Psychol Rev, 72:101751.
  • Salamanca-Sanabria A, Richards D, Timulak L (2019) Adapting an internet-delivered intervention for depression for a Colombian college student population: An illustration of an integrative empirical approach. Internet Interv, 15:76-86.
  • Salamanca-Sanabria A, Richards D, Timulak L, Castro-Camacho L, Mojica-Perilla M, Parra-Villa Y (2018) Assessing the efficacy of a culturally adapted cognitive behavioural internet-delivered treatment for depression: protocol for a randomised controlled trial. BMC Psychiatry, 18:53.
  • Salkovskis PM (1991) The importance of behaviour in the maintenance of anxiety and panic: A cognitive account. Behav Cogn Psychother, 19:6-19.
  • Sandín B, Chorot P, Valiente RM (2012) Transdiagnóstico: Nueva frontera en psicología clínica. Revista de Psicopatología y Psicología Clínica, 17:185-203.
  • Sarı S, Dağ İ (2009) Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Endişe ile ilgili Olumlu İnançlar Ölçeği ve Endişenin Sonuçları Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması, geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Derg, 10:261-270.
  • Sauer-Zavala S, Gutner CA, Farchione TJ, Boettcher HT, Bullis JR, Barlow DH (2017) Current definitions of “transdiagnostic” in treatment development: A search for consensus. Behav Ther, 48:128-138.
  • Schäfer JÖ, Naumann E, Holmes EA, Tuschen-Caffier B, Samson AC (2017) Emotion regulation strategies in depressive and anxiety symptoms in youth: A meta-analytic review. J Youth Adolesc, 46:261-276.
  • Seyfi F, Poudel KC, Yasuoka J, Otsuka K, Jimba M (2013) Intention to seek professional psychological help among college students in Turkey: Influence of help-seeking attitudes. BMC Res Notes, 6:519.
  • Shafran R, Mansell W (2001) Perfectionism and psychopathology: A review of research and treatment. Clin Psychol Rev, 21:879-906.
  • Sharma P, Rosário MC, Ferrão YA, Albertella L, Miguel EC, Fontenelle LF (2021a) The impact of generalized anxiety disorder in obsessive-compulsive disorder patients. Psychiatry Res, 300:113898.
  • Sharma E, Sharma LP, Balachander S, Lin B, Manohar H, Khanna P et al. (2021b) Comorbidities in obsessive-compulsive disorder across the lifespan: A systematic review and meta-analysis. Front Psychiatry, 12:703701.
  • Short NA, Van Rooij SJ, Murty, VP, Stevens JS, An X, Ji Y, Mclean AS et al. (2022) Anxiety sensitivity as a transdiagnostic risk factor for trajectories of adverse posttraumatic neuropsychiatric sequelae in the AURORA study. J Psychiatr Res, 156:45-54.
  • Smith MM, Sherry, SB, Ray C, Hewitt PL, Flett GL (2021) Is perfectionism a vulnerability factor for depressive symptoms, a complication of depressive symptoms, or both? A meta-analytic test of 67 longitudinal studies. Clin Psychol Rev, 84:101982.
  • Smith MM, Vidovic V, Sherry SB, Stewart SH, Saklofske DH (2017) Are perfectionism dimensions risk factors for anxiety symptoms? A meta-analysis of 11 longitudinal studies. Anxiety Stress Coping, 31:4-20.
  • Talkovsky AM, Norton PJ (2016) Intolerance of uncertainty and transdiagnostic group cognitive behavioral therapy for anxiety. J Anxiety Disord, 41:108-114.
  • Taylor J, McLean L, Korner A, Stratton E, Glozier N (2020) Mindfulness and yoga for psychological trauma: systematic review and meta-analysis. J Trauma Dissociation, 21:536-573.
  • Tolan ÖÇ, Kara BC (2023) The mediating role of cognitive flexibility in the relationship between social anxiety and general self-efficacy. E-International Journal of Educational Research, 14:229-244.
  • Tulbure BT, Dudău DP, Marian Ș, Watkins E (2025) An internet-delivered rumination-focused cbt intervention for adults with depression and anxiety: A randomized controlled trial. Behav Ther, 56:785-798.
  • Uddin LQ (2021) Cognitive and behavioural flexibility: Neural mechanisms and clinical considerations. Nat Rev Neurosci, 22:167-179.
  • Urcelay GP (2024) A psychological mechanism for the development of anxiety. Behav Neurosci, 138:281-290.
  • Van Der Bruggen CO, Stams GJJ, Bögels SM (2008) Research review: The relation between child and parent anxiety and parental control: A meta‐analytic review. J Child Psychol Psychiatry, 49:1257-1269.
  • Van Minnen A, Zoellner LA, Harned MS, Mills K (2015) Changes in comorbid conditions after prolonged exposure for PTSD: A literature review. Curr Psychiatry Rep, 17:549.
  • Venturo-Conerly KE, Ehrenreich-May J (2023) An overview of transdiagnostic, modular approaches to emotional disorder treatment. In Handbook of Child and Adolescent Psychology Treatment Modules, (Eds LJ Farrell, RC Murrihy, CA Essau):3-15. London, UK, Academic Press.
  • Wake S, Morriss J, Johnstone T, van Reekum CM, Dodd H (2021) Intolerance of uncertainty, and not social anxiety, is associated with compromised extinction of social threat. Behav Res Ther, 139:103818.
  • Wang J, Fang S, Yang C, Tang X, Zhu L, Nie Y (2023) The relationship between psychological flexibility and depression, anxiety and stress: A latent profile analysis. Psychol Res Behav Manag, 16:997-1007.
  • Warriner-Gallyer G (2019) Examining the relationship between cognitive flexibility and constructs of anxiety (Doctoral dissertation). Southampton, University of Southampton.
  • Watkins ER (2008) Constructive and unconstructive repetitive thought. Psychol Bull, 134:163-206.
  • Weisberg RB, Magidson JF (2014) Integrating cognitive behavioral therapy into primary care settings. Cogn Behav Pract, 21:247-251.
  • WHO (2023) Anxiety disorders. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/anxiety-disorders (Accessed 12.07.2025).
  • WHO (2025) World Health Statistics 2025: Monitoring Health for the SDGs, Sustainable Development Goals. Geneva, World Health Organization.
  • WHO (2026) International Classification of Diseases 11th Revision. Geneva, World Health Organization.
  • Williams M, Honan C, Skromanis S, Sanderson B, Matthews AJ (2024) Psychological outcomes and mechanisms of mindfulness-based training for generalised anxiety disorder: A systematic review and meta-analysis. Curr Psychol, 43:5318-5340.
  • Wilson EJ, Abbott MJ, Norton AR (2023) The impact of psychological treatment on intolerance of uncertainty in generalized anxiety disorder: A systematic review and meta-analysis. J Anxiety Disord, 97:102729.
  • Wiltsey Stirman S, Baumann AA, Miller CJ (2019) The FRAME: An expanded framework for reporting adaptations and modifications to evidence-based interventions. Implement Sci, 14:58.
  • Yadavaia JE, Hayes SC, Vilardaga R (2014) Using acceptance and commitment therapy to increase self-compassion: A randomized controlled trial. J Contextual Behav Sci, 3:248-257.
  • Yao X, Xu X, Chan KL, Chen S, Assink M, Gao S (2023) Associations between psychological inflexibility and mental health problems during the COVID-19 pandemic: A three-level meta-analytic review. J Affect Disord, 320:148-160.
  • Yook K, Kim KH, Suh SY, Lee KS (2010) Intolerance of uncertainty, worry, and rumination in major depressive disorder and generalized anxiety disorder. J Anxiety Disord, 24:623-628.
  • Young KS, Sandman CF, Craske MG (2019) Positive and negative emotion regulation in adolescence: Links to anxiety and depression. Brain Sci, 9:76.
  • Zhong Q, Niu L, Chen K, Lee TM, Zhang R (2024) Prevalence and risk of subthreshold anxiety developing into threshold anxiety disorder in the general population. J Affect Disord, 367:815-822.
  • Zvolensky MJ, Clausen BK, Shepherd JM, Kabel KE, Kauffman B, Garey L (2022) Anxiety sensitivity in relation to post-traumatic stress disorder symptom clusters among young adults with probable post-traumatic stress disorder. Cogn Behav Ther, 51:470-485.
Toplam 204 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Psikolojik danışmanlık, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları
Bölüm Derleme
Yazarlar

Fulya Turk 0000-0003-1896-8418

Gökçen Dalkılınç 0009-0002-1780-2563

Sena Açıkgöz 0000-0002-4731-1362

Berkan Can Kara 0000-0001-7459-679X

Seda Nur Güven Kayacı 0009-0003-5752-7276

Aykut Kul 0000-0002-2851-2222

Zeynep Hamamcı 0000-0002-3678-9387

Gönderilme Tarihi 14 Aralık 2025
Kabul Tarihi 16 Şubat 2026
Erken Görünüm Tarihi 16 Şubat 2026
Yayımlanma Tarihi 16 Şubat 2026
DOI https://doi.org/10.18863/pgy.1841690
IZ https://izlik.org/JA37WK69CB
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

JAMA 1.Turk F, Dalkılınç G, Açıkgöz S, Kara BC, Güven Kayacı SN, Kul A, Hamamcı Z. Transdiagnostic Approach to Anxiety Disorders: Common Factors and Integrative Interventions. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2026;:1346–1366.

Amaç ve Kapsam

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (Current Approaches in Psychiatry) ,  psikiyatri ve ilişkili bilimlerin (davranış bilimleri, psikoloji, psikofarmakoloji, nöropsikiyatri, nörobilim, v.b.)  tümünü kapsayan ve bu konulardaki güncel gözden geçirme yazılarını Türkçe ve İngilizce  yayınlayan hakemli açık erişimli bir online dergidir.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (Current Approaches in Psychiatry) ,  psikiyatri ve ilişkili bilimlerin (davranış bilimleri, psikoloji, psikofarmakoloji, nöropsikiyatri, nörobilim,  v.b.)  tümünü kapsayan ve bu konulardaki güncel gözden geçirme yazılarını Türkçe ve İngilizce  yayınlayan çift kör hakemlik sistemini uygulayan açık erişimli bir online dergidir.  Dergi yılda bir kez sadece araştırma makalelerini kapsayan bir ek sayıda yayınlamaktadır. 

