Kuşaklar ve Obezite İlişkisi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Teknolojide meydana gelen gelişmeler insanlara çeşitli kolaylıklar sağlamış olup ortaya çıkan kolaylıklar insanlar tarafından farklı şekillerde benimsenmiştir. İnsanlar tarafından benimsenen kolaylıklar her kesimce farklı şekillerde kendilerini göstermiştir. Özellikle de kuşak yapısı faktörü burada kendisini daha belirgin olarak göstermiştir. Teknolojideki kabul görme ve adaptasyon durumları, ortaya çıktığı dönemin topluluklarında daha belirginken daha eski kuşak topluluklarında daha durağan bir özellik göstermektedir. Fakat değişen şartlara da ayak uydurmak adeta kaçınılmaz bir hal aldığından dolayı öğrenme ve adaptasyon süreci daha eski kuşaklarda kaçınılmaz bir duruma gelmiştir. Teknolojinin getirdiği kolaylıklar her ne kadar çok olmuş olsa da beraberinde birçok olumsuzluğu da getirmiştir. Bu olumsuzluklardan birisi de obezitedir. Teknolojik kolaylıklarla insan hayatına gelen durağanlık beraberinde insanların yaşam biçimini hareketsizleşerek kilo alma sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorun özellikle son zamanlarda dünya geneline yayılmış olup dikkat çeken bir hale bürünmüştür. Kontrolsüzce ve fazla bir biçimde kilo alma durumu kendisini obezite olarak göstermiştir. Obezite insan sağlığını ciddi şekilde tehdit eden bir sağlık sorunudur. Son yıllarda dünya genelinde artış gösteren bu duruma sağlık otoriteleri ve hükümetler kayıtsız kalmamış olup toplumlara farkındalık kazandırmak suretiyle mücadeleye girişmişlerdir. Bu araştırmada, Türkiye’de obezitenin durumunun ele alınması, kuşaklar üzerindeki durumu incelemeyi amaçlamıştır. Anket yönteminin kullanıldığı çalışmada toplanan veriler SPSS 16.0 paket programı ile analiz edilmiş olup bulgular ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• obezite
• kuşak
• sağlık

Destekleyen Kurum

YÖK 100/2000

Etik Beyan

Araştırmanın tüm safhalarında araştırma ve yayın etiğine özen gösterilmiştir. Bu çalışma ile ilgili Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’ndan 136 sayılı ve 03.05.2023 tarihli etik kurulu onayı alınmıştır.

Teşekkür

Süleyman Demirel Üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü sağlık yönetimi anabilim dalında YÖK 100/2000 programı kapsamında gerçekleştirilmekte olan tez çalışmamızdan türetilen makalemize desteklerinden dolayı YÖK'e teşekkürlerimizi sunarız.

A Study on the Relationship Between Generations and Obesity

Öz

The developments in technology have provided people with various conveniences and the resulting conveniences have been adopted by people in different ways. The conveniences adopted by people have shown themselves in different ways by each segment. The generational structure factor has particularly shown itself more clearly here. While the acceptance and adaptation situations in technology are more evident in the communities of the period in which it emerged, it has a more stable feature in older generation communities. However, since keeping up with changing conditions has become almost inevitable, the learning and adaptation process has become inevitable in older generations. Although the conveniences brought by technology have been many, they have also brought with them many negativities. One of these negativities is obesity. The stagnation that has come to human life with technological conveniences has caused people's lifestyles to become inactive and the problem of gaining weight has emerged. This problem has spread worldwide especially recently and has become noticeable. The situation of gaining weight uncontrollably and excessively has shown itself as obesity. Obesity is a health problem that seriously threatens human health. In recent years, health authorities and governments have not remained indifferent to this situation, which has increased worldwide, and have begun to combat it by raising awareness in societies. This study aims to address the status of obesity in Turkey and examine the situation over generations. The data collected in the study, in which the survey method was used, was analyzed with the SPSS 16.0 package program and the findings were presented.

Anahtar Kelimeler

• obesity
• generation
• health

Kaynakça

1. Ackermann, Malte. 2021. Mobility-as-a-Service : The Convergence of Automotive and Mobility Industries Management for Professionals. Switzerland: Springer.
2. Akdemir, Ali, Gönül Konakay, Harun Demirkaya, Aral Noyan, Bülent Demir, Cengiz Ağ, Çağlar Pehlivan, Eşref Özdemir, Gülbeniz Akduman, Hanife Eregez, Ilksen Öztürk, and Oktay Balcı. 2013. “Y Kuşağının Kari̇yer Algısı,Kari̇yer Deği̇şi̇mi̇ ve Li̇derli̇k Tarzı Beklenti̇leri̇ni̇n Araştırılması.” Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 2(2):11–42.
3. Alkire, Linda, Genevieve E. O’Connor, Susan Myrden, and Sören Köcher. 2020. “Patient Experience in the Digital Age: An İnvestigation into the Effect of Generational Cohorts.” Journal of Retailing and Consumer Services 57:1–9.
4. Altuntuğ, Nevriye. 2012. “Kuşaktan Kuşağa Tüketim Olgusu ve Geleceğin Tüketici Profili.” Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 4(1):203–12.
5. Arsenault, Paul M. 2004. “Validating Generational Differences: A Legitimate Diversity and Leadership İssue.” Leadership & Organization Development Journal 25(2):124–41.
6. Arslan, Aykut, and Selva Staub. 2015. “Kuşak Teorisi ve İçgirişimcilik Üzerine Bir Araştırma.” Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 6(11):1–24.
7. Atak, Nagehan Ünüsan. 2016. X, Y, Z Kuşakları ve Kuşaklar Arası Farklılık Yönetimi. 1st ed. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
8. Ayhün, Sena Erden. 2013. “Kuşaklar Arasındaki̇ Farklılıklar ve Örgütsel Yansımalari.” Journal of Economics and Management Research 22(11):93–112.

