İklim Değişikliği ile Başa Çıkma Ölçeği: Genç Yetişkinlerde Türkçe Uyarlaması ve Psikometrik Değerlendirmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, İklim Değişikliği ile Başa Çıkma Ölçeğinin (İDBÇÖ) Türkçe formunun genç yetişkinlerde geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Metodolojik tipte gerçekleştirilen bu çalışma, Ekim-Kasım 2025 tarihleri arasında 18-35 yaş arası genç yetişkinlerle yürütüldü. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu ve İklim Değişikliği ile Başa Çıkma Ölçeği kullanıldı. Psikometrik analizler kapsamında dil ve kapsam geçerliliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, benzeşim ve ayrışım geçerliliği, iç tutarlılık katsayıları, madde-toplam puan korelasyonları ve test-tekrar test güvenirliği değerlendirildi. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin özgün 16 maddelik yapısının korunduğu ve toplam varyansın %60,74’ünü açıklayan üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi, modelin iyi uyum gösterdiğini ortaya koydu (χ²/df = 2,778; GFI = 0,910; AGFI = 0,879; NFI = 0,896; CFI = 0,924; RMSEA = 0,069). Alt boyutların Cronbach alfa ve McDonald omega katsayılarının 0,79-0,88 arasında değişmesi, iç tutarlılığın sağlandığını gösterdi. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olduğu (0,52-0,84) ve test-tekrar test analizinde yüksek zamansal kararlılık sağlandığı belirlendi (r = 0,86-0,90). Sonuç: İDBÇÖ, Türkiye bağlamında iklim değişikliğiyle ilişkili başa çıkma stratejilerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin araştırmalarda ve psikososyal değerlendirme süreçlerinde kullanımını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• iklim değişikliği
• başa çıkma
• ölçek
• geçerlik ve güvenirlik
• genç yetişkinler

Proje Numarası

None

Climate Change Coping Scale: Turkish Adaptation and Psychometric Evaluation among Young Adults

Öz

Objective: This study aimed to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of the Climate Change Coping Scale (CCCS) in young adults. Method: This methodological study was conducted among young adults aged 18-35 years between October to November 2025. Data was collected using a Personal Information Form and the CCCS. Psychometric analyses included language and content validity, exploratory and confirmatory factor analyses, convergent and discriminant validity, internal consistency coefficients, item-total correlations, and test-retest reliability. Results: Exploratory factor analysis supported the original 16-item structure and a three-factor solution explaining 60.74% of the total variance. Confirmatory factor analysis demonstrated good model fit (χ²/df = 2.778, GFI = 0.910, AGFI = 0.879, NFI = 0.896, CFI = 0.924, RMSEA = 0.069). The subscales demonstrated internal consistency, with Cronbach’s alpha and McDonald’s omega coefficients ranging from 0.79 to 0.88. Factor loadings were satisfactory (0.52-0.84), and test-retest analysis indicated high temporal stability (r=0.86-0.90). Conclusion: The CCCS is a valid and reliable instrument for assessing climate change-related coping strategies in the Turkish context, supporting its use in research and psychosocial evaluation contexts.

Anahtar Kelimeler

• climate change
• coping
• scale
• reliability and validity
• young adults

Proje Numarası

None

Kaynakça

1. Baştürk S, Dönmez G, Dicle AN (2013) Geçerlik ve güvenirlik. In Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Ed S Baştürk):161-196. Ankara, Vize Yayıncılık.
2. Beaton DE, Bombardier C, Guillemin F, Ferraz MB (2000) Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25:3186-3191.
3. Bouman T, Verschoor M, Albers CJ, Bohm G, Fisher SD, Poortinga W et al. (2020) When climate change concern leads to climate action: How values, concern, and personal responsibility relate to various climate actions. Glob Environ Change, 62:102061.
4. Bujang MA, Omar ED, Foo DHP, Hon YK (2024) Sample size determination for conducting a pilot study to assess reliability of a questionnaire. Restor Dent Endod, 49:e3.
5. Büyüköztürk Ş (2010) Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. Ankara, Pegem Akademi.
6. Clayton S (2020) Climate anxiety: Psychological responses to climate change. J Anxiety Disord, 74:102263.
7. Çapık C (2014) Geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizinin kullanımı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17:196-205.
8. Çokluk Ö, Şekercioğlu G, Büyüköztürk Ş (2014) Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara, Pegem Akademi.

