Derleme

Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu

Cilt: 13 Sayı: 4 25 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu

Öz

Kanser, tüm dünyada sıklıkla görülen, bireyi hem fiziksel hem de psikolojik olarak etkileyebilen yaşamı tehdit edici bir hastalıktır. Kanser tanısı konulmasından yaşamın sonuna kadar olan ve sağkalım sürecini de içeren kanser yaşantısında, kanserin geri dönebileceğine veya ilerleyebileceğine dair endişeyi ifade eden nüks korkusu, bireylerin ve bakım verenlerinin en sık karşı karşıya kaldığı psikolojik sorunlardan biridir. Nüks korkusu klinik düzeye ulaştığında, bireyler ve bakım verenler üzerinde yaşam kalitesinde azalma, işlevsellikte bozulma, rol performansında yetersizlik gibi olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Bu süreçte bireyin farkındalık düzeyini oldukça artıran üstbiliş kavramı, bireyin algılamaları ve yorumlamalarının yanı sıra hastalık sürecinden olumlu ya da olumsuz etkilenme olasılığını etkileyebilmektedir. Ayrıca ruh sağlığında koruyucu ve geliştirici bir faktör olan psikolojik sağlamlık kavramı da bu süreçte kişinin süreçten daha az zarar görmesini sağlayabilmekte ve iyi oluşluğunu artırabilmektedir. Bu sayede birey baş etme sistemlerini daha etkin kullanabilmekte ve süreci daha iyi yönetebilmektedir. Bu makalenin amacı, kanser sürecinde bireyin süreçten en az düzeyde zarar görmesini ve iyi oluşluğunu sağlamak üzere incelenmesi gereken üstbilişler, psikolojik sağlamlık ve nüks korkusu kavramlarının kanser süreci ile ilişkisinin açıklanması ve sürece etkilerinin değerlendirilmesidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen JD, Savadatti S, Gurmankin Levy A (2009) The transition from breast cancer ‘patient’to ‘survivor’. Psychooncology, 18(1):71-78.
  2. Allott R, Wells A, Morrison AP, Walker R (2005) Distress in Parkinson's disease: contributions of disease factors and metacognitive style. Br J Psychiatry, 187(2):182-183.
  3. Baker F, Denniston M, Smith T, West MM (2005) Adult cancer survivors: how are they faring? Cancer, 104(11): 2565-76.
  4. Basım HN, Çetin F (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Turk Psikiyatri Derg, 22(2):104-114.
  5. Bekhet AK, Johnson NL, Zauszniewski JA (2012) Resilience in family members of persons with autism spectrum disorder: A review of the literature. Issues Ment Health Nurs, 33(10):650-656.
  6. Bonanno GA, Wortman CB, Nesse RM (2004) Prospective patterns of resilience and maladjustment during widowhood. Psychol Aging, 19(2): 260.
  7. Boehmer U, Tripodis Y, Bazzi AR, Winter M, Clark MA (2016) Fear of cancer recurrence in survivor and caregiver dyads: differences by sexual orientation and how dyad members influence each other. J Cancer Surviv, 10(5):802-813.
  8. Butow P, Kelly S, Thewes B, Hruby G, Sharpe L, Beith J (2015). Attentional bias and metacognitions in cancer survivors with high fear of cancer recurrence. Psychooncology, 24(4):416-423.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

14 Ocak 2021

Kabul Tarihi

4 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Ağaç, M., & Üzar Özçetin, Y. S. (2021). Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(4), 693-706. https://doi.org/10.18863/pgy.859242
AMA
1.Ağaç M, Üzar Özçetin YS. Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13(4):693-706. doi:10.18863/pgy.859242
Chicago
Ağaç, Mehtap, ve Yeter Sinem Üzar Özçetin. 2021. “Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 (4): 693-706. https://doi.org/10.18863/pgy.859242.
EndNote
Ağaç M, Üzar Özçetin YS (01 Aralık 2021) Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13 4 693–706.
IEEE
[1]M. Ağaç ve Y. S. Üzar Özçetin, “Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 4, ss. 693–706, Ara. 2021, doi: 10.18863/pgy.859242.
ISNAD
Ağaç, Mehtap - Üzar Özçetin, Yeter Sinem. “Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 13/4 (01 Aralık 2021): 693-706. https://doi.org/10.18863/pgy.859242.
JAMA
1.Ağaç M, Üzar Özçetin YS. Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2021;13:693–706.
MLA
Ağaç, Mehtap, ve Yeter Sinem Üzar Özçetin. “Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 13, sy 4, Aralık 2021, ss. 693-06, doi:10.18863/pgy.859242.
Vancouver
1.Mehtap Ağaç, Yeter Sinem Üzar Özçetin. Kanser Sürecinde Üstbilişler, Psikolojik Sağlamlık ve Nüks Korkusu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Aralık 2021;13(4):693-706. doi:10.18863/pgy.859242

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.