Derleme

Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme

Cilt: 13 Sayı: 2 30 Haziran 2021
PDF İndir
TR EN

Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme

Öz

Yaşam boyu birlikte görülme oranları oldukça yüksek olan depresyon ve anksiyete bozukluklarının etiyolojisindeki ortaklıklar birlikte ele alındığında, en son araştırmalar bu ortak özelliklerden hareketle geliştirilen bir dizi duygularla ilişkili bozukluğa uygulanabilen tanılar üstü bir yaklaşımı gündeme getirmiştir. Bu çalışmada tanılar üstü müdahale programlarının depresyon ve anksiyete bozuklukları üzerindeki etkilerini inceleyen görgül araştırmalar gözden geçirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda ulaşılan 18 seçkisiz kontrollü ve 13 seçkisiz olmayan çalışma örneklem özellikleri, yöntemsel arka planları ve sonuçları bakımından incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında incelenen araştırmalar genel olarak değerlendirildiğinde ilk olarak, tanılar üstü psikolojik müdahale programlarının çeşitli anksiyete bozuklukları ve depresyonun tedavisinde etkili olduğu sonucu çıkarılabilir. Anksiyete ve depresif belirtilerin bir arada olduğu durumlarda tanılar üstü yaklaşımın tanıya özgü protokollere kıyasla önemli avantajlar sağlayabileceği önerilmektedir. Gelecek çalışmalarda bu yaklaşımın farklı tanı gruplarında tanıya özgü tedavilere kıyasla etkisinin incelenmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Ülkemizde de tanılar üstü müdahalelerin etkinliğini ve tanıya özgü protokollere kıyasla olası klinik ve ekonomik avantajlarını araştırmanın önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Barlow DH (2004) Anxiety and its disorders: The nature and treatment of anxiety and panic. Guilford press.
  2. Barlow DH, Ellard KK, Fairholme CP, Farchione CP, Boisseau CL, Allen LB et al. (2011) The unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders: Client workbook.
  3. Barlow DH, Farchione TJ, Bullis JR, Gallagher MW, Murray-Latin H, Sauer-Zavala S et al. (2017) The unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders compared with diagnosis-specific protocols for anxiety disorders: A randomized clinical trial. JAMA psychiatry, 74(9), 875-884.
  4. Bell C, Jordan J, Alexander A (2016) Transdiagnostic psychological treatments for anxiety and depression. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 50(3), 201-202.
  5. Bentley KH, Sauer-Zavala S, Cassiello-Robbins CF, Conklin LR, Vento S, Homer D (2017) Treating suicidal thoughts and behaviors within an emotional disorders framework: Acceptability and feasibility of the unified protocol in an inpatient setting. Behavior modification, 41(4), 529-557.
  6. Brown TA, Barlow DH (2009) A proposal for a dimensional classification system based on the shared features of the DSM-IV anxiety and mood disorders: Implications for assessment and treatment. Psychological assessment, 21(3), 256.
  7. Bullis JR, Fortune MR, Farchione TJ, Barlow DH (2014) A preliminary investigation of the long-term outcome of the Unified Protocol for Transdiagnostic Treatment of Emotional Disorders. Comprehensive psychiatry, 55(8), 1920-1927.
  8. Bullis JR, Sauer-Zavala S, Bentley KH, Thompson-Hollands J, Carl JR, Barlow DH (2015) The unified protocol for transdiagnostic treatment of emotional disorders: preliminary exploration of effectiveness for group delivery. Behavior Modification, 39(2), 295-321.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

23 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erarslan İngeç, Ö., & Yorulmaz, O. (2021). Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(2), 261-281. https://doi.org/10.18863/pgy.768731
AMA
1.Erarslan İngeç Ö, Yorulmaz O. Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13(2):261-281. doi:10.18863/pgy.768731
Chicago
Erarslan İngeç, Özge, ve Orçun Yorulmaz. 2021. “Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 (2): 261-81. https://doi.org/10.18863/pgy.768731.
EndNote
Erarslan İngeç Ö, Yorulmaz O (01 Haziran 2021) Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 2 261–281.
IEEE
[1]Ö. Erarslan İngeç ve O. Yorulmaz, “Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 2, ss. 261–281, Haz. 2021, doi: 10.18863/pgy.768731.
ISNAD
Erarslan İngeç, Özge - Yorulmaz, Orçun. “Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13/2 (01 Haziran 2021): 261-281. https://doi.org/10.18863/pgy.768731.
JAMA
1.Erarslan İngeç Ö, Yorulmaz O. Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13:261–281.
MLA
Erarslan İngeç, Özge, ve Orçun Yorulmaz. “Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 2, Haziran 2021, ss. 261-8, doi:10.18863/pgy.768731.
Vancouver
1.Özge Erarslan İngeç, Orçun Yorulmaz. Tanılar Üstü Psikolojik Müdahale Programlarının Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerindeki Etkisi: Sistematik Bir Derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Haziran 2021;13(2):261-8. doi:10.18863/pgy.768731

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.