Çalışma Yaşamından Okula: Okul Tükenmişliğine Yönelik Kuramsal Yaklaşımlar
Öz
İlk zamanlar çalışma yaşamı bağlamında ele alınan tükenmişlik kavramı, daha sonra okul ortamına uyarlanarak incelenmeye başlanmıştır. Fiziksel ve duygusal olarak enerjinin bitmesi, yapılan işe karşı ilgisiz olma ve kişisel başarı duygusunda azalma biçiminde tanımlanan tükenmişlik benzer biçimde okul tükenmişliğinin de tanımlanmasında kullanılmıştır. Son yıllarda okul bağlamında ele alınan bu kavramın, öğrencilerde depresyon, okula devamsızlık yapma, okulla bağ kurmama ve okul terki ile sonuçlandığı rapor edilmektedir. Alanyazın incelendiğinde okul tükenmişliği kavramını kuramsal anlamda ele alınan yaklaşımların daha çok, kaynakların korunması kuramı, talepler-kaynaklar modeli, sosyal bilişsel kuram, varoluşçu bakış açısı ve gelişimsel süreç modeli olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı adı geçen kuramların okul tükenmişliğine yönelik açıklamalarına yer vermek ve bu kuramlara dayalı olarak ruh sağlığı alanına ve gelecekteki araştırmacılara öneriler sunmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alarcon GM, Edwards JM, Menke LE (2011) Student burnout and engagement: a test of the conservation of resources theory. J Psychol, 145:211-227.
- Antonovsky A (1987) Unraveling the Mystery of Health: How People Manage Stress and Stay Well. San Francisco, CA, Jossey-Bass.
- Bakker AB, Demerouti E (2007) The job demands-resources model: state of the art. Journal of Managerial Psychology, 22:309-328.
- Bakker AB, Demerouti E (2008) Towards a model of work engagement. Career Development International, 13:209-223.
- Bakker AB, Demerouti E, Verbeke W (2004) Using the job demands‐resources model to predict burnout and performance. HRMAGAZINE, 43(1):83-104.
- Bandura A (1977) Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev, 84:191–215.
- Bandura A (1982) Self-efficacy mechanism in human agency. Am Psychol, 37:122–147.
- Bandura A (1997) Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York, Freeman.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Zekeriya Çam
*
Muş Alparslan Üniversitesi
0000-0002-2965-2390
Türkiye
Selahiddin Öğülmüş
Ankara Üniversitesi
0000-0002-8737-5141
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
9 Şubat 2018
Kabul Tarihi
20 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 11 Sayı: 1
Cited By
ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNDE OKUL TÜKENMİŞLİĞİNİ AÇIKLAMADA EĞİTİM STRESİ VE OKUL DOYUMUNUN ROLÜ
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.698821İşyerinde Yalnızlığın Örgütsel Sinizm Üzerindeki Etkisinde Tükenmişliğin Aracı Rolünün İncelenmesi
Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18506/anemon.894333Spor Tükenmişliği Envanteri’nin Türk Kültürüne Uyarlanması ve Psikometrik Özellikleri
CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.33459/cbubesbd.496366Student burnout and engagement: Relationship with adolescent use of alcohol and attitudes towards authority
International Journal of Clinical and Health Psychology
https://doi.org/10.1016/j.ijchp.2021.100225BANKA ÇALIŞANLARININ ÖZ YETERLİK, İŞ VE YAŞAM DOYUMU İLE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
Akademik Hassasiyetler
https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1333700ÇALIŞANLARIN TEKNO-STRES ALGILARI İLE MESLEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİK ALGISININ ARACILIK ROLÜ: BİR KAMU HASTANESİ ÖRNEĞİ
Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1380361Cognitive emotion regulation strategies and academic burnout dimensions in children and adolescents: a network analysis approach
Current Psychology
https://doi.org/10.1007/s12144-025-07537-0Unveiling the Predictive Effect of Perceived Social Support on Foreign Language Learning Burnout: The Mediating Role of L2 Selves
The Asia-Pacific Education Researcher
https://doi.org/10.1007/s40299-025-00994-yExploring work engagement of public sector employees during the COVID-19 pandemic, Namibia
SA Journal of Human Resource Management
https://doi.org/10.4102/sajhrm.v22i0.2682