9. Balcı, A. (2004). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Yayınları.
10. Belch, George E., and Michael A. Belch. 2003. Advertising and Packaging, An Integrated Marking Communications Perspective. McGraw-Hill Companies.
11. Bergh, Joeri Van den, and Mattias Behrer. 2011. How Cool Brands Stay Hot: Branding to Generation Y. 1st ed. edited by S. Marchington. United Kingdom&United States: Kogan Page.
12. Berkup, Sezin Baysal. 2014. “Working with Generations X and Y In Generation Z Period: Management of Different Generations in Business Life.” Mediterranean Journal of Social Sciences 5(19):218–29.
13. Bickel, Janet, and Ann J. Brown. 2005. “Generation X: Implications for Faculty Recruitment and Development in Academic Health Centers.” Academic Medicine 80(3):205–10.
14. Bristow, Jennie. 2015. Baby Boomers and Generational Conflict. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
15. Bussin, Mark H. R., Keshia Mohamed-Padayachee, and Philip Serumaga-Zake. 2019. “A Total Rewards Framework for the Attraction of Generation Y Employees Born 1981–2000 in South Africa.” SA Journal of Human Resource Management 17(1):1–14.
16. Chaychenko, T., Gonchar, M., Chumachenko, T., Klymenko, V., Samsonenko, T., & Kharkova, M. (2019). Scool-age children awareness of the causes of obesity and its health related outcomes.
17. Chen, Huan. 2010. “Advertising and Generational Identity: A Theoretical Model.” Pp. 132–40 in American Academy of Advertising. Conference. Proceedings (Online).
18. Chen, Po Ju, and Youngsoo Choi. 2008. “Generational Differences in Work Values: A Study of Hospitality Management.” International Journal of Contemporary Hospitality Management 20(6):595–615.
19. Çayır, A., Nazlı, Atak., ve Köse, S. K. (2011). Beslenme ve diyet kliniğine başvuranlarda obezite durumu ve etkili faktörlerin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 64(1), 13-19.
20. Çetin, Canan, and Serol Karalar. 2016. “X, Y ve Z Kuşağı Öğrencilerin Çok Yönlü ve Sınırsız Kariyer Algıları Üzerine Bir Araştırma.” Yönetim Bilimleri Dergisi 14(28):157–97.
21. Çetin, Gülşen Aydın, and Oğuz Başol. 2015. “X ve Y Kuşağı: Çalışmanın Anlamında Bir Değişme Var Mı?” EJOVOC : Electronic Journal of Vocational Colleges 4(4):1–15.
22. Delahoyde, Theresa. 2009. “Generational Differences in Baccalaurate Nursing”, A Dissertation Submitted by Theresa Delahoyde, MSN, RN to College of Saint Mary in Partial Fulfillment of The Requirement for The Degree of Doctor in Education with an Emphasis on Health Professions Educa.”
23. Dewi, N.A.P., Utami, S., & Pradnyandari, K.A.D.R. (2021). Fashion for alpha generation. Visva Design: Journal of Design, 1(1), 32-41.
24. Eke, E., Korucu, K., ve Demir, M. (2020). Sağlık yönetiminde güncel tartışmalar. Nobel Akademik Yayıncılık. Ankara.
25. Francis, Tracy, and Fernanda Hoefel. 2018. “‘True Gen’: Generation Z and Its Implications for Companies.” McKinsey & Company 12.
26. Giunta, Catherine. 2017. “An Emerging Awareness of Generation Z Students for Higher Education Professors.” Archives of Business Research 5(4):90–104.
27. Gravett, Linda, and Robin Throckmorton. 2007. Bridging the Generation Gap: How to Get Radio Babies, Boomers, Gen Xers, and Gen Yers to Work Together and Achieve More. New Jersey: Career Press Inc.
28. Gündüz, Şafak, and Tuğrul Pekçetaş. 2018. “Kuşaklar ve Örgütsel Sessizlik/Seslilik.” İşletme Bilimi Dergisi 6(1):89–115.
29. Hampton, Debra, and Darlene Welsh. 2019. “Work Values of Generation Z Nurses.” Journal of Nursing Administration 49(10):480–86.
30. Iorgulescu, Maria Cristina. 2016. “Generation z and Its Perception of Work.” Cross-Cultural Management Journal 18(1):47–54.
31. Islam, Md Aminul, Teh Wee Cheong, Dayang Hasliza Muhd Yusuf, and Hazry Desa. 2011. “A Study on ‘Generation Y’ Behaviours at Workplace in Penang.” Australian Journal of Basic and Applied Sciences 5(11):1802–12.
