Koronavirüs Pandemisinde Annenin Ruhsal Süreçlerinin Çocuklarda Görülen Belirtilere Yansımaları

Öz

Bu araştırmada pandemi sürecinin çocuklarda daha önceden gözlemlenmeyen davranışsal/duygusal belirtilerin ortaya çıkışını tetikleyip tetiklemediği incelenmiş, annelerin algıladıkları stres ve umutsuzluk düzeyleri ile çocuklarının duygularını kapsayıcı işlevlerinin bu belirtilerin ortaya çıkışı ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, annelerin aldığı sosyal destek, karantina sürecinin uzaması, sosyo-ekonomik koşulların bu değişkenlere etkileri incelenmiş, çocukların uzaktan eğitime uyum niteliğinin, annelerin duygu durumu ve kapsayıcılık işlevleri ile ilişkisi incelenmiştir. Pandemi döneminde 744 anneyle yürütülen çalışmada, Algılanan Stres Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Ebeveyn Çocuk Kapsayıcı İşlev Ölçeği: Kapsanamayan İlişki Alt Boyutu uygulanmıştır. Bulgular, pandemi sürecinin çocuk ve ergenlerin ruhsal süreçlerini önemli ölçüde olumsuz etkilediğine ve çocukların 58%’inde daha önceden gözlemlenmeyen veya artış gösteren duygusal ve davranışsal belirtiler ortaya çıktığına işaret etmektedir. Belirti ortaya çıkışını bildiren annelerin %35,3’i korku ve yalnızlık endişesi ile ilgili belirtilere değinirken, %25’i çocuklarının uyku sorunları yaşadıklarını, %23’ü çocuklarında öfke ve hırçınlık tepkileri gözlemlediklerini ve %17’si bedensel tepkilerle karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Araştırma sonuçlarına göre, kapsanamayan ilişki ile çocuklarda belirti ortaya çıkışı arasında anlamlı ve pozitif yönde bir korelasyon olduğu görülmekedir. Kapsayıcı işlevi düşük annelerin umutsuzluk düzeyi ve algıladıkları stres de yüksek olup, yine çocuklarda belirti ortaya çıkışıyla ilişkilidir. Araştırmaya katılan annelerin ruhsal süreçlerini etkileyen en önemli etkenin “sosyal destek” olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• pandemi
• kapsayıcı işlev
• çocukta belirti
• algılanan stres
• uzaktan eğitim

Reflections of the Mother's Mental Processes on the Symptoms Observed in Children During Coronavirus Pandemic

Abstract

In this study, it was examined whether the pandemic process triggered the emergence of behavioral / emotional symptoms that were not observed in children before and the relationship between the levels of stress and hopelessness perceived by mothers and the emergence of these symptoms as well as their children's emotional functions. In addition, the social support received by mothers, the prolongation of the quarantine process, the effects of socio-economic conditions on these variables were examined. In the study conducted with 744 mothers during the pandemic period, Perceived Stress Scale, Beck Hopelessness Scale and Parent-Child Containing Function Scale: Not-Contained Relationship Subscale was applied. The findings indicate that the pandemic process significantly affects the mental processes of children and adolescents and that 58%of them have emotional and behavioral symptoms that were not observed before or increased. While 35.3%of the mothers who reported the emergence of symptoms mentioned the symptoms related to fear and loneliness, 25%stated that their children had sleep problems, 23%observed anger and irritability reactions in their children and 17%reported somatic symptoms. According to the results of the research, it is seen that there is a significant and positive correlation between not-contained mother/child relationship and occurrence of symptoms in children. In connection with these findings, the hopelessness level and perceived stress of mothers with low containing function are also high, and are also associated with the occurrence of symptoms in children. It is observed that the most important factor affecting the mental processes of the mothers is social support.

