EN
TR
Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme
Öz
Hastalık Yönetimi ve İyileşme (HYİ) iyileşme odaklı yaklaşımı temel alan bir program olarak tasarlanmış müfredat tabanlı bir psikiyatrik rehabilitasyon uygulamasıdır. Son yıllarda iyileşme kavramına ilişkin yapılan tanımlamaların klinik iyileşme ve kişisel iyileşme olmak üzere iki şekilde ele alındığı görülmektedir. 2002 yılında ABD’de ruh sağlığı hizmet sunumunun geliştirilmesi için kurulan komisyon ruhsal sağlık sisteminin kapsamlı bir dönüşüm yapması gerektiği yönünde bir çağrıda bulunmuştur. Bu dönüşümün bir parçası olarak komisyon; ruh sağlığı uzmanlarının tedavi konusunda geleneksel, hiyerarşik karar vermektense hasta ve ruh sağlığı profesyonelleri ile hastanın ruh sağlığı tedavisi ile ilgili işbirliğine dayalı karar vermesine doğru bir geçiş önermiştir. Ayrıca, ruhsal hastalığın tedavisi için kanıta dayalı uygulamalara erişimin geliştirilmesinin önemine vurgu yapmıştır. Hastalık Yönetimi ve İyileşme Programı (HYİP), bireylere psikiyatrik bozukluklarını nasıl yöneteceklerini öğretmek için ampirik olarak desteklenen yöntemleri içeren bir müdahale programı olarak geliştirilmiş ve standartlaştırılmıştır. HYİP kronik ruhsal hastalığı olan bireylere hastalık yönetiminin öğretilmesi üzerine yapılan araştırmaların kapsamlı bir incelemesinden yola çıkarak geliştirilmiştir. Kontrollü 40 çalışmanın gözden geçirilmesiyle hastalık yönetiminin geliştirilmesi için ampirik olarak desteklenen beş yöntem/strateji tanımlanmıştır. Bunlar: psikiyatrik bozukluklar ve tedavisi hakkında psikoeğitim, ilaç uyumunu artırmada bilişsel-davranışçı yaklaşımlar, nüksleri önleme eğitimi, baş etme becerileri eğitimi ve sosyal desteği geliştirmek için sosyal beceri eğitimidir. Bu makalede hastalık yönetimi ve iyileşme odaklı programın ortaya çıkışı, programın işleyişi ve hastalık yönetimi ve iyileşme ile ilgili araştırma örneklerinden söz edilecektir. Derlemenin ülkemizde Hastalık Yönetimi ve İyileşme Programının ruh sağlığı hizmetleri kapsamında uygulanması ve yürütülmesine yol gösterici katkı sağlaması düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
YOK
Proje Numarası
YOK
Teşekkür
YOK
Kaynakça
- 1. Achieving the Promise: Transforming Mental Health Care in America. Pub no SMA03-3832. Rockville, Md, Department of Health and Human Services, President’s New Freedom Commission on Mental Health, 2003.
- 2. Anthony WA (1993) Recovery from mental illness: The guiding vision of the mental health service system in the 1990s. Psychosocial Rehabilitation Journal, 16(4):11-23.
- 3. Bartholomew T, Kensler D (2010) Illness management and recovery in state psychiatric hospitals. American Journal of Psychiatric Rehabilitation, 13(2):105-125.
- 4. Bartholomew T, Zenchner M (2014) The relationship of illness management and recovery to state hospital readmission. J Nerv Ment Dis, 202(9):647-650.
- 5. Beentjes TAA, van Gaal BGI, Goossens PJJ, Schoonhoven L (2015) Development of an e-supported illness management and recovery programme for consumers with severe mental illness using intervention mapping, and design of an early cluster randomized controlled trial. BMC Health Serv Res, 16(1):20.
- 6. Brummer JA (2014) Barriers of using illness management and recovery with adults with severe mental illness.
- 7. Dalum HS, Korsbek L, Mikkelsen JH, Thomsen K, Kistrup K, Olander M et al. (2011) Illness management and recovery (IMR) in Danish community mental health centres. Trials, 12(1):195.
- 8. Dalum HS, Waldemar AK, Korsbek L Hjorthoj C, Mikkelsen JH, Thomsen K et al. (2018) Illness management and recovery: Clinical outcomes of a randomized clinical trial in community mental health centers. Plos One, 13(4):e0194027.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2021
Gönderilme Tarihi
28 Eylül 2020
Kabul Tarihi
24 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 3
APA
Yüksel, R., & Arslantaş, H. (2021). Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(3), 462-477. https://doi.org/10.18863/pgy.801117
AMA
1.Yüksel R, Arslantaş H. Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13(3):462-477. doi:10.18863/pgy.801117
Chicago
Yüksel, Rüveyda, ve Hülya Arslantaş. 2021. “Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 (3): 462-77. https://doi.org/10.18863/pgy.801117.
EndNote
Yüksel R, Arslantaş H (01 Eylül 2021) Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 3 462–477.
IEEE
[1]R. Yüksel ve H. Arslantaş, “Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 3, ss. 462–477, Eyl. 2021, doi: 10.18863/pgy.801117.
ISNAD
Yüksel, Rüveyda - Arslantaş, Hülya. “Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13/3 (01 Eylül 2021): 462-477. https://doi.org/10.18863/pgy.801117.
JAMA
1.Yüksel R, Arslantaş H. Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13:462–477.
MLA
Yüksel, Rüveyda, ve Hülya Arslantaş. “Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 3, Eylül 2021, ss. 462-77, doi:10.18863/pgy.801117.
Vancouver
1.Rüveyda Yüksel, Hülya Arslantaş. Kanıta Dayalı Bir Psikiyatrik Rehabilitasyon Uygulaması: Hastalık Yönetimi ve İyileşme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Eylül 2021;13(3):462-77. doi:10.18863/pgy.801117
Cited By
Recovery Notion of Individuals With Schizophrenia and Their Families in Eastern Turkey: A Qualitative Study
Journal of Psychosocial Nursing and Mental Health Services
https://doi.org/10.3928/02793695-20241205-01İyileşme Yaklaşımı Perspektifinden Mülteci ve Sığınmacı Kadınların Ruh Sağlığı ve Sosyal Hizmet Uygulamaları
Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi
https://doi.org/10.33708/ktc.1523249