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (Current Approaches in Psychiatry) , psikiyatri ve ilişkili bilimlerin (davranış bilimleri, psikoloji, psikofarmakoloji, nöropsikiyatri, nörobilim,  v.b.) tümünü kapsayan ve bu konulardaki derleme ve gözden geçirme yazılarını Türkçe ve İngilizce yayınlayan hakemli bir online dergidir. Dergi ayrıca yılda bir kez araştırma makaleleri ek sayı yayınlamaktadır. Dergi, tüm psikiyatri asistanları, uzmanları ve ilgili profesyoneller için bir eğitim kaynağı olmak amacıyla sadece güncel konularda değil, klasik konularda da makaleler kabul etmektedir..

Derginin editöryel ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) organizasyonlarının kılavuzlarına uygun olarak biçimlendirilir. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing (doaj.org/bestpractice) ilkelerini benimsemiştir.

Dergide derleme makaleleri yılda 4 sayı şeklinde (Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında) yayınlanmaktadır. Bu 4 sayı dışında 2019 yılından itibaren dergi yılda bir kez sadece araştırma makalelerini kapsayan bir özel sayıda yayınlanmaktadır. Kabul edilen makaleler, kabul edilir edilmez pdf formatında sayfa numaraları tahsis edilerek online olarak psikguncel.org adresinde yayınlanacaktır.

Dergide yayınlanan makalelerde ifade edilen bilgi, fikir ve görüşler Baş Editör, Editöryal Kurul, Danışman Kurulu ve Yayıncı’nın değil, yazar(lar)ın bilgi ve görüşlerini yansıtır.Editörler, Yayın Kurulu ve Yayıncı, bu gibi yazarlara ait bilgi ve görüşler için hiçbir sorumluluk ya da yükümlülük kabul etmemektedir. Yayınlanan tüm içeriğe psikguncel.org ve cappsy.org adresinden ücretsiz olarak erişilebilir. Dergide yayınlanan içeriğin tüm telif hakları Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar dergisine aittir.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (Current Approaches in Psychiatry) dergisi yazarlardan başvuru ya da sonrasında herhangi bir adla ücret talep etmemektedir.

Makale Değerlendirme Süreci

İlk adım olarak, gelen yazılar yazarlara yönelik yazım kuralları doğrultusunda değerlendirilir. Uygun bulunan makaleler Yayın Kurulu'na iletilir. Yayın Kurulu makalelerin içeriğini değerlendirir ve ilgili alanlarda en az iki hakeme gönderir. Son değerlendirme ve yayın kararı PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR - PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR dergisi editörü tarafından verilir. Yayın Kurulu tarafından kabul edilen makaleler yayın listesine alınır ve bu makalelerin yazarları bilgilendirilir.Bütün makalelerin karar verme süreçlerinde nihai karar yetkisi Editör’e aittir.
Bu dergide çift kör hakemlik sistemi kullanılmaktadır, yani hakemlik süreci boyunca hem hakemlerin hem de yazarların kimlikleri gizlenmektedir. Bunu kolaylaştırmak için, yazarların makalelerini kimliklerini ele vermeyecek şekilde hazırladıklarından emin olmaları gerekir.
Gönderilen tüm makaleler, orijinalliği sağlamak ve gönderilen makalelerdeki örtüşen ve benzer metin örneklerini tespit etmek için Ithenticate yazılımı ile intihal açısından kontrol edilir.

On-line Makale Gönderim Sistemi ve Yazışma Adresi

Makaleler, ICMJE-Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing and Publication of Scholarly Work in Medical Journals (updated in December 2016 - http://www.icmje. org/icmje-recommendations.pdf) ile uyumlu olarak hazırlanmalıdır. Randomize çalışmalar CONSORT, gözlemsel çalışmalar STROBE, tanısal değerli çalışmalar STARD, sistematik derleme ve meta-analizler PRISMA, hayvan deneyli çalışmalar ARRIVE ve randomize olmayan davranış ve halk sağlığıyla ilgili çalışmalar TREND kılavuzlarına uyumlu olmalıdır.

Makale gönderimleri online başvuru sistemi aracılığıyla yapılmalıdır. Yardım için gerekirse editor.cap@gmail adresinden bizimle iletişim kurabilirsiniz. Yazarların; Yayın Hakkı Devir Formu, Yazar Katkı Formu ve ICMJE Potansiyel Çıkar Çatışmaları Formu’nu (bu form, tüm yazarlar tarafından doldurulmalıdır) ilk gönderim sırasında online makale sistemine yüklemeleri gerekmektedir.

Diğer yazışmalarınız ve sorularınız için bizimle editor.cap@gmail.com adresinden iletişime girebilrisiniz

Yazı Dili

Yazılar Türkçe veya İngilizce olarak gönderilebilir. Türkçe yazılar düzgün bir Türkçe ile yazılmalıdır. Türkçe yazılarda Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğü esas alınmalıdır. İngilizce makaleler ve İngilizce özetler, dergiye gönderilmeden önce dil uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Yazıyı, İngilizce yönünden değerlendiren kişi, yazarlardan biri değil ise bu kişinin ismi makalenin sonunda Teşekkür (Acknowledgement) bölümünde belirtilmelidir. Gönderilmiş olan yazılardaki imla ve gramer hataları, makalenin özüne dokunmadan, redaksiyon kurulumuz tarafından düzeltilme hakkına sahiptir.

Türkçe ya da İngilizce yazılmış tüm makaleler hakem sürecine alınacaktır. Ancak, makalenin kabul edilmesi durumunda, Türkçe makalelerin yazarlarından kabul edilen nihai makalelerin İngilizce (veya Türkçe) versiyonunu göndermeleri istenir. Diğer uluslardan yazarlardan gelen makaleler için, tüm Türkçe çeviri hizmetleri dergi tarafından ek bir ücret alınmadan sağlanacaktır.

Kabul edilen makaleler hem Türkçe hem de İngilizce olarak resmi web sitesinde (psikguncel.org, cappsy.org) yayınlanacaktır. Dergipark ayna sitesinde ise makaleler sadece İngilizce olarak yer alacaktır.

Yazının Bir Başka Yerde Yayınlanmadığının Beyanı

Her yazar gönderilen yazının, matbu ya da dijital ortamda, kısmen veya tamamen başka bir yerde daha önce yayınlanmadığı ya da hali hazırda yayın için değerlendirmede bulunmadığını beyan etmelidir. Bu, 400 kelimeye kadar olan özetler hariç, sempozyumlar, bilgi aktarımları, kitaplar, davet üzerine yazılan makaleler, elektronik formatta gönderimler ve her türden ön bildirileri içerir. Eğer makalede daha önce yayınlanan makalelerden alıntı varsa, makalenin yazarı yayın hakkı sahibi ve yazarlarından yazılı muvafakat almak ve bunu makalesinde belirtmek zorundadır. Alınan muvafakat belgesi makaleyle beraber editörlüğümüze gönderilmelidir. Daha önce kongrelerde sözlü ya da poster olarak sunulmuş çalışmalar, yazının başlık sayfasında tarihi, kongre adı ve yeri ile birlikte belirtilmelidir.

Yayına Kabul

Gönderilen yazılar Yayın Kurulu'nun onayı ile yayınlanmak üzere sıraya alınır ve en kısa zaman içerisinde online olarak yayınlanır.

Makale Hazırlanmasında Uyulacak Kurallar

Makale gönderimleri Dergipark online başvuru sistemi aracılığıyla yapılmalıdır.

Bu yönergeler kısmen Biyomedikal Dergilere Gönderilen Makaleler için Tek Tip Gereklilikler'deki önerilere dayanmaktadır [Ann. Intern. Med. 1997; 126:36-47]. Bu yayındaki yönergelerden farklılıklar PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR - PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR'ın bireysel tarzını yansıtmaktadır.

Yazarlar metnin elektronik versiyonunu (MS WORD belgesi olarak), etiketsiz ve etiketli görüntüleri (JPEG dosyaları olarak) göndermelidirler. Tüm yazarlar tarafından imzalanmış bir telif hakkı devir formu hazırlanmalıdır.

Aksi belirtilmedikçe, yazılı iletişim ilk yazar ile sürdürülecektir. Gönderilen makalenin dergimizde yayınlanma niyeti ve tercih edilen bölüm (araştırma, derleme, olgu sunumu veya editöre mektup) makalede açıkça belirtilmelidir.

Makalenin her bölümü, aşağıda verilen bölüm sırasına göre yeni bir sayfadan başlamalıdır:
1. Başlık sayfası, 2. Özet, 3. Ana metin, 4. Kaynaklar ve 5. Tablolar ve Şekiller.

Makale online olarak gönderilirken, yazarların isim ve akademik unvanları; posta adresi, e-posta adresi, telefon ve faks numaraları ORCID numaraları, ve kişisel teşekkürleri Dergipark online makale sistemine kaydedilmelidir.

Ancak, Sisteme gönderilen makalenin word dokümanı yazar adı ve unvanlarını içeren kapak sayfası gönderilen makalenin word dokümanına dahil edilmemelidir.
Makaleyi aşağıdaki gibi düzenleyin:
1. Başlık sayfası,
2. Özet (derleme makaleler için)
a. Yapılandırma gerekmiyor
3. Özet (özel sayıdaki araştırma makaleleri için)
Amaç
Yöntem

Bulgular
Sonuç

4. Gövde metni (derleme makaleler için)

Giriş,
Ana derleme metin bloğu,
Sonuç

5. Gövde metni (özel sayıdaki araştırma makaleler için)

Giriş
Yöntem
Bulgular
Tartışma

Sonuç

6. Teşekkür,

7. Kaynaklar

8. Şekil ve Tablolar.

