TR
EN
Duygudurum ve Anksiyete Bozukluklarında Psikonöroimmünolojik Süreçler ve Psikoterapi ile İlişkisi
Öz
Duygudurum ve anksiyete bozukluklarının yaygınlık oranlarının yüksekliği ve bu bozukluklarla ilişkili işlev bozuklukları nedeniyle, bu bozuklukların daha iyi anlaşılması, önlenmesi ve tedavi edilmesi oldukça önemlidir. Psikolojik ve diğer biyolojik nedensel faktörlerin ve mekanizmaların yanı sıra, inflamatuar biyobelirteçlerin, özellikle de sitokinlerin, duygudurum ve anksiyete bozukluklarının kökeninde ve sürdürülmesinde rolü olduğu kabul edilmektedir. Buradan hareketle, birtakım çalışmalar psikoterapi müdahalelerinin sitokin düzeylerinin de dahil olduğu nöroimmünolojik parametreler üzerindeki etkisine odaklanmıştır. Bu derleme, duygudurum ve anksiyete bozuklukları ve bunların sağaltımında yaygın olarak kullanılan psikoterapi yaklaşımları ile ilişkili psikonöroimmünolojik faktörlerden, özellikle sitokin düzeylerindeki değişimleri tartışmayı hedeflemektedir. Alanyazındaki çalışmaların çoğunda ilgili bozukluklar için psikoterapi alan bireylerde özellikle pro-inflamatuar sitokinlerin düzeylerinin azaldığı gösterilirken, anti-inflamatuar sitokinlerin düzeylerinin ise yükseldiği bildirilmiştir. Yine de çalışma desenlerinin çeşitliliği çalışmalar arasında bulguların kıyaslanmasında ve çalışmaların çoğunun kesitsel desene sahip olması psikiyatrik semptomatoloji ve immünolojik parametreler arasındaki neden-sonuç ilişkilerinin anlaşılmasında zorluk yaratmaktadır. Psikonöroimmünoloji alanında yapılacak gelecek çalışmalarda örneklem gruplarının ve ölçüm yöntemlerinin dikkatle belirlenmesi önemlidir. Ayrıca belirli psikoterapi yaklaşımlarının anti-inflamatuar etkileri olabileceğini gösteren bulguların bu yaklaşımlara özgü olup olmadığının anlaşılması için daha fazla sayıda psikoterapi sonuç çalışmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ader R, Cohen N. (1975) Behaviorally conditioned immunosuppression. Psychosom Med, 37(4):333-40.
- American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th ed. Arlington, VA, American Psychiatric Association.
- Amerikan Psikoloji Birliği (2021) Psychological treatments. Available from: URL:https://div12.org/psychological-treatments Accessed date:21.05.2021.
- Anthony IC, Ramage SN, Carnie FW, Simmonds P, Bell JE. (2005) Influence of HAART on HIV-related CNS disease and neuroinflammation. J Neuropathol Exp Neurol, 64(6):529-36.
- Aslan Ş (2018) Tek atak ve tekrarlayan depresyon tanili hastalarda total anti̇oksi̇dan sevi̇yesi̇ (tas), total oksi̇dan sevi̇yesi̇ (tos) ve si̇toki̇n düzeyleri̇ni̇n karşılaştırılması i̇le i̇laç etki̇si̇ni̇n değerlendi̇ri̇lmesi̇ (Uzmanlık tezi). Pamukkale, Pamukkale Üniversitesi.
- Barbosa IG, Machado-Vieira R, Soares JC, Teixeira AL. (2014) The immunology of bipolar disorder. Neuroimmunomodulation, 21(2-3):117-22.
- Bayat S, Alipour A, Aghayosefi A, Malayeri R. (2020) The effectiveness of mindfulness based cognitive therapy on of interleukin 6 (IL-6) and biological age in female breast cancer patients. Razi Journal of Medical Sciences, 27(1):1-8.
- Beishuizen A, Thijs LG. (2003) Endotoxin and the hypothalamo-pituitary-adrenal (HPA) axis. J Endotoxin Res, 9(1):3-24.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikiyatri , Psikoloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2022
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
17 Ağustos 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 14 Sayı: 1
JAMA
1.Yılmaz C, İkizer G. Duygudurum ve Anksiyete Bozukluklarında Psikonöroimmünolojik Süreçler ve Psikoterapi ile İlişkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2022;14:86–97.
