Yıl 2019, Cilt 11 , Sayı 3, Sayfalar 271 - 283 2019-09-30

Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme
Mindfulness Therapies for Medically Unexplained Somatic Symptoms: A Systematic Review

Sevcan Aktaş [1] , Müge Gülen [2] , Oya Mortan Sevi [3]


Bilinçli farkındalık (mindfulness) yeni bir terapötik yaklaşımdır. Son yıllarda, pek çok psikolojik ve somatik semptom tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır. Somatik Semptom Bozukluğu kronik, tekrarlayan ve klinik olarak anlamlı somatik semptomlar olarak tanımlanmaktadır. Bu semptomların genel tıbbi durumlarla açıklanamadığı ve kişinin işlevselliğini önemli ölçülerde etkilediği bilinmektedir. Bununla birlikte, tıbben açıklanamayan ve psikosomatik bir temeli olabileceği düşünülen bazı tıbbi durumların da somatik semptom bozukluğuna benzer içerikte psikolojik tedavilerden yarar sağladığı görülmektedir. Şaşırtıcı bir şekilde, somatik semptom bozukluğuna ilişkin bilinçli farkındalık temelli tedavi çalışmalarının fibromiyalji, huzursuz bağırsak sendromu ve kronik yorgunluk sendromunu içeren tıbbi durumlara odaklandığı belirlenmiştir. Bu çalışmaları sistematik olarak gözden geçirmek amacıyla, PsycINFO ve PsycARTICLES veritabanları incelenerek bir değerlendirme yapılmıştır.

Mindfulness is a new therapeutic approach. Over the last years, it is found to be effective in treating many psychological and somatic symptoms. Somatic symptom disorder was characterized by chronic, recurring and clinically significant somatic symptoms. It is known that these symptoms cannot be fully explained by general medical condition and might significantly interfere with a person's general functioning. It is understood that some somatic symptoms which can not medically explained but thought having a psycho-somatic based are also provided from psychological treatments like somatic symptom disorder. Surprisingly, mindfulness-based intervention studies of somatic symptom disorder are especially focused on these medical conditions including chronic fatigue syndrome, irritable bowel syndrome and fibromyalgia. To systematically review these studies, PsycINFO and PsycARTICLES databases were assessed.