Kısaltmaları en az düzeyde tutun. Bir kısaltma kullanıldığında, ilk geçtiği yerde tanımlayın ve parantez içinde kısaltma ile devam edin.


Makale Türleri

Derleme Makaleleri

Yazar(lar) makaleyi istediği gibi tasarlamakta serbesttir. Bu kategoride sayfa sayısında herhangi bir sınırlama yoktur. Kaynaklar, şekiller ve açıklamaları aşağıda açıklanan yönergelere uygun olmalıdır.

Özet bölümü gereklidir.

Başlık Sayfası

Başlık sayfasında, yazarların tam adları, akademik görevleri veya mesleki bağlantıları, ORCID'leri ve sorumlu yazarın telefon, GSM ve e-posta adresiyle birlikte tam adresi ve herhangi bir ticari veya finansal ilişkinin beyanı yer almalıdır.

Özet.

Özet hem İngilizce hem de Türkçe olarak sunulmalı ve en fazla 300 kelime içermelidir. Makalenin temel yönlerini tanımlamalıdır. Kaynak gösterilmemelidir. Kısaltmalara yer verilmemelidir. Derleme özetlerinde yapılandırılmamış format uygulanmalıdır.

"Özet "in altında üç ila beş anahtar kelime verilmeli ve bunlar National Library of Medicine'ın Medical Subjects Subheadings (MeSH) ile uyumlu olmalıdır. Türkçe anahtar kelimeler Türkiye Bilim Terimleri (TBT)’ne uygun olarak verilmelidir (http://www.bilimterimleri.com).

Giriş.

Konu hakkında kısa bir arka plan bilgisi ekleyin. Bu derleme makalesinin literatüre kazandırdıkları ve amacı son cümle olarak açıklanabilir.

Derleme Gövde Metni

Bu bölüm, makalenin okunmasını kolaylaştırmak için alt bölümlere ayrılmalıdır. Tablolar ve grafik öğeler derlemenin anlaşılmasını kolaylaştıracaksa bunlara yer veriniz. Uygun yerlerde şekil ve grafiklere atıfta bulunun.

Sonuç.

Ayrı bir bölümde, derlemenin ana noktalarını özetleyin.

Teşekkür.

Teşekkür ayrı bir sayfada yer almalıdır.
Metin içinde Kaynak gösterimi

Kaynakların ve yazılışlarının doğruluğundan yazarlar sorumludurlar.

Kaynaklar metin içinde gösterilirken şu kurallara uyulmalıdır.

1. Kaynak sayısında herhangi bir sınırlama yoktur.

2. Kaynaklar metin içinde yazar adı ve yayın yılı ile belirtilmelidir. İsim ve tarih arasında virgül olmamalıdır.

a. İkiden fazla yazar varsa "(ilk yazarın adı) ve ark." şeklinde ifade edilecek, ancak iki yazar varsa her ikisi de yazılacaktır.
Örnekler:

Bu konuda yapılan bir çalışmada (Crow 1983)........,

Crow ve Syder (1981) .......... olduğunu bildirmiştir,

........ ilgili çalışmalar (Synder ve ark. 1982)........,

....... bir çalışmada (Crow ve Synder 1981)...........

Williams (2003) da doğrulamıştır...

b. Bir yazar aynı yıl içinde birden fazla makale yayınladıysa, bunlar (Freud 1915a), (Freud 1915b) şeklinde açıklığa kavuşturulmalıdır.

c. Belirli bir noktada birden fazla referans varsa, bunlar kronolojik bir zaman çizelgesinde virgülle birbirinden ayrılarak aynı parantez içinde ifade edilecektir.
Örnekler:
(Crow 1981, Synder 1987) (Williams 1983, Synder ve ark. 1990)

4. Kaynaklar metnin sonunda alfabetik bir liste halinde ayrı olarak sunulmalıdır.

5. Yazar(lar)ın soyad(lar)ı ve ad(lar)ının baş harf(ler)i virgül veya nokta kullanılmadan yazılacaktır.

Kaynak Yazım Kuralları

1.. Kaynakların yazım şekli ve noktalama işaretleri belirtilen örneklere uygun olmalıdır.

2. Metin sonunda kaynaklar ayrı bir liste olarak ilk yazarın soyadının başharfine göre alfabetik sıra ile verilmelidir.

3. Yazar(lar)ın tam soyad(lar)ı ve ad(lar)ının baş harf(ler)i arada nokta ya da virgül olmadan belirtilmelidir.

4. Bir kaynakta altıdan çok yazar varsa altıncı yazardan sonra "et al." ibaresi yer almalıdır. Bunların ardından kaynağın basım tarihi parantez içinde verilmelidir.

5. Dergi isimleri Pub Med'e göre NLM Catalog ta yer aldığı şekliyle kısaltılmalıdır. Bu katalogta kısaltması yer almayan dergilerin tam adı kısaltılmadan yazılmalıdır.

6. Kaynak bir makale ise tarihin ardından makalenin tam adı, yayınlandığı derginin adı (NLM katalogundaki kısaltmalardan yararlanılmalıdır), cilt no (cilt no belirtilmemişse parantez içinde sayı no) ve sayfa numaraları yazılmalıdır. Dergi sayfaları bir cilt boyunca düzenli olarak numaralandırılıyorsa sayı numarası yazılmamalıdır. Eğer her sayıda numaralandırma yeni baştan başlıyorsa o takdirde cit nodan sonra parantez içinde sayı no yazılmalıdır.



Yayınlanmış dergi makaleler için:

Tunc O, Yucel B, Macit E, Gunal A, Gozubuyuk A, Gul H et al. (2008) Protective efficiacy of taurine against pulmonary edema progression: experimental study. J Cardiothorac Surg, 28:57-59.

Dergi eki için:

Yucel MB (1999) The cost of schizophrenia. Br J Psychiatry, 49(Suppl 2):S85-S89.

Kongrede sunulmuş bir çalışma için:

Ekici G, Altuntaş B, Gözübüyük A, Çaylak H, Sapmaz E, Işık H et al. (2009) Bronkoselin eşlik ettiği bronkosel olgusu. V. Türk Göğüs Cerrahisi Kongresi, 14-17 Mayıs 2009 Kuşadası,Türkiye. Kongre Özet Kitabı sayfa:93.

Kongre kitabında yer alan bir sunum için

Lone FS, Bengtsson M (1982) Enforcement of data protection and security in medical informatics. In MEDINFO92. Proceedings of the 11th World Congress on Medical Informatics (Eds KC Lun, PM Degoulet):1561-1565. Sep 16-20 1982, Geneva, Switzerland. North-Holland.

Kitap için:

Noback CR, Demarest RJ (1975) The Human Nervous System, 2nd ed. New York, McGraw-Hill.

Çeviri Kitap için:

Moreno JJ (2001) İçimizdeki Müziği Eylemek: Müzik Terapisi ve Psikodrama (Çeviri Ed. İ Doğaner). İzmir, Atadost Matbaacılık.

Kitaptan bir bölüm için:

Phillips MK, Gain P (1985) Hypertension and stroke. In Hypertension: Pathophysiology and Management, 2nd ed. (Eds JH Laragh, BM Brenner):495-498. London, Ran Press.

Tez için:

Savas MN (2005) Preoperatif kemoterapi ve Beta Glukan’ın bronş anastomozuna etkisi (Uzmanlık tezi). Konya, Selçuk Üniversitesi.

Kaynak bir web sitesi ise;

Format: Yazar varsa yazılmalı. Sitede yer aldığı gibi başlık düzenlenmelidir. Web sayfasının adresi (sayfaya giriş tarihi) yazılmalıdır. Sayfanın ilk yazıldığı tarih bilimiyorsa ulaşıldığı tarih yazılmalıdır.

Stern M (2001) Radial nerve entrapment. http://www.emedicine.com/orthoped/topic549.htm (Accessed 12.12.2015).


Kaynak elektronik formatta yazılan ve makale nosu olan bir makale ise;

Mary KS (1985) Factors in the emergence of infectious disease. Emerg Infect Dis, 1:e23456.

Tablolar

Tablolar tek satır aralıklı olarak ayrı bir sayfaya yazılmalıdır.Tablolar her sayfaya bir tablo olmak üzere yazının gönderildiği dosya içinde olmalıdır.
Her tablonun üstünde numarası ve açıklayıcı bilgi olmalıdır.
Tabloda kısaltmalara yer verilmişse bu kısaltmaların açılımı altyazı şeklinde tablonun altında ve alfabetik sıraya göre yer almalıdır.
Daha önce basılmış veya elektronik olarak yayınlanmış tablolardan yararlanıldığında hem yazarı hem de basımevinden yazılı izin alınmalıdır ve bu, dergi editörlüğüne faks veya posta ile gönderilmelidir.
Tablolar yazı içerisindeki bilginin tekrarı olmamalıdır.


Şekil Grafik Resim ve Altyazıları

Resim ve şekil altyazıları iki satır aralıklı olarak ayrı bir sayfaya yazılmalıdır.
Metin içerisindeki sıralarına göre numaralandırılmalı ve şekil, grafik ve resimlerde kısaltmalara yer verilmişse, bu kısaltmaların açılımı altyazının altında ve alfabetik sıraya göre yer almalıdır.
Tablo, şekil ve grafikler yazının içine yerleştirilmiş halde gönderilmelidir. Ayrıca ayrı dosya şeklinde sisteme de yüklenmelidir. .
Mikroskobik resimlerde büyütme oranı ve boyama tekniği açıklanmalıdır.
Daha önce basılı veya elektronik olarak yayınlanmış şekil, grafik ve resimlerden yararlanıldığında hem yazarı hem de basımevinden yazılı izin alınmalıdır ve bu dergi editörlüğüne faks veya posta ile gönderilmelidir.
Tanınacak şekilde görünen şahısların resimlerini kullanırken kendilerinden yazılı izin alınmalıdır.
Şekillere ait açıklamalar yazının gönderildiği dosyanın en sonuna yazılmalıdır.
Tablo, şekil ve grafiklerin yazıda nerede geçtiği belirtilmelidir.
Resimler/fotoğraflar renkli, ayrıntıları görülecek derecede kontrast ve net olmalıdır.
Şekil, resim/fotoğraflar ayrı birer. jpg dosyası olarak sisteme eklenmelidir.
Resim ve fotograf dosyaları 100 pixel/inch, 8 cm eninde ve 300dpi çözünürlükten daha küçük değerde olmamalıdır.
Araştırma Makaleleri (Özel sayı için)

Araştırma makaleleri, dergi kapsamındaki önemli ve özgün bilimsel sonuçları bildirir. Araştırma makaleleri özet, anahtar kelimeler, giriş, materyal ve yöntemler, bulgular, tartışma, kaynaklar ve tablo/şekillerden oluşur. Özet ve ana metin yukarıda açıklandığı şekilde yapılandırılmalıdır. Araştırma makalelerinde etik kurul onayı ve aydınlatılmış onam alınmalı ve belirtilmelidir.

Başlık Sayfası

Başlık sayfasında, yazarların tam adlarını, akademik kurumlarını, ORCID'lerini ve sorumlu yazarın telefon, GSM ve e-posta adresiyle birlikte tam adresini ve varsa herhangi bir ticari veya mali bağlantısını ekleyin.

Özet ve Anahtar Kelimeler

Özet 300 kelimeden oluşmalı ve yapılandırılmış olmalıdır. Makalenin amacı, yöntemi, sonuçları ve sonucu hakkında bilgi içermelidir. "Amaç" makalenin ana/birincil amacını açıklamalıdır. "Yöntem" veri kaynaklarını, çalışmanın çerçevesini, hastaları/denekleri, ziyaretleri/değerlendirmeleri ve birincil ölçümleri sağlamalıdır. "Bulgular" doğrudan klinik uygulamaları sunacak ve sonuçları yorumlayacak şekilde yapılandırılmalıdır. "Sonuç", çalışmadan elde edilen sonuçları sağlamalıdır.
"Özet "in altında üç ila beş anahtar kelime verilmeli ve bunlar Ulusal Tıp Kütüphanesi'nin Tıbbi Konular Alt Başlıklarına (MeSH) uygun olmalıdır.
Özetler bir makalenin en belirgin bölümleri olduğu ve elektronik veri tabanlarında yer aldığı için, yazar özetin makalenin içeriğini doğru bir şekilde temsil ettiğinden emin olmalıdır.

Gövde Metnindeki Bölümler

"Giriş" bölümünde konunun önemi ve tarihçesinin yanı sıra yayınlanmış çalışmalardan, hipotezlerden ve çalışmanın amacından bahsedilmelidir.
Veri kaynakları, çalışmanın hipotezi, hastalar/denekler, ölçekler, ziyaretler/değerlendirmeler ve birincil ölçümler, süreç adımları ve istatistiksel yöntemler "Yöntem" bölümünde yer almalıdır.
Birincil gözlemlerin tüm istatistikleri görsel olarak uygun şekilde tasarlanmış tablolar, grafikler ve şekillerle "Bulgular" bölümünde verilmelidir.
"Tartışma" bölümünde, çalışmanın bulguları ile destekleyici ve destekleyici olmayan (kurulan hipotez) gözlem ve sonuçlar ayrıntılı bir şekilde incelenmeli; literatürde verilen gözlem ve sonuçlarla karşılaştırılmalı ve varsa farklılıklar açıklanmalıdır. Yorumlar son paragrafta özetlenmelidir.
Metnin kısa bir özeti ile birlikte gelecek çalışmalar için öneriler sunan ayrı bir Sonuç bölümü oluşturulmalıdır.

Teşekkür
Yazarlık kriterlerini tam olarak karşılamayan veya başka açılardan katkıda bulunan kişiler "Teşekkür" bölümünde listelenmelidir.

Kaynaklar
Bu bölüm, Derleme türü makalelerde açıklanan bölümle aynıdır

Editöre Mektup

Editöre Mektuplar, okuyucularımızı ilgilendiren bir gözlemi, PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR - PSİKİYATRİDE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR ile ilgili bir görüşü ya da yayınlanmış materyalle ilgili yapıcı gözlemleri veya eleştirileri son derece kısa bir şekilde açıklamak için kullanılabilir. Mektuplar iki sayfadan fazla olmamalı ve kısa bir başlıkla gönderilmelidir. En fazla dört kaynak eklenebilir. Mektuplar derginin takdirine bağlı olarak yayınlanır ve redaksiyona tabidir.
Olgu Sunumları

PSIKIYATRIDE GUNCEL YAKLASIMLAR - CURRENT APPROACHES IN PSYCHIATRY dergisi olgu sunumlarını yayınlamamaktadır.

Açık Erişim Politikası
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar dergisi açık erişimli bir dergidir, bu da tüm içeriğin kullanıcıya veya kurumuna ücretsiz olarak sunulduğu anlamına gelir. Kullanıcılar, yayıncıdan veya yazardan önceden izin almaksızın makalelerin tam metinlerini okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, dağıtabilir, yazdırabilir, arayabilir veya bunlara bağlantı verebilir veya bunları başka herhangi bir yasal amaç için kullanabilir. Bu, BOAI'nin açık erişim tanımına uygundur.

Lisans Politikası
Dergide yayınlanan tüm içerik Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan-Türetilemez (CC BY-NC-ND) 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu lisans, üçüncü tarafların orijinal çalışmaya atıfta bulundukları sürece içeriğin yayınlanan sürümünü ticari olmayan amaçlarla herhangi bir değişiklik yapmadan kullanmalarına izin verir. Bu lisans, dergide yayınlanan araştırmanın yayılmasını ve kullanımını teşvik etmek için makaleye uygun şekilde atıfta bulunulması, kullanımın ticari olmaması ve hiçbir değişiklik veya uyarlama yapılmaması koşuluyla, herhangi bir platformda kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin verir.


Telif Hakkı Politikası
Tüm yazılarla birlikte bir Telif Hakkı Sözleşmesi ve yazarlık beyan formu gönderilmelidir. Bu formu imzalayarak yazarlar, makalenin Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar [Current Approaches in Psychiatry] dergisi tarafından yayınlanmak üzere kabul edilmesi durumunda, üçüncü tarafların içeriğin yayıncı sürümünü orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunarak ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına izin veren Creative Commons Atıf-Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanacağını kabul ederler.

Yazarlar, makalenin yayınlanmak üzere kabul edilmesi halinde, makalenin ticari haklarını Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar dergisine devretmeyi kabul ederler. Yazarlar, makalelerini CC-BY-NC-ND lisansı altında üçüncü taraflarla aynı şekilde kullanabilirler.
Şekiller, tablolar veya hem basılı hem de elektronik formatlardaki diğer materyaller dahil olmak üzere daha önce yayınlanmış içeriği makalelerinde kullanırken, yazarlar telif hakkı sahibinden izin almalıdır. Bu konudaki hukuki, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lar)a aittir.

Kendi Kendine Arşivleme Politikası
Yazarlar, yayınlandıktan sonra çalışmalarının yayınlanmış halini kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim depolarında kendi kendilerine arşivleme hakkını saklı tutar. Yazarların makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmaları ve DOI numarasını eklemeleri beklenmektedir. Buna ek olarak, yazarlardan paylaşılan versiyondan yayıncının web sitesinin URL'sine bir bağlantı sağlamaları istenmektedir. Bu şart, yayıncının web sitesinde çevrimiçi olarak paylaşılan sürümün nihai yayınlanmış sürüm olduğunu doğrulayarak bilimsel kaydın bütünlüğünü ve gerçekliğini korumayı amaçlamaktadır.

Ücret Politikası
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar dergisinin tüm giderleri derginin kendisi tarafından karşılanmaktadır.

Dergiye yazı gönderme, hakem değerlendirmesi ve yayın sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir.

Reklam Politikası
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, özgün web sitesinde dijital reklam kabul etmemektedir.

Makale Değerlendirme Hakem Süreci
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar'a gönderilen makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin kimlikleri gizli tutularak çift kör bir hakem değerlendirme sürecinden geçecektir. Tarafsız bir değerlendirme süreci sağlamak amacıyla her bir başvuru, alanında uzman en az iki dış bağımsız hakem tarafından incelenecektir.

Başvurular öncelikle teknik bir değerlendirme sürecinden geçecek ve bu süreçte editörlük ofisi makalenin derginin yönergelerine uygun olarak hazırlanıp sunulduğundan emin olacaktır. Dergi kurallarına uygun olmayan başvurular, teknik düzeltme talepleriyle birlikte gönderen yazarlara iade edilecektir.

Dergi yönergelerine uygun olan başvurular, her bir başvurunun kapsam ve kalite açısından dergiye uygunluğunu değerlendirecek olan Baş Editöre atanacaktır. Dergi için uygun olmayan başvurular bu aşamada reddedilebilir.

Dergi için uygun olan makaleler için Baş Editör, makaleye hakem atayacak olan Yardımcı Editörler ile birlikte çalışacaktır. Yardımcı Editörler atandıktan sonra, bir makaleyi reddetmeye, hakem değerlendirme sürecine devam etmeye veya daha fazla hakem değerlendirmesinden önce revizyonlar talep etmeye karar verebilirler.

Yardımcı editörler, hakemler tarafından sunulan raporlara dayanan tavsiyelerini Baş Editöre sunacaklardır. Gözden geçirilen makaleler, yeni bir tavsiyede bulunmak için orijinal hakemlerle birlikte çalışmayı amaçlayan Yardımcı Editörler tarafından yeniden değerlendirilecektir.

Baş Editör, tüm başvurular için karar verme sürecinde son yetkilidir. Nihai karar yazara iletildikten sonra makalenin sonucu hakkında herhangi bir yazışma yapılmayacaktır.

