Araştırma Makalesi

Davranışsal İnhibisyon Sistemi ve Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeğinin Türk Toplum Örnekleminde Psikometrik Özellikleri

Cilt: 12 29 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Davranışsal İnhibisyon Sistemi ve Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeğinin Türk Toplum Örnekleminde Psikometrik Özellikleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, Davranışsal İnhibisyon Sistemi (DİS)ve Davranışsal Aktivasyon Sistemi (DAS) ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının Türk toplum örnekleminde gerçekleştirilmesi ve faktör yapısının revize edilmiş Pekiştireç Duyarlılık Teorisi (PDT) açısından incelenmesidir. Çalışma, yaşları 18-65 arasında 237’si kadın ve 204’ü erkek olmak üzere toplam 441 kişilik toplum örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi hem orijinal PDT’de geçen 4 faktörlü hem de revize edilmiş PDT’de önerilen 5 faktörlü yapı modelleri için yapılmıştır. Analiz sonucunda 5 faktörlü yapı modelinin uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir seviyede olduğu ve modelin doğrulandığı görülmüştür. Yakınsak geçerlik için araştırma örnekleminden 220 kişiye Eysenck Kişilik Envanteri Kısa Formu ve 66 kişiye Sürekli Kaygı Envanteri uygulanmıştır. Ölçeğin güvenirlik analizinde beş alt ölçek için yapılan iç tutarlık analizleri sonucunda alt ölçeklerin Cronbach alfa katsayıları 0.55 ila 0.74 arasında bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda elde edilen verilere göre DİS/DAS ölçeğinin güçlü psikometrik kanıtlara sahip olduğu ve toplum örneklemin-de revize edilmiş PDT’de yer alan nörobiyolojik temelli Davranışsal İnhibisyon, Davranışsal Aktivasyon ve Dövüş, Kaç, Don Sistem-lerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Beck I, Smits DJM, Claes L, Vandereycken W, Bijttebier P (2009) Psychometric evaluation of the behavioral inhibition/behavioral activation system scales and the sensitivity to punishment and sensitivity to reward questionnaire in a sample of eating disordered patients. Pers Individ Dif, 47:407-412.
  2. Bilge Y (1998) Operant öğrenmede kişilik tipleri ve takviye türleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). İstanbul, İstanbul Üniversitesi.
  3. Bilge Y, Balaban G (2019) İçedönük ve dışadönük kişilik tipleriyle davranışsal inhibisyon ve davranışsal aktivasyon sistemleri arasındaki ilişkiler: deneysel ve psikometrik bir çalışma. Yeni Symposium, 57:8-14. doi: 10.5455NYS.20190908064726
  4. Bilge Y, Bilge Y (2017) The examination of the relationship between gender and socio-economic level factors with psychological disorders in adolescents in Turkey. Global Journal of Psychology Research: New Trends and Issues, 7:100-110.
  5. Bilge Y, Bilge Y (2018) Behavioral inhibition and behavioral activation system levels, and DSM-5 psychopathological symptoms in Turkish adolescents. International Review of Humanities and Scientific Research (IRHSR), 3:88-98.
  6. Bjørnebekk G (2009) Psychometric properties of the scores on the behavioral inhibition and activation scales in a sample of Norwegian children. Educ Psychol Meas, 69:636-654.
  7. Blanchard DC, Griebel G, Blanchard RJ (2001) Mouse defensive behaviours: pharmacological and behavioral assays for anxiety and panic. Neurosci Biobehav Rev, 25:205-218.
  8. Büyüköztürk Ş (2002) Faktör Analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32: 470-480.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

3 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 12

Kaynak Göster

JAMA
1.Bilge Y. Davranışsal İnhibisyon Sistemi ve Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeğinin Türk Toplum Örnekleminde Psikometrik Özellikleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2020;12:219–234.

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.