  • Cash E, Salmon P, Weissbecker I, Rebholz WN, Bayley-Veloso R, Zimmaro LA et al. (2014) Mindfulness meditation alleviates fibromyalgia symptoms in women: results of a randomized clinical trial. Ann Behav Med, 49: 319-330.
  • Çatak D, Ögel K (2010) Farkındalık Temelli Terapiler ve Terapötik Süreçler. Klinik Psikiyatri, 13: 85-91.
  • Davis C, Zautra J (2013) An online mindfulness intervention targeting socioemotional regulation in fibromyalgia: results of a randomized controlled trial. Annals of Behavioral Medicine, 46: 273-284.
  • Demir V (2015) Bilinçli farkındalık temelli kognitif terapi programının bireylerin depresif belirti düzeyleri üzerine etkisi. Psikoloji Çalışmaları Dergisi, 35: 15-26.
  • Deniz E, Erus M, Büyükcebeci A (2017) Bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş ilişkisinde duygusal zekanın aracılık rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 7: 17-31.
  • Drossman DA, McKee DC, Sandler RS, Mitchell, CM, Cramer EM, Lowman BC et al. (1988) Psychosocial factors in the irritable bowel syndrome: a multivariate study of patients and nonpatients with irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 95: 701-708.
  • Fjorback LO, Arendt M, Ørnbøl E, Walach H, Rehfeld E, Schröder A et al. (2013). Mindfulness therapy for somatization disorder and functional somatic syndromes—Randomized trial with one-year follow-up. J Psychosom Res. 74: 31-40.
  • Fukuda K, Straus SE, Hickie I, Sharpe MC, Dobbins, JG, Komaroff A (1994) The chronic fatigue syndrome: a comprehensive approach to its definition and study. Ann Intern Med. 121: 953-959.
  • Garland L, Gaylord A, Palsson O, Faurot K, Mann D, Whitehead, W. E. (2012). Therapeutic mechanisms of a mindfulness-based treatment for IBS: effects on visceral sensitivity, catastrophizing, and affective processing of pain sensations. J Behav Med, 35: 591-602.
  • Gaylord SA, Palsson OS, Garland EL, Faurot KR, Coble RS, Mann JD et al. (2011). Mindfulness training reduces the severity of irritable bowel syndrome in women: results of a randomized controlled trial. Am J Gastroenterol. 106: 1678.
  • Grossman P, Tiefenthaler-Gilmer U, Raysz A, Kesper U. (2007). Mindfulness training as an intervention for fibromyalgia: evidence of postintervention and 3-year follow-up benefits in well-being. Psychotherapy and psychosomatics, 76: 226-233.
  • Hayes SC, Luoma JB, Bond FW, Masuda A, Lillis J. (2006) Acceptance and commitment therapy: model, processes and outcomes. Behav Res Ther, 44:1-25.
  • Ho RT, Wan AH, Chan JS, Ng SM, Chung KF, Chan CL (2017). Study protocol on comparative effectiveness of mindfulness meditation and qigong on psychophysiological outcomes for patients with colorectal cancer: a randomized controlled trial. BMC Complement Altern Med, 17: 390.
  • Kabat-Zinn J (2003). Mindfulness‐based interventions in context: past, present, and future. Clinical psychology: Science and practice, 10: 144-156.
  • Lakhan E, Schofield L. (2013). Mindfulness-based therapies in the treatment of somatization disorders: a systematic review and meta-analysis. PLoS ONE, 8(8): e71834.
  • Ljótsson B, Andréewitch S, Hedman E, Rück C, Andersson G, Lindefors N. (2010a). Exposure and mindfulness based therapy for irritable bowel syndrome–an open pilot study. J Behav Ther Exp Psychiatry, 41: 185-190.
  • Ljótsson B, Falk L, Vesterlund AW, Hedman E, Lindfors P, Rück C et al. (2010b). Internet-delivered exposure and mindfulness based therapy for irritable bowel syndrome–a randomized controlled trial. Behav Res Ther, 48: 531-539.
  • Ljótsson B, Hedman E, Lindfors P, Hursti T, Lindefors N, Andersson G et al. (2011). Long-term follow-up of internet-delivered exposure and mindfulness based treatment for irritable bowel syndrome. Behav Res Ther, 49: 58-61.
  • Lush E, Salmon P, Floyd A, Studts JL, Weissbecker I, Sephton SE (2009). Mindfulness meditation for symptom reduction in fibromyalgia: psychophysiological correlates. J Clin Psychol Med Settings, 16: 200.
  • Masuda A, Tully E, (2012) The role of mindfulness and psychological flexibility in somatization, depression, anxiety, and general psychological distress in a nonclinical college sample. J Evid Based Complementary Altern Med, 17: 66-71.
  • Miller JJ, Fletcher K, Kabat-Zinn J. (1995) Three-year follow-up and clinical implications of a mindfulness meditation-based stress reduction intervention in the treatment of anxiety disorders. Gen Hosp Psychiatry, 17: 192-200.
  • Norouzi H, Rahimian-Boogar I, Talepasand S (2017). Effectiveness of Mindfulness-based Cognitive Therapy on Posttraumatic growth, Self-management and Functional Disability among Patients with Breast Cancer. Nursing Practice Today, 4: 190-202.
  • Parra-Delgado M, Latorre-PostigoM (2013) Effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy in the treatment of fibromyalgia: A randomised trial. Cognitive Ther Res, 37: 1015-1026.
  • Piet J, Wurtzen H, Zachariae R (2012) The effect of mindfulness-based therapy on symptoms of anxiety and depression in adult cancer patients and survivors: A systematic review and meta-analysis. J Consult Clin Psychol, 80: 1007–1020.
  • Price JR, Mitchell E, Tidy E, Hunot, V (2008). Cognitive behaviour therapy for chronic fatigue syndrome in adults. Cochrane Database Syst Rev, 16 (3): CD001027.
  • Rimes KA, Wingrove J (2013) Mindfulness‐based cognitive therapy for people with chronic fatigue syndrome still experiencing excessive fatigue after cognitive behaviour therapy: a pilot randomized study. Clin Psychol Psychother, 20: 107-117.
  • Savel RH, Munro CL (2017) Quiet the mind: mindfulness, meditation, and the search for inner peace. Am J Crit, 26 (6):433-436.
  • Segal ZV, Williams JM, Teasdale JD (2013) Mindfulness-based cognitive therapy for depression. New York, NY: Guilford Press.
  • Shonin E, Van Gordon W, Griffiths MD (2014) The emerging role of Buddhism in clinical psychology: Toward effective integration. Psycholog Relig Spiritual, 6: 123.
  • Teasdale JD, Segal ZV, Williams JMG, Ridgeway VA, Soulsby JM, Lau MA (2000) Prevention of relapse/recurrence in major depression by mindfulness-based cognitive therapy. J Consult Clin Psychol, 68: 615- 623.
  • Vago R, Nakamura Y. (2011) Selective attentional bias towards pain-related threat in fibromyalgia: preliminary evidence for effects of mindfulness meditation training. Cognitive Ther Res, 35: 581-594.
  • Veehof MM, Oskam MJ, Schreurs KM, Bohlmeijer ET (2011). Acceptance-based interventions for the treatment of chronic pain: a systematic review and meta-analysis. PAIN®, 152: 533-542.
  • Weissbecker I, Salmon P, Studts, JL, Floyd AR, Dedert EA, Sephton SE (2002). Mindfulness-based stress reduction and sense of coherence among women with fibromyalgia. J Clin Psychol Med Settings, 9: 297-307.
  • White PD, Goldsmith KA, Johnson AL, Potts L, Walwyn R, DeCesare JC et al. (2011). Comparison of adaptive pacing therapy, cognitive behaviour therapy, graded exercise therapy, and specialist medical care for chronic fatigue syndrome (PACE): a randomised trial. The Lancet, 377: 823-836.
  • Zernicke KA, Campbell TS, Blustein PK, Fung TS, Johnson JA, Bacon SL, et al. (2013). Mindfulness-based stress reduction for the treatment of irritable bowel syndrome symptoms: a randomized wait-list controlled trial. Int J Behav Med, 20: 385-396.
Birincil Dil tr
Konular Psikoloji, Klinik
Bölüm Derleme
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2962-8286
Yazar: Sevcan Aktaş
Kurum: BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ (YL)
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2962-8286
Yazar: Müge Gülen
Kurum: BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ (YL)
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2962-8286
Yazar: Oya Mortan Sevi (Sorumlu Yazar)
Kurum: BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ, İDARİ VE SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ, PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Kabul Tarihi : 19 Mart 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Eylül 2019