Gecikme olması durumunda, yazarlar gecikmenin nedeni hakkında bilgilendirilecek ve makalelerini geri çekme fırsatı verilecektir.

Hakem değerlendirme süreci tamamlandığında, yazarlara makaleleri hakkındaki editoryal kararla birlikte anonim hakem değerlendirme raporları gönderilecektir. Hakem değerlendirme raporları herhangi bir ortamda kamuya açık olarak yayınlanmayacaktır. Gönderilen materyal gizli kabul edilir ve yayınlanana kadar hiçbir şekilde kullanılmamalıdır. Bir hakemin bir yazarın fikirlerini veya verilerini kendine mal ettiğinden şüphelenilirse, Yayın Kurulu konuyu ilgili COPE kılavuzuna uygun olarak ele alacaktır.

Yazarlar, başvuru sırasında hakem önerebilirler. Önerilen hakemlerin makaleyi değerlendirmek üzere davet edilip edilmeyeceğine karar verme yetkisi sadece editördedir.

Hakemlerin COPE'nin Hakemler için Etik Kılavuz ilkelerine uymaları gerekmektedir ve bu kılavuzlar, hakemlerin hakemlik sürecinin bütünlüğünü ve adilliğini sağlamak için uymaları gereken bir çerçeve sunmaktadır. Yayın Kurulu, hakem değerlendirmesi manipülasyonunu en aza indirmek için COPE'un ilgili akış şemasını takip eder. Yayınlandıktan sonra hakem değerlendirmesi manipülasyonu şüphesi varsa, Yayın Kurulu COPE'nin uygun akış şemasını takip edecektir.

Potansiyel hakemler, bir makaleyi değerlendirme davetini kabul etmeden önce olası çıkar çatışmaları konusunda Editörü bilgilendirmelidir. Editörü olası çıkar çatışmaları konusunda bilgilendirmek, potansiyel hakemi inceleme sürecine davet edip etmeme konusunda bilinçli bir karar vermesini sağlar. Ayrıca inceleme sürecinin bütünlüğünün ve şeffaflığının sağlanmasına da yardımcı olur.

Editörler ve hakemler arasındaki iletişim, üçüncü taraflarla paylaşılmaması gereken gizli bilgiler içerir.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, yayın kurulu üyeleri tarafından gönderilen makalelerin hakem değerlendirme süreçlerini yürütmek üzere dış editörler görevlendirecektir.

Bir makalenin hakem değerlendirmesi, derginin olağan politikasına istisna teşkil ediyorsa, değerlendirme sürecinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini sağlamak için makalenin aldığı değerlendirme türü makale üzerinde gösterilecektir.
Hakem değerlendirme sürecinin 2 ila 12 hafta içinde tamamlanması beklenmektedir.

Düzeltmeler
Baş Editör, minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makalelerin yazarlarına karar mektubunu gönderecektir. Karar mektubu, hakemlerin ve editörlerin yorumlarının yanı sıra makalenin gözden geçirilmiş ve güncellenmiş versiyonunu göndermek için son tarihi de içerecektir.

Yazarlar, makalenin gözden geçirilmiş bir versiyonunu gönderirken, hakemler tarafından dile getirilen her bir sorunun nasıl ele alındığını ve nerede bulunabileceğini (her bir hakemin yorumu, ardından yazarın cevabı ve değişikliklerin yapıldığı satır numaraları) belirten ayrıntılı bir "Hakemlere Yanıt" dosyası ve ana belgenin açıklayıcı notlarla düzenlenmiş bir kopyasını göndermelidir.

Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen zaman dilimi içinde sunulmalıdır. Makalenin gözden geçirilmiş versiyonu belirlenen süre içinde teslim edilmezse, revizyon seçeneği iptal edilebilir. Gönderen yazar(lar) ek süreye ihtiyaç olduğunu düşünüyorlarsa, ilk süre dolmadan uzatma talebinde bulunmalıdırlar.

Yayın Etiği (Genel-Yazarlar İçin)
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, Committee on Publication Ethics (COPE) kılavuzları, Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) ve ICMJE tarafından Tıp Dergilerinde Bilimsel Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayınlanması için Öneriler de dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuzlara ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek için tasarlanmıştır. Dergi, bu standartlara bağlı kalarak yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Tanımlanabilir insan materyali ve verileri üzerinde yapılan araştırmalar da dahil olmak üzere insan denekleri içeren tıbbi araştırmalar, katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alma, mahremiyet ve gizliliklerini koruma ve çalışma katılımcılarına zarar vermekten kaçınma gibi konularda rehberlik sağlamak için 2013 yılında değiştirilen WMA Helsinki Bildirgesi'ne uymalıdır.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, WAME'nin Tıp Dergileri için Yayın Etiği Politikaları Tavsiyelerine de uymaktadır. Bu tavsiyeler, çıkar çatışmalarının nasıl ele alınacağı, şüpheli araştırma suiistimallerinin nasıl ele alınacağı ve hakem değerlendirme sürecinin bütünlüğünün ve şeffaflığının nasıl sağlanacağı konusunda rehberlik sağlamaktadır. Dergi, bu tavsiyelere uyarak yayınladığı araştırmaların en yüksek etik standartlara uygun olmasını sağlamaya yardımcı olur.

Yazarlara, makalelerinin etik standartlara ve uygulamalara uygun olduğundan emin olmak için EASE Yazarlar için Etik Kontrol Listesi'ni kullanmaları tavsiye edilir.

İnsan denekleri, tıbbi kayıtlar veya insan dokularını içeren tüm araştırma makaleleri, gerçekleştirilmeden önce kurumsal inceleme kurulu (IRB) veya etik kurul gibi bir inceleme kurulu tarafından incelenmeli ve onaylanmalıdır. Araştırmayı gözden geçiren ve onaylayan etik kurulun adı, etik kurul onay numarası ve tarihi, yayınlanmak üzere gönderildiğinde makalenin Yöntem bölümüne dahil edilmelidir. Buna ek olarak, dergi, yazarların makale gönderim sürecinin bir parçası olarak etik kurul onayının bir kopyasını sunmalarını istemektedir. Bunun amacı, araştırmanın uygun şekilde incelenip onaylandığından emin olmak ve derginin araştırmanın yayın için gerekli etik standartları karşıladığını doğrulamasını sağlamaktır.

Bir araştırma çalışması etik kurul onayından muaf tutulmuşsa (örn. hücre hattı üzerinde yapılan çalışmalar), yazarlar etik kuruldan muafiyetin nedenini açıklayan bir beyan sunmalıdır. Bu, araştırmanın bir etik kurul tarafından incelendiğinden ve muafiyet kararının ilgili kılavuz ve yönetmeliklere uygun olarak verildiğinden emin olmak içindir.

Eğer bir makale etik kurul onayı olmadan Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar'a gönderilirse, dergi makaleyi COPE'nin Araştırma, Denetim ve Hizmet Değerlendirmeleri kılavuzuna göre inceleyecektir. Bu kılavuz, etik kurul onayı olmayan makalelerin nasıl ele alınacağına dair rehberlik sağlar ve derginin araştırmanın yayınlanmasıyla ilgili riskleri ve potansiyel etik kaygıları değerlendirmesine olanak tanır.

Dergi, etik kurul onayının eksikliğinin önemli bir sorun olduğunu tespit ederse, makale editör incelemesinden sonra reddedilebilir. Bu, derginin yüksek etik standartları sürdürmesini ve yalnızca bir etik kurul tarafından uygun şekilde incelenmiş ve onaylanmış araştırmaları yayınlamasını sağlamak içindir.

İnsan denekleri içeren araştırmalarla ilgili makaleler için, tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını belirten bir ifadenin eklenmesi gerekmektedir. Bilgilendirilmiş onam yazılı olarak belgelenmeli ve bilgilendirilmiş onam formunun bir kopyası ileride başvurmak üzere araştırmacılar tarafından saklanmalıdır.

Araştırmaya 18 yaşın altındaki çocukların katılması durumunda, çocuğun ebeveyni veya vasisi çocuk adına bilgilendirilmiş onam vermelidir. Bunun nedeni, çocukların savunmasız bir nüfus olarak kabul edilmeleri ve araştırmaya katılmanın risklerini ve faydalarını tam olarak anlama kapasitesine sahip olmayabilmeleridir.

Makale bir araştırmanın veya görüşmelerin bulgularını rapor ediyorsa, yazar katılımcıların araştırmaya katılmak için bilgilendirilmiş onay verdiklerini ve böyle bir durum söz konusuysa kişisel bilgilerinin kaydedilmesini onaylamış olduğunu teyit etmelidir. Alıntılar veya diğer atfedilebilir ifadeler dahil edilmişse, bunlar kimlikten arındırılmalı veya makalede kişinin makalede isminin geçmesini kabul ettiği belirtilmelidir.

Bilgilendirilmiş onamla ilgili bilgiler, araştırmanın nasıl yürütüldüğüne ilişkin diğer ilgili ayrıntılarla birlikte makalenin Yöntem bölümünde verilmelidir.

Çalışmaya katılanların gizliliğini korumak ve araştırmanın onların mahremiyetine ve gizliliğine saygı gösterecek şekilde yürütülmesini sağlamak yazarların sorumluluğundadır. Bu özellikle hastaların kimliğini açığa çıkarabilecek fotoğraflar için önemlidir, çünkü bu tür fotoğrafların uygun izin alınmadan yayınlanması, resimde yer alan bireylerin haklarını büyük olasılıkla ihlal edecektir.

Fotoğraflarda yer alan hastaların kimliğini korumak için, yazarlar hastalardan veya yasal temsilcilerinden imzalı onay belgesi almalıdır. Bu belgeler, hastaların fotoğrafların yayınlanmasına izin verdiklerini belirtmeli ve fotoğrafların kullanımına ilişkin her türlü kısıtlama veya koşulu belirtmelidir. Fotoğraflar için yayın onayına ilişkin bilgiler makalenin Yöntem bölümünde verilmelidir.