Keywords

• Covid 19
• coronavirus
• pandemic
• child
• symptom

Kaynakça

1. 1. Anzieu, D. (1985). Deri-Ben, (Çev: N. Demiryontan). Metis Yayınları.
2. 2. Arbisio C. (2003). Le diagnostic clinique de la dépression chez l'enfant en période de latence. Psychologie clinique et projective, (no: 9), 29-58.
3. 3. Bion, W. R. (1962). Yaşayarak öğrenmek, (Çev: L. İşcanlı Ekin ve T. Güvenir), Bağlam Yayıncılık.
4. 4. Chagnon, J.Y. (2006). Regard clinique sur les troubles des apprentissages, Le Journal des psychologues. 2006/7 (n° 240), 29 -33.
5. 5. Emmanuelli, M. (1996). L'inhibition intellectuelle à la pré-adolescence : Mise en défaut de la latence et prélude à la separation. Psychologie clinique et projective,1996, 2-2 pp. 261-278.
6. 6. Eskin, M., Harlak, H., Demirkıran, F. ve Dereboy, Ç. (2013). Algılanan stres ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlik analizi. New Symposium Journal, Ekim 2013, Cilt 51 Sayı 3, 132-140.
7. 7. Freud, S. (1920). Haz ilkesinin ötesinde, ben ve id. (Çev: A. Babaoğlu). Metis Yayınları.
8. 8. Freud, S. (1926). Inhibitions, symptoms and anxiety. The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud, Volume XX (1925-1926): An autobiographical study, inhibitions, symptoms and anxiety, The Question of Lay Analysis and Other Works, 75-176.

9. 9. Kaya, B., (2020). Pandeminin ruh sağlığına Eetkileri. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23, 123-124. https://www.klinikpsikiyatri.org/doi:10.5505/kpd.2020.64325
10. 10. Klein, M. (1935). Manik depresif durumların psikogenezine bir katkı. Sevgi, suçluluk ve onarım içinde, Kanat Yayınları.
11. 11. Lau, J. T. F., Yang, X., Pang, E., Tsui, H. Y., Wong, E. ve Wing, Y. K. (2005). SARS-related perceptions in Hong Kong. Emerging Infectious Diseases, 11, 417-424.
12. 12. Marcelli, D. (1985). La depression chez l’enfant. Nouveau Traité de psychiatrie de l’enfant et de l’adolescent (içinde). Ed. Lebovici, S.; Diatkine, R.; Soulé, M., Vol 2, Paris:PUF.
13. 13. Rajkumar, PR. (2020). COVID-19 and mental health: A review of the existing literature, April 2020, Asian Journal of Psychiatry, Volume 52, August 2020, 102066. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2020.102066
14. 14. Reger, M.A., Stanley, I.H. ve Joiner, T.E. (2020). Suicide mortality and coronavirus disease 2019- Perfect Storm? JAMA Psychiatry. 77(11), 1093–1094. doi:10.1001/jamapsychiatry.2020.1060
15. 15. Taylor, M. R., Kingsley, E.A., Garry, J. S. ve Raphael, B. (2008). Factors influencing psychological distress during a disease epidemic: Data from Australia’s first out- break of equine influenza. BMC Public Health, doi:10.1186/1471-2458-8-347. 16. Thunstörm, L., Newbold, S., Finnoff, D. Ashworth, M. ve Shogren, J. (2020). The benefits and costs of using social distancing to flatten the curve for COVIS-19. Journal of Benefit-Cost Analysis, 11, 2, 179-195. doi:10.1017/bca.2020.12.
16. 17. Winnicott, D. W. (1962). Ego integration in child development, The maturation processes and the facilitating environment. International Universities Press, 1996.
17. 18. Xiao, H., Zhang, Y., Kong, D., Li, S. ve Yang, N. (2020). The effects of social support on sleep quality of medical staff treating patients with coronavirus disease 2019 (COVID-19) in January and February 2020 in China. Medical Science Monitor. e923549, 26.
18. 19. Zabci, N., Erol, E. ve Şimşek, Ö. F. (2018). Ebeveyn çocuk kapsayıcı işlev ölçeği geliştirme. Türk Psikolojik. Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 8(51), 190-212.
19. 20. Zabcı, N. (2019). Öğrenme güçlüklerinin ardındaki ruhsal/duygulanımsal etkenler. Psikanaliz Defterleri 3 - Çocuk ve Ergen Çalışmaları / Öğrenme ve Bilinçdışı. YKY Yayınları.