Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Yürütücü İşlev Sorunları ve Tedavisi
Öz
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocuk ve gençlerin evleri, okulları ve toplum içindeki işlevselliğini ciddi bir şekilde etkileyen nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Son yıllarda DEHB’nin altta yatan sebebinin yürütücü işlev bozukluğu ile ilgili olduğu hipotezler ortaya konulmuştur. Bu hipotezlerin sonucu olarak hem performansa dayalı ölçümlerle, hem de ebeveyn ve öğretmenlere dayalı ölçekler aracılığıyla DEHB’de hangi yürütücü işlev bozukluklarının görüldüğü araştırılmaya başlanmıştır. DEHB'de yürütücü işlev sorunlarının değerlendirilmesinde birçok yöntem bulunmaktadır. Ayrıca, DEHB'ye yürütücü işlev sorunlarının eşlik ettiği durumların tedavisinde uygulanan bazı ilaç ve ilaç dışı tedavi yaklaşımları mevcuttur. Bu yazının amacı, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğundaki yürütücü işlev sorunları ve tedavisini gözden geçirmektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adler LA, Clemow DB, Williams DW, Durell TM (2014) Atomoxetine effects on executive function as measured by the BRIEF-A in young adults with ADHD: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. PLoS One, 9(8): e104175.
- Akgün GM, Tufan AE, Yurteri N, Erdoğan E (2011) Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun genetik boyutu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3:15-48.
- American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fifth Ed. Washington: American Psychiatric Publishing. Anderson P (2002) Assessment and development of executive function during chilhood. Child Neuropsychol, 8(2):71-82.
- Anderson P (2002). Assessment and development of executive function (EF) during childhood. Child Neuropsychol, 8:71-82.
- Banerjee TD, Middleton F, Faraone SV (2007) Environmental risk factors for attention-deficit hyperactivity disorder. Acta Paediatr, 96(9):1269-1274.
- Barkley R (2012) Executive Functions: What They Are, How They Work and Why They Evolved. Newyork : Guilford Press.
- Barkley RA (1997) Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: constructing a unifying theory of ADHD. Psychol Bull, 121(1):65-94.
- Beck SJ, Hanson CA, Puffenberger SS, Benninger KL, Benninger WB (2010) A controlled trial of working memory training for children and adolescents with ADHD. J Clin Child Adolesc Psychol, 39(6):825-836.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikiyatri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Uğur Savcı
Bu kişi benim
0000-0002-3258-2899
Türkiye
Ali Evren Tufan
0000-0001-5207-6240
Türkiye
Yusuf Öztürk
*
0000-0002-3412-9879
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
18 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
24 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 11 Sayı: 2
Cited By
Executive Function and Attention Performance in Children with ADHD: Effects of Medication and Comparison with Typically Developing Children
International Journal of Environmental Research and Public Health
https://doi.org/10.3390/ijerph16203822A comparison of mood, quality of life and executive function among narcolepsy type 1 patients with or without ADHD symptoms in China
Sleep Medicine
https://doi.org/10.1016/j.sleep.2022.05.016The effect of a virtual reality based intervention on processing speed and working memory in individuals with ADHD—A pilot-study
Frontiers in Virtual Reality
https://doi.org/10.3389/frvir.2023.1108060Comparison of the Executive Functions, Occupational Performance and Perceived Occupational Proficiency in Children with Neurodevelopmental Disorder
Journal of Occupational Therapy, Schools, & Early Intervention
https://doi.org/10.1080/19411243.2023.2203417Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin yürütücü işlevlerine yönelik uygulanan müdahalelerin incelenmesi
e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.30900/kafkasegt.959163Arousal dysregulation and executive dysfunction in attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)
Frontiers in Psychiatry
https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1336040Executive Functioning, Family Accommodation, and Treatment Response in Youth with OCD and Comorbid ADHD in a Partial Hospital Program
Child Psychiatry & Human Development
https://doi.org/10.1007/s10578-024-01792-1Çocukların Yürütücü İşlevleri ve Davranış Problemleri Arasındaki ilişki
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1180824Internalising behaviours and executive functions among early adolescents: the moderating role of age and sex
Psychiatria i Psychologia Kliniczna
https://doi.org/10.15557/PiPK.2024.0026