Hayvanları içeren çalışmalar için, araştırma protokollerinin bir etik kuruldan onay alınması gerekmektedir. Etik kurul, araştırma protokollerinin Laboratuvar Hayvanlarının Bakımı ve Kullanımı Kılavuzu (8. baskı, 2011) ve Hayvanları İçeren Biyomedikal Araştırmalar için Uluslararası Kılavuz İlkeler (2012) gibi ilgili kılavuz ve yönetmeliklere uygun olduğundan emin olmak için protokolleri gözden geçirmelidir. Bu kılavuzlar, hayvanları içeren araştırmaların etik ve insani bir şekilde nasıl yürütüleceğine dair ayrıntılı bilgi sağlar ve bu tür araştırmalar için yaygın olarak standart olarak kabul edilir.

Yazarlar, acı ve ıstırabı önlemek için alınan önlemler de dahil olmak üzere, makalelerinde hayvanlara etik muamele hakkında ayrıntılı bilgi vermelidir. Yazarlar, bu bilgileri açık ve kapsamlı bir şekilde sunmalarına yardımcı olmak üzere tasarlanmış olan ARRIVE kontrol listesini kullanabilirler.

Hayvanlara etik muamelenin yanı sıra, yazarlar acı ve ıstırabı önlemek için alınan tedbirler hakkında da bilgi vermelidir. Bu, araştırmanın insancıl bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve okuyucuların araştırmanın ilgili etik standartları karşıladığını doğrulamasına olanak tanımak içindir.
Yayın Etiği ve Yayın Malpraktisi Bildirimi (Detaylı)
Dergimiz "Psikiyatride Günceli Yaklasimlar-Psikiyatride Güncel Yaklasimlar" için bir makalenin hakemli bir dergide yayımı temel bir modeldir. Yayınlama eylemine dahil olan tüm taraflar için beklenen etik davranış standartları üzerinde anlaşmak gereklidir: yazar, dergi editörü, hakem ve yayıncı. Etik kurallarımız COPE'nin Dergi Editörleri için En İyi Uygulama Kılavuzuna dayanmaktadır.
Editörler
Yayın kararları
Editör, dergiye gönderilen makalelerden hangilerinin yayınlanacağına karar vermekten sorumludur. Editör, derginin yayın kurulunun politikaları tarafından yönlendirilir ve iftira, telif hakkı ihlali ve intihal ile ilgili olarak o sırada yürürlükte olan yasal gereklilikler doğrultusunda hareket eder.
Editör bu kararı verirken diğer editörlere veya hakemlere danışabilir.
Adil davranış
Bir editör, yazarların ırkı, cinsiyeti, cinsel yönelimi, dini inancı, etnik kökeni, vatandaşlığı veya siyasi felsefesine bakmaksızın, yazıları her zaman düşünsel içeriklerine göre değerlendirir.
Gizlilik
Editör ve herhangi bir editör ekibi, gönderilen bir makale hakkındaki herhangi bir bilgiyi, uygun biçimde, sorumlu yazar, hakemler, potansiyel hakemler, diğer editöryal danışmanlar ve yayıncı dışında kimseye açıklamamalıdır.
Açıklama ve çıkar çatışmaları
Gönderilen bir makalede ifşa edilen yayınlanmamış materyaller, yazarın açık yazılı izni olmadan bir editörün kendi araştırmasında kullanılmamalıdır.
Hakemler
Editoryal Kararlara Katkı

Hakem değerlendirmesi, editöre editoryal kararlar almasında yardımcı olur ve yazarla kurulan editoryal iletişim yoluyla da yazara makaleyi geliştirmesinde yardımcı olabilir.
Zamanında Değerlendirme

Bir makalede rapor edilen araştırmayı incelemek için yeterli olmadığını düşünen veya hızlı bir şekilde incelenmesinin imkansız olacağını bilen seçilmiş herhangi bir hakem, editörü bilgilendirmeli ve hakemlik sürecinden çekilmelidir.
Gizlilik
İncelenmek üzere alınan tüm yazılar gizli belgeler olarak ele alınmalıdır. Editör tarafından izin verilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır.
Tarafsızlık Standartları
Değerlendirmeler objektif bir şekilde yapılmalıdır. Yazara yönelik kişisel eleştiriler yapılması uygun olmayacaktır. Hakemler görüşlerini destekleyici gerekçelerle birlikte açıkça ifade etmelidir.
Kaynakların Belirtilmesi
Hakemler, yazarlar tarafından atıfta bulunulmamış konuyla bağlantılı yayınlanmış çalışmaları tespit etmelidir. Bir gözlem, türetme veya argümanın daha önce rapor edildiğine dair herhangi bir ifadeye ilgili atıf eşlik etmelidir. Hakemler ayrıca, değerlendirilmekte olan makale ile kişisel bilgi sahibi oldukları diğer yayınlanmış makaleler arasındaki önemli benzerlik veya örtüşmeleri editörün dikkatine sunmalıdır.
Bilgilendirme ve Çıkar Çatışması
Hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen ayrıcalıklı bilgi veya fikirler gizli tutulmalı ve kişisel menfaat için kullanılmamalıdır. Hakemler, yazarlardan, şirketlerden veya makalelerle bağlantılı kurumlardan herhangi biriyle rekabetçi, işbirlikçi veya diğer ilişkilerden veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarının olduğu makaleleri değerlendirmemelidir.
Yazarlar
Bildirim standartları

Orijinal araştırma çalışmalarının yazarları, yapılan çalışmanın doğru bir anlatımının yanı sıra önemine ilişkin objektif bir tartışma da sunmalıdır. Altta yatan veriler makalede doğru bir şekilde yansıtılmalıdır. Bir makale, başkalarının çalışmayı tekrarlamasına izin verecek kadar detaya ve kaynaklara sahip olmalıdır. Hileli veya bilerek yanlış ifadeler etik dışı davranışı oluşturur ve kabul edilemez.

Veri Erişimi ve Saklanması

Yazarlardan, editoryal inceleme için makaleyle bağlantılı ham verileri sağlamaları istenir ve mümkünse bu tür verilere (ALPSP-STM Veri ve Veritabanları Bildirimi ile tutarlı olarak) kamuya açık erişim sağlamaya ve her durumda bu verilerin yayınlanmasından sonra makul bir süre saklanmasına hazır olmalıdırlar.

Orijinallik ve İntihal

Yazarlar, tamamen özgün çalışmalar yazdıklarından ve başkalarının çalışmalarını ve/veya sözlerini kullanmışlarsa, bunların uygun şekilde alıntılandığından veya kaynak gösterildiğinden emin olmalıdır.

Çoklu, Gereksiz veya Eşzamanlı Yayın

Bir yazar temelde aynı araştırmayı anlatan makaleleri birden fazla dergide veya birincil yayın olarak yayınlamamalıdır. Aynı makalenin aynı anda birden fazla dergiye gönderilmesi etik olmayan bir yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.

Kaynakların Gösterilmesi

Başkalarının çalışmaları için her zaman uygun şekilde kaynak gösterilmelidir. Yazarlar, bildirilen çalışmanın niteliğinin saptanmasında etkili olan yayınlara atıfta bulunmalıdır.

Makale Yazarlığı

Yazarlık, sunulan çalışmanın kurgulanması, tasarlanması, yürütülmesi veya yorumlanmasına önemli katkıda bulunan kişilerle sınırlı olmalıdır. Belirgin katkıları olan herkes ortak yazar olarak listelenmelidir. Araştırma projesinin belirli önemli yönlerine katılmış olan başka kişiler varsa, bunlar da belirtilmeli veya katkıda bulunanlar olarak listelenmelidir. Sorumlu yazar, tüm uygun ortak yazarların makaleye dahil edildiğinden ve uygun olmayan ortak yazarların bulunmadığından ve tüm ortak yazarların makalenin son halini görüp onayladığından ve yayınlanmak üzere gönderilmesini kabul ettiğinden emin olmalıdır.

Riskler ve İnsan veya Hayvan Denekleri

Çalışmada, kullanılması olağandışı tehlikeler içeren kimyasallar, prosedürler veya ekipmanlar kullanılmışsa, yazar bunları makalede açıkça belirtmelidir.

Bilgilendirme ve Çıkar Çatışmaları

Tüm yazarlar, makalelerinin sonuçlarını veya yorumunu etkileyebilecek herhangi bir mali veya diğer önemli çıkar çatışmasını makalelerinde açıklamalıdır. Proje için tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır.


Dergimiz, yazarların ve bir makalenin değerlendirme sürecinde yer alan kişilerin, süreçteki sorumluluklarını gereksiz yere etkileyebilecek (veya makul bir şekilde etkileyebileceği düşünülebilecek) mevcut veya potansiyel çıkar çatışmalarını açıklamalarını şart koşmaktadır. Beyan edilmesi gereken çıkar çatışması türleri arasında mali bağlar, akademik taahhütler, kişisel ilişkiler ve kurumsal bağlantılar yer almaktadır. Potansiyel çıkar çatışmalarını açıklamak için, ICMJE Potansiyel Çıkar Çatışması Açıklama Formu doldurulmalı ve katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından gönderilmelidir. Editörlerin, yazarların veya hakemlerin potansiyel çıkar çatışması durumları, COPE Çıkar Çatışması Akış Şemaları ve ICMJE Çıkar Çatışması yönergeleri kapsamında derginin Yayın Kurulu tarafından çözülür. Çıkar çatışmasının yanı sıra, araştırmayı yürütmek için alınan tüm mali destek, makale gönderilirken beyan edilmelidir. Fon sağlayıcının araştırmadaki rolü de beyan edilmelidir.
Yayınlanan çalışmalardaki temel hatalar
Bir yazar kendi yayınlanmış çalışmasında önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiğinde, dergi editörünü veya yayıncıyı derhal bilgilendirmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle işbirliği yapmak yazarın yükümlülüğündedir.
Plagiarizm (İntihal) ve Etik İhlaller

Kasıtlı olsun ya da olmasın, intihal ciddi bir ihlaldir. İntihal, fikirlerin, metinlerin, verilerin ve diğer yaratıcı çalışmaların (örneğin tablolar, şekiller ve grafikler) kopyalanması ve uygun şekilde atıfta bulunulmadan orijinal araştırma olarak sunulmasıdır. İntihali, bir makalenin başka bir çalışmayı en az %25 benzerlikle ve kaynak göstermeden yeniden üretmesi olarak tanımlıyoruz. Makalenin kabulünden önce/sonra veya yayınlanmasından sonra intihal kanıtı bulunursa, yazara savunma için bir şans verilecektir. Savunmalar tatmin edici bulunmazsa, makale geri çekilecek ve yazara sorumlu Editör(ler) tarafından belirlenecek bir süre boyunca makale yayınlamama cezası verilecektir.
Dergi, bu tür etik dışı uygulamaları önlemek için her gönderiyi www.ithenticate.com adresindeki özel yazılımla en az iki kez (değerlendirme sürecinde ve kabulden sonra) intihal açısından kontrol eder.
Tüm gönderiler, hakem değerlendirmesi ve/veya üretim süreçleri sırasında benzerlik tespit yazılımı (Crossref Similarity Check Powered by iThenticate) tarafından birçok kez taranır.

Başkalarının (veya kendinizin) önceki çalışmalarını tartışırken, materyali her durumda doğru şekilde alıntıladığınızdan emin olun.

Yazarların, aşağıda örneklendirilen her türlü intihal ve etik ihlalden kaçınmaları önemle tavsiye edilir.
- Alıntı manipülasyonu: Bir yazarın, derginin veya başka bir yayının aldığı atıf sayısını, kendine atıfta bulunma, aynı dergideki makalelere aşırı atıfta bulunma veya bunlara onursal atıflar ekleme veya atıf istifleme gibi çeşitli yollarla manipüle etme uygulaması.
- Öz-intihal (metin geri dönüşümü): Yazarın önceki yayınlarından üst üste binen bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan kullanma uygulaması. Bu, bir başkasının çalışmasını (bu durumda yazarın kendi çalışmasını) uygun şekilde atıfta bulunmadan kullanmayı içerdiği için bir tür intihal olarak kabul edilir.
- Salamlama/ dilimleme: Bir araştırma çalışmasından elde edilen aynı verilerin birkaç farklı makalede kullanılması. Bir çalışmanın aynı hipotezlerinin, popülasyonunun ve yöntemlerinin birden fazla makalede rapor edilmesini içerdiği için etik dışı olarak kabul edilir.
- Veri uydurma: Verilerin veya deneylerin toplanması sırasında hiç gerçekleşmemiş verilerin eklenmesi. Bu, yanlış veya yanıltıcı bilgilerin gerçek verilermiş gibi sunulmasını içerdiğinden bir tür araştırma usulsüzlüğü olarak kabul edilir.
- Veri Manipülasyonu/Sahtecilik: Yanlış bir izlenim vermek amacıyla araştırma verilerini manipüle etme uygulaması. Bu, görüntülerin manipüle edilmesini, aykırı değerlerin veya "uygunsuz" sonuçların çıkarılmasını, veri noktalarının değiştirilmesini ve diğer manipülasyon biçimlerini içerebilir. Yanlış veya yanıltıcı bilgilerin gerçek verilermiş gibi sunulmasını içerdiği için bu da bir tür araştırma usulsüzlüğü olarak kabul edilir.
İntihal, atıf manipülasyonu veya veri tahrifatı/uydurması gibi iddia edilen veya şüphelenilen araştırma usulsüzlükleri durumunda, Yayın Kurulu, iddiaların veya şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için uygun COPE akış şemalarını izleyecektir.

Yazarlık
Yazar olarak listelenen tüm kişiler, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından önerilen yazarlık kriterlerini karşılamalıdır. ICMJE, yazarlığın aşağıdaki dört kritere dayanmasını önermektedir:

1. Çalışmanın tasarlanması veya kurgulanmasına ya da çalışma için verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkıda bulunulması.
2. Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli düşünsel içerik açısından eleştirel bir şekilde gözden geçirmek.
3. Yayınlanacak versiyonun son onayı.
4. Çalışmanın herhangi bir bölümünün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak için çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etme.
Yazarlar, çalışmanın kendi yaptıkları kısımlarından sorumlu olmanın yanı sıra, tüm yazarların katkılarının doğru ve uygun bir şekilde kabul edilmesini sağlamak için çalışmanın belirli diğer kısımlarından hangi ortak yazarların sorumlu olduğunu da belirleyebilmelidir. Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT'i (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler. Tüm yazarların, sorumlu yazar tarafından paylaşılan bireysel katkıları üzerinde mutabık kalmaları beklenmektedir. Yazarların katkı beyanı makalenin son halinde yayınlanacaktır ve çalışmaya yapılan katkıları doğru bir şekilde yansıtmalıdır.

Ayrıca, yazarlar ortak yazarlarının katkılarının bütünlüğüne güvenmelidir. Bu, ortak yazarların araştırmayı etik ve sorumlu bir şekilde yürüttüklerine ve makalede sunulan veri ve sonuçların doğru ve dürüst olduğuna güvenmeleri gerektiği anlamına gelir.

Yazarlık kriterlerinin dördünü de karşılamayan kişiler makaleye yazar olarak dahil edilmemelidir. Bununla birlikte, bu kişilerin katkılarını tanımak ve araştırmaya kimlerin dahil olduğu konusunda şeffaflık sağlamak amacıyla, araştırmaya yaptıkları katkılar için makalenin başlık sayfasında yine de teşekkür edilebilir.

Yayın kurulu hayalet, onursal veya hediye yazarlık durumundan şüphelenirse, başvuru askıya alınacak ve ilgili COPE akış şeması ile yazarlık ve katkıda bulunmaya ilişkin COPE Politikası izlenecektir.

Yazar Değişikliği İstemleri

Yazarların çıkarılması veya eklenmesi ya da yazar sıralamasında değişiklik yapılması gibi yazarlık değişiklik talepleri, değişikliğin nedenlerini belirten bir mektupla birlikte editörlük ofisine iletilmelidir. Mektup, çıkarılanlar da dahil olmak üzere tüm yazarlar tarafından imzalanmalıdır.

Dergi Yayın Kurulu, yazar değişikliklerine ilişkin tüm talepleri, ilgili COPE akış şeması yönergelerini izleyerek tutarlı ve şeffaf bir şekilde ele alacaktır. Bu prosedürler, araştırmanın bütünlüğünü ve ilgili tüm yazarların itibarını korumak için uygulanmaktadır.

Çıkar Beyanı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, yazarların potansiyel çıkar çatışmaları hakkında bilgi sahibi olmak için ICMJE Bildirim Formunun her makaleye katkıda bulunan tüm yazarlar tarafından doldurulmasını ve sunulmasını gerektirir.

Ayrıca, gönderilen makalelerin hakem değerlendirme sürecinde yer alan kişilerin, potansiyel önyargıya yol açabilecek mevcut veya potansiyel rakip çıkarlarını açıklamalarını gerektirir ve teşvik eder.

Yayın Kurulu, editörlerin, yazarların veya hakemlerin potansiyel çıkar çatışması durumlarını ilgili COPE akış şemaları ve ICMJE tavsiyeleri kapsamında ele alacaktır.

Makale Hazırlamada Yapay Zekanın (AI) Rolü
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, makale hazırlamada yapay zeka ve yapay zeka destekli teknolojinin kullanımına ilişkin olarak Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından belirlenen yönergeleri takip etmektedir. Yazarlık, yalnızca insanlar tarafından gerçekleştirilebilecek bir dizi görevi kapsar ve yazarlar, makalenin özgünlüğünü sağlamaktan ve yazarlık için gerekli niteliklere sahip olmaktan sorumludur. AI, makale yazma sürecinde dil düzeltmeleri için kullanılabilirken ( bu durum makalede açıkça belirtilmelidir), makalenin özgünlüğünü ve kalitesini korumak için gerekli olduğundan yazar olarak dahil edilemez.

Finansal Bildirim
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, yazarların araştırmalarını yürütmek için aldıkları her türlü mali desteği açıklamalarını zorunlu kılmaktadır. Bu bilgi, makale dergiye gönderildiğinde verilmesi gereken fonlama beyanına dahil edilmelidir.

Fonlama beyanı, fon veren kurumların adlarını, hibe numaralarını ve her bir fon verenin araştırmadaki rolünün bir açıklamasını içermelidir. Eğer fon sağlayıcının araştırmada herhangi bir rolü yoksa, bu durum da fonlama beyanında belirtilmelidir. Bu bilgi, okuyucuların araştırmada var olabilecek potansiyel önyargıları ve çıkar çatışmalarını anlamaları açısından önemlidir.


Yayın Sonrası Düzeltme Talepleri ve Geri Çekmeler
Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editoryal incelemeye tabidir. Yayın kurulu talebi inceleyecek ve düzeltmenin gerekli ve uygun olup olmadığına karar verecektir. Bir düzeltmeyi yayınlama kararı, hatanın niteliğine, makale üzerindeki potansiyel etkisine ve destekleyici kanıtların mevcudiyetine dayanacaktır. Yayın kurulu, kararını vermek için gerektiğinde yazarlara, hakemlere ve diğer uzmanlara da danışabilir. Düzeltme talebi onaylanırsa, makale derginin arşivinde düzeltilecektir.

Yayın Kurulu vakaları dergi politikaları, ICMJE ve COPE yönergelerine uygun olarak inceler.

Usulsüzlük iddiaları doğrudan ihbarcılar tarafından yapılırsa, Yayın Kurulu ilgili COPE akış şemasını izleyecektir. Dergi, bir sosyal medya sitesinde yayınlanan bir makale hakkında endişeler dile getirildiğinde muhbirlere nasıl yanıt verileceğine ilişkin COPE akış şemasına uygun hareket edecektir.

Olası etik ihlalleri soruşturmak için yayın kurulu, soruşturmaları daha verimli ve etkili bir şekilde yürütmek amacıyla diğer genel yayın yönetmenleriyle bilgi paylaşabilir. Genel yayın yönetmeni ile iletişim kurulması gerekiyorsa, yayın kurulu ilgili COPE tavsiyelerine uyacaktır.

Gerekirse dergi, araştırmacıların şüpheli kusurlu davranışlarını bildirmek ve bu endişeleri destekleyecek kanıtlar sunmak için kurumlarla da iletişime geçebilir ve bu süreçte COPE yönergelerini izler.

Etik ihlal şüphesi durumunda, editörler vakayı COPE yönergelerine göre soruşturacaktır. Soruşturma endişeyi doğrularsa, editörler bir geri çekme bildirimi yayınlayabilir. Geri çekme bildirimi dergide yayınlanacak ve makalenin kaydı geri çekmeyi yansıtacak şekilde güncellenecektir. Makale derginin arşivinde kalmaya devam edecek, ancak geri çekildiği açıkça belirtilecektir. Makalenin kaydı, geri çekmeyi yansıtacak şekilde ilgili indekslerde de güncellenecektir.

Geri Çekme Talepleri
Bir makale için geri çekme talepleri derginin yayın kurulu tarafından değerlendirilir. Bir makalenin geri çekilmesini talep etmek için, yazarların tüm yazarlar tarafından imzalanmış, taleplerini ve geri çekme nedenlerini belirten bir mektubu dergi editörüne göndermeleri gerekir. Yayın kurulu daha sonra talebi inceleyecek ve yazarlar tarafından sağlanan gerekçelere dayanarak bir karar verecektir. Talebin onaylanması halinde makale dergiden geri çekilecek ve karar yazarlara bildirilecektir. Yazarların, geri çekme talebi onaylanana kadar çalışmalarını değerlendirme için başka bir dergiye göndermemeleri gerektiğini unutmamak önemlidir. Bu, olası çıkar çatışmalarını veya yayın tekrarını önlemek içindir.

İtiraz ve Şikâyet
Derginin yayın kurulu, COPE'nin kılavuz ilkeleri ve tavsiyelerine uygun olarak itiraz ve şikayetleri ele almaktan sorumludur. Bir yazarın itiraz veya şikayeti varsa, endişelerini tartışmak için doğrudan editörlük ofisi ile iletişime geçmelidir. Yayın kurulu vakayı inceleyecek ve COPE yönergelerine göre bir karar verecektir.

Baş editör, tüm itiraz ve şikayetler için karar verme sürecinde nihai yetkiye sahiptir. Derginin, bilimsel kayıtların bütünlüğünü korumak amacıyla itiraz ve şikayetleri ele almak için adil ve şeffaf bir süreç izlediğini belirtmek önemlidir.

Ön Baskı (preprint) Politikası
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, ön baskıları (preprint) önceden yayımlanmış makale olarak kabul etmemektedir, bu da yazarların çalışmalarını dergiye göndermeden önce bulgularını ticari olmayan bir ön baskı sunucusunda sunmalarına ve tartışmalarına izin verildiği anlamına gelmektedir.

Bununla birlikte, yazarlar ilk gönderim sürecinde makalelerinin ön baskı sunucusundaki kaydını DOI ile birlikte dergiye vermelidir.

Makale kabul edilir ve dergide yayınlanırsa, arşivlenmiş ön baskıyı güncellemek ve makalenin yayınlanmış versiyonuna bağlamak yazarların sorumluluğundadır. Bu, okuyucuların en güncel ve doğru bilgilere kolayca erişebilmelerini sağlamaya yardımcı olur.

İzin Politikası
Derginin içeriği Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan- Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanmıştır.

Bu lisans kapsamında kullanıcılar, orijinal yazara ve dergiye uygun şekilde atıfta bulunmak koşuluyla, derginin yayınlanan içeriğini herhangi bir değişiklik yapmadan ticari olmayan amaçlarla paylaşabilir, uyarlayabilir, çoğaltabilir ve dağıtabilir.

Dergi içeriğinin ticari kullanımı için Dergi Ofisi'nden izin alınması gerekir ve bu izin ücrete veya kısıtlamalara tabi olabilir.

Veri Paylaşım Politikası
1 Ocak 2025 tarihinden itibaren klinik araştırmaların kaydı için veri paylaşım beyanı gerekmektedir. Yazarların, bir klinik araştırmanın sonuçlarını bildiren makaleler için bir veri paylaşım beyanı sağlamaları gerekmektedir. Veri paylaşım beyanı, ICMJE veri paylaşım politikasına göre aşağıdaki maddeleri belirtmelidir:
- Kimliksizleştirilmiş bireysel katılımcı verilerinin paylaşılıp paylaşılmayacağı
- Özellikle hangi verilerin kullanıma sunulacağı
- Ek, ilgili belgelerin de sağlanıp sağlanmayacağı
- Verilerin ne zaman erişilebilir olacağı ve ne kadar süreyle erişilebilir kalacağı
- Kimin erişebileceği, analizin amacı ve verilerin elde edilme mekanizması da dahil olmak üzere verilere erişim kriterleri
Yazarların ICMJE veri paylaşım örneklerini şu adresten kontrol etmeleri önerilir
http://www.icmje.org/recommendations/browse/publishing-and-editorial-issues/clinical-trial-registration.html
Bir klinik araştırmayı Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar'a göndeririken,
- Yazarların ICMJE önerilerine ve yukarıdaki talimatlara göre kamuya açık bir kayıt sistemine kayıt yaptırmaları gerekmektedir.
- Kayıt sisteminin adı ve kayıt numarası ilk gönderim sırasında Başlık Sayfasında belirtilmelidir.
- Yazarlar paylaşmayı planlamasalar bile veri paylaşım beyanı da Başlık Sayfasında belirtilmelidir.

Derginin klinik çalışma ve veri paylaşım politikası Ocak2025'ten itibaren gönderilen makaleler için geçerli olacaktır.


Yasal Uyarı
Dergide yayınlanan makalelerde ifade edilen ifadeler veya görüşler, editörlerin, yayın kurulunun ve/veya yayıncının görüşlerini değil, yazar(lar)ın görüşlerini yansıtmaktadır. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yazıların içeriğinden sorumlu değildir ve bu yazılarda ifade edilen görüşleri onaylamak zorunda değildir. Çalışmalarının doğru ve iyi araştırılmış olmasını sağlamak yazarların sorumluluğundadır ve yazılarında ifade edilen görüşler kendilerine aittir. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı sadece yazarların çalışmalarını bilimsel toplulukla paylaşmaları için bir platform sağlamaktadır.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar (Current Approaches in Psychiatry) dergisi yazarlardan başvuru ya da sonrasında herhangi bir adla ücret talep etmemektedir.

Editör

Psikiyatri, Topluluk Psikolojisi

Yayın Kurulu

Klinik Psikoloji, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları, Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji
Beslenme Bilimi, Klinik Beslenme, Geriatri ve Gerontoloji, Psikiyatri
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Sağlık Bilimleri

Dil Editörü

Sağlık Bilimleri
Psikiyatri, Madde Bağımlılığı

İstatistik Editörü

Telefon: +90 505 211 74 13
E‑posta: cagataycavusoglu@msn.com & cagataycavusoglu86@gmail.com
Adres: Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Dahiliye Kliniği ve Geriatri bilim dalı, Şanlıurfa, Türkiye
Google Scholar: https://scholar.google.com/citations?user=YatJ1PQAAAAJ
PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=cagatay+cavusoglu
ORCID: 0000-0003-4725-8095

PROFİL ÖZETİ
İç hastalıkları ve geriatri alanlarında 14+ yıllık klinik deneyime sahip hekim‑araştırmacı. SCI ve Ulusal dergilerde hakemlik ve editörlük yapmaktadır. Farklı kongrelerde Davetli konuşmacı, oturum başkanlıkları mevcuttur. Kırılganlık, sarkopeni, malnütrisyon ve bilişsel bozukluklar başta olmak üzere yaşlı sağlığının çeşitli yönlerinde 70’ten fazla hakemli makale ve çok sayıda kitap bölümü yayımladı. Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde İç hastalıkları kliniğinde geçici eğitim görevlisi, Nutrisyon ve Palyatif Bakım birimlerinden sorumludur.

MEZUNİYET SONRASI DENEYİM
• 2024–günümüz ‒Geriatri Doçenti, İç Hastalıkları Kliniği geçici eğitim görevlisi, Şanlıurfa Mehmet Akif İnan EAH (Nutrisyon ve Palyatif Bakım Birim Sorumlusu)
• 13/03/2023 tarihinde Doçentlik Ünvanını almıştır.
• 2017–2021 ‒ Araştırma Görevlisi, İç Hastalıkları AD, Geriatri BD, Hacettepe Üniversitesi
• 2016–2017 ‒ İç Hastalıkları Uzmanı, Ağrı Hamur Devlet Hastanesi
• 2011–2015 ‒ Araştırma Görevlisi, İç Hastalıkları AD, Mersin Üniversitesi
• 2010 ‒ Pratisyen Hekim, Konuklu Sağlık Ocağı, Şanlıurfa
AKADEMIK GÖREVLER
• BMC Geriatrics dergisinde editörlük (Devam etmekte)
• Bağımlılık Dergisi, İstatistik Editörü (Devam etmekte),
• Vitamins , Supplements and Food Supplements in Older Adults in the Light of Scientific Evidence – 2022 Türkiye klinikleri Özel sayısı Editörü
• 1. Geriatride Multidisipliner Yaklaşim Günleri 2018, Kongre Genel Sekreteri
6.Uluslararası ve 17.Akademiik Geriatri Kongresi, Bilimsel Kurul Üyesi

Beslenme Bilimi, Klinik Beslenme, Geriatri ve Gerontoloji, Psikiyatri
Biyoistatistik

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.