Bibtex @derleme { pgy540852, journal = {Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar}, issn = {1309-0658}, eissn = {1309-0674}, address = {}, publisher = {Lut TAMAM}, year = {2019}, volume = {11}, pages = {271 - 283}, doi = {10.18863/pgy.540852}, title = {Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme}, key = {cite}, author = {Aktaş, Sevcan and Gülen, Müge and Mortan Sevi, Oya} }
APA Aktaş, S , Gülen, M , Mortan Sevi, O . (2019). Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar , 11 (3) , 271-283 . DOI: 10.18863/pgy.540852
MLA Aktaş, S , Gülen, M , Mortan Sevi, O . "Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme". Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 11 (2019 ): 271-283 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/pgy/issue/39302/540852>
Chicago Aktaş, S , Gülen, M , Mortan Sevi, O . "Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme". Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 11 (2019 ): 271-283
RIS TY - JOUR T1 - Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme AU - Sevcan Aktaş , Müge Gülen , Oya Mortan Sevi Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18863/pgy.540852 DO - 10.18863/pgy.540852 T2 - Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar JF - Journal JO - JOR SP - 271 EP - 283 VL - 11 IS - 3 SN - 1309-0658-1309-0674 M3 - doi: 10.18863/pgy.540852 UR - https://doi.org/10.18863/pgy.540852 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme %A Sevcan Aktaş , Müge Gülen , Oya Mortan Sevi %T Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme %D 2019 %J Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar %P 1309-0658-1309-0674 %V 11 %N 3 %R doi: 10.18863/pgy.540852 %U 10.18863/pgy.540852
ISNAD Aktaş, Sevcan , Gülen, Müge , Mortan Sevi, Oya . "Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme". Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 11 / 3 (Eylül 2019): 271-283 . https://doi.org/10.18863/pgy.540852
AMA Aktaş S , Gülen M , Mortan Sevi O . Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme. pgy. 2019; 11(3): 271-283.
Vancouver Aktaş S , Gülen M , Mortan Sevi O . Tıbben Açıklanamayan Somatik Semptomlar için Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler: Sistematik Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2019; 11(3): 283-271.