9. Dunn TJ, Baguley T, Brunsden V (2014) From alpha to omega: A practical solution to the pervasive problem of internal consistency estimation. Br J Psychol, 105:399-412.
10. Dündar S, Ekşi H, Yıldız A (2008) Aksiyonda Değerler Ölçeği dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Değerler Eğitimi Dergisi, 6:89-114.
11. Gürbüz S, Şahin F (2015) Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Felsefe, Yöntem ve Analiz. Ankara, Seçkin Yayıncılık.
12. Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE (2010) Multivariate Data Analysis. Hoboken, NJ, Prentice Hall.
13. Hickman C, Marks E, Pihkala P, Clayton S, Lewandowski RE, Mayall EE et al. (2021) Climate anxiety in children and young people and their beliefs about government responses to climate change: A global survey. Lancet Planet Health, 5:e863-e873..
14. IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) (2022) Summary for policymakers. In Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability (Eds HO Pörtner, DC Roberts, M Tignor, ES Poloczanska, K Mintenbeck, A Alegría et al.). New York, Cambridge University Press.
15. Kline RB (2011) Principles and Practice of Structural Equation Modeling. New York, Guilford Press.
16. Lazarus RS, Folkman S (1984) Stress, Appraisal, and Coping. London, UK, Springer.
17. Malhotra NK, Dash S (2011) Marketing Research: An Applied Orientation. London, UK, Pearson Education.
18. Martin G, Treble M, Dubois C, Ojala M, Faulkner V, Roswell T et al. (2025) Psychometric properties of an adapted Climate Change Coping Scale in a sample of Canadian adolescents. Wellbeing Space Soc, 9:100325.
19. McDonald RP (1999) Test Theory: A Unified Treatment. Mahwah, NJ, Lawrence Erlbaum.
20. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (2025) 2024 Yılı İklim Değerlendirmesi. Ankara, İklim ve Zirai Meteoroloji Dairesi Başkanlığı.
21. Meydan H, Şeşen H (2011) Yapısal Eşitlik Modellemesi: AMOS Uygulamaları. Ankara, Detay Yayıncılık.
22. Ojala M (2012) How do children cope with global climate change? Coping strategies, engagement, and well-being. J Environ Psychol, 32:225-233.
23. Ojala M (2013) Coping with climate change among adolescents: Implications for subjective well-being and environmental engagement. Sustainability, 5:2191-2209.
24. Ojala M, Cunsolo A, Ogunbode CA, Middleton J (2021) Anxiety, worry, and grief in a time of environmental and climate crisis: A narrative review. Annu Rev Environ Resour, 46:35-58.
25. Radua J, De Prisco M, Oliva V, Fico G, Vieta E, Fusar-Poli P (2024) Impact of air pollution and climate change on mental health outcomes: An umbrella review of global evidence. World Psychiatry, 23:231-244.
26. Regnoli GM, Tiano G, De Rosa B (2025) The Italian adaptation and validation of the Climate Change Coping Scale (CCCS): Assessing coping strategies for the climate emergency among young adults. Sustainability, 17:2622.
27. Schumacker RE, Lomax RG (2004) A Beginner’s Guide to Structural Equation Modeling. Mahwah, NJ, Lawrence Erlbaum.
28. Skinner EA, Edge K, Altman J, Sherwood H (2003) Searching for the structure of coping: A review and critique of category systems for classifying ways of coping. Psychol Bull, 129:216-269.
29. Şeker H, Gençdoğan B (2006) Psikolojide ve Eğitimde Ölçme Aracı Geliştirme. Ankara, Nobel Yayıncılık.
30. Şencan H (2005) Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenirlik ve Geçerlik. Seçkin Yayıncılık.
31. Watkins MW (2018) Exploratory factor analysis: A guide to best practice. J Black Psychol, 44:219-246.
32. World Meteorological Organization (2022) Temperatures in Europe increase more than twice global average. https://wmo.int/news/media-centre/temperatures-europe-increase-more-twice-global-average (Accessed 16.04.2026).
33. Yaşlıoğlu MM (2017) Factor analysis and validity in social sciences: Application of exploratory and confirmatory factor analyses. Istanbul University Journal of the School of Business, 46 (Special Issue 2017):74-85.