32. Jaeger, Hans. 1985. “Generations In History: Reflections on A Controversial Concept.” History and Theory 24(3):273–92.
33. Jain, Varsha, Vatsa; Reshma, and Khyati Jagani. 2014. “Exploring Generation Z’s Purchase Behavior towards Luxury Apparel: A Conceptual Framework.” Revista Romana de Marketing 18(2).
34. Jha, A. (2020). Understanding generation alpha. https://doi.org/10.31219/osf.io/d2e8g.
35. Joshi, Aparna, John C. Dencker, and Gentz Franz. 2011. “Generations in Organizations.” Research in Organizational Behavior 31:177–205.
36. Kaner, G., Kürklü, N. S., Adıgüzel, K. T., ve Koyu, E. B. (2017). İzmir'de beslenme ve diyet polikliniğine başvuran kadınlarda obezite prevalansı ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi. Pamukkale Medical Journal, 10(3), 250.
37. Kartal, S. K., ve Dirlik, E. M. (2016). Geçerlik Kavramının Tarihsel Gelişimi Ve Güvenirlikte En Çok Tercih Edilen Yöntem: Cronbach Alfa Katsayısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1865-1879.
38. Kavalcı, Kübra, and Sevtap Ünal. 2016. “Y ve Z Kuşaklarının Öğrenme Stilleri ve Tüketici Karar Verme Tarzları Açısından Karşılaştırılması.” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Eylül 20(3):1033–50.
39. Kaylene, Williams C., Page A. Robert, Petrosky R. Alfred, and Hernandez H. Edward. 2010. “Multi- Generational Marketing: Descriptions, Characteristics, Lifestyles, and Attitudes.” Journal of Applied Business and Economics 11(2).
40. Keleş, Hatice Necla. 2011. “Y Kuşağı Çalışanlarının Motivasyon Profillerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma.” Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi 3(2):129–39.
41. Kılıç, S. (2016). Cronbach'ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47-48.
42. Kim, David J. 2008. “Generation Gaps in Engineering?” Massachusetts Institute of Technology.
43. Kolnhofer-Derecskei, A., Reicher, R. Z., & Szeghegyi, A. (2017). The X and Y generations’ characteristics comparison. Acta Polytechnica Hungarica, 14(8), 107-125.
44. Kupperschmidt, Betty R. 2000. “Multigenerational Employees: Strategies for Effective Management.” Health Care Manager 1(19):65–76.
45. Kyles, Dana. 2005. “Multigenerational Name :” Strategic Finance 87(6):53–55.
46. Latif, Hasan, and Salih Serbest. 2014. “Türkiye’de 2000 Kuşağı ve 2000 Kuşağının İş ve Çalışma Anlayışı.” Gençlik Araştırmaları Dergisi 2(4):134–63.
47. Lecube, A., Sanchez, E., Monereo, S., Medina-Gomez, G., Bellido, D., Garcia-Almeida, J.M., Icaya, P., Malagon, M., Goday, A., & Tinahones, F. (2020). “Factors accounting for obesity and ıts perception among the adult Spanish population: Data from 1,000 computer-assisted telephone interviews. Obesity Facts, 13(4), 322-332.
48. Levickaite, Rasa. 2010. “Generations X, Y, Z: How Social Networks Form the Concept of the World without Borders (the Case of Lithuania).” Limes 3(2):170–83.
49. Lyons, Sean. 2003. “An Exploration of Generational Values in Life and at Work.” Carleton Univesity.
50. Menteş, E., Menteş, B., ve Karacabey, K. (2011). Adölesan dönemde obezite ve egzersiz. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 963-977.
51. McCrindle, Mark. 2014. “Beyond Z: Meet Generation Alpha.” Pp. 1–264 in The ABC of XYZ: Understanding the Global Generations. Australia: McCrindle.
52. Nagy, Ádám, and Attila Kölcsey. 2017. “Generation Alpha: Marketing or Science.” Acta Technologica Dubnicae 7(1):107–15.
53. Olsen, N. J., and B. L. Heitmann. 2009. “Intake of Calorically Sweetened Beverages and Obesity.” Obesity Reviews 10(1):68–75.
54. Özkan, Mustafa, and Betül Solmaz. 2015. “The Changing Face of the Employees – Generation Z and Their Perceptions of Work (A Study Applied to University Students).” Procedia Economics and Finance 26(15):476–83.
55. Parry, Emma, and Peter Urwin. 2011. “Generational Differences in Work Values: A Review of Theory and Evidence.” International Journal of Management Reviews 13(1):79–96.
56. Pencil, A., Matsungo, T. M., Hongu, N., