Kadında Cinsel İşlev Bozukluğunun Tedavisinde Bilinçli Farkındalık Temelli Müdahaleler: Sistematik Bir Derleme
Öz
Kadın cinsel sağlığı son 10-15 yılda giderek gelişen bir araştırma alanı ve klinik uygulamaların odağı haline gelmiştir. Yargılayıcı olmadan ve kabullenici bir tutumla dikkatin anlık deneyimlere odaklanmasını vurgulayan bilinçli farkındalık temelli müdahaleler, cinsel işlev bozukluğu yaşayan kadınlar için umut verici bir tedavi seçeneği olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda bu derleme çalışmasının amacı, cinsel işlevselliğin çeşitli aşamalarında sorun yaşayan kadınlarda bilinçli farkındalık temelli psikolojik müdahalelerin kullanılabilirlik ve etkililiğini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, çeşitli veri tabanları “sexual dysfunction AND mindfulness”(“cinsel işlev bozukluğu” ve “bilinçli farkındalık”), “sexual desire AND mindfulness” (“cinsel istek” ve “bilinçli farkındalık”), “sexual arousal AND mindfulness” (“cinsel uyarılma” ve “ bilinçli farkındalık”),, “sexual pain AND mindfulness” (“cinsel ağrı” ve “ bilinçli farkındalık”), ve “orgasm disorder AND mindfulness” (“orgazm bozukluğu” ve “bilinçli farkındalık”) anahtar kelimeleri ile taranmıştır. PRISMA karar kriterlerine bağlı kalınarak yapılan tarama 2000 ve 2017 yılları arasında yayınlanmış 13 araştırma makalesi tespit edilmiştir. Bulgular, hem bireysel hem de grup odaklı bilinçli farkındalık temelli terapilerin cinsel tepki döngüsünün çeşitli boyutlarında yaşanan cinsel işlev bozukluklarında anlamlı düzeyde iyileşme sağladığını ve bu iyileşmelerin uzun dönemde korunduğunu göstermiştir. Cinsel işlevsellikle ilgili birincil sonuçların yanında, depresyon ve kaygı, çift uyumu, iletişim gibi pek çok alanda da olumlu değişime yol açtığı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- American Psychiatric Association. (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. American Psychiatric Pub.
- Barnhofer T, Crane C, Hargus E, Amarasinghe M, Winder R, Williams JM. (2009) Mindfulness-based cognitive therapy as a treatment for chronic depression: A preliminary study. Behaviour Research and Therapy, 47(5):366-373.
- Bishop SR, Lau M, Shapiro S, Carlson L, Anderson ND, Carmody J, Segal ZV, Abbey S, Speca M, Velting D, Devins G. (2004) Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical psychology: Science and Practice, 11(3):230-241.
- Bober SL, Recklitis CJ, Bakan J, Garber JE, Patenaude AF. (2015) Addressing sexual dysfunction after risk-reducing salpingo-oophorectomy: effects of a brief, psychosexual intervention. The Journal of Sexual Medicine, 12(1):189-197.
- Brotto LA, Basson R. (2014) Group mindfulness-based therapy significantly improves sexual desire in women. Behaviour Research and Therapy, 57:43-54.
- Brotto LA, Basson R, Luria M. (2008) A mindfulness-based group psychoeducational intervention targeting sexual arousal disorder in women. The Journal of Sexual Medicine, 5(7):1646-1659.
- Brotto LA, Basson R, Smith KB, Driscoll M, Sadownik L. (2015) Mindfulness-based group therapy for women with provoked vestibulodynia. Mindfulness, 6(3):417-432.
- Brotto LA, Chivers ML, Millman RD, Albert A.(2016) Mindfulness-based sex therapy improves genital-subjective arousal concordance in women with sexual desire/arousal difficulties. Archives of Sexual Behavior, 45(8):1907-1921.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikiyatri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Gülşah Durna
*
0000-0002-6335-4928
Türkiye
Selva Ülbe
Bu kişi benim
0000-0001-6004-0002
Türkiye
Gülay Dirik
Bu kişi benim
0000-0002-5748-9180
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
15 Ekim 2018
Kabul Tarihi
7 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 12 Sayı: 1
Cited By
The Effect of Mindfulness‐Based Sexual Counseling on Sexual Distress, Attitude Toward Sexuality, and Body Image Concerns in Pregnant Women: A Randomized Controlled Trial
Journal of Midwifery & Women's Health
https://doi.org/10.1111/jmwh.13518COMPARISON OF PSYCHOBIOSOCIAL AND BIOMEDICAL APPROACHES IN SEXUAL DISORDERS
Nursing and Midwifery Journal
https://doi.org/10.61186/unmf.21.11.898Evaluating the Effect of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) on Sexual Function and Sexual Self-Efficacy of Postpartum Women: A Systematic Review
Sexuality and Disability
https://doi.org/10.1007/s11195-024-09843-0The Effect of Mindfulness-Based Cognitive Therapies on Sexual Function, Sexual Distress, and Depression in Women: A Meta-Analysis Study
International Journal of Sexual Health
https://doi.org/10.1080/19317611.2024.2414064The effects of immigrant women’s anxiety levels on their sexual distress: A cross-sectional study
BMC Public Health
https://doi.org/10.1186/s12889-025-23647-7Mindfulness-based interventions for addressing sexual function after cancer: A systematic review and meta-analysis
Supportive Care in Cancer
https://doi.org/10.1007/s00520-025-09812-zEffects of Mindfulness-Based Intervention on Sexual Health in Menopause: A Systematic Review
International Journal of Sexual Health
https://doi.org/10.1080/19317611.2025.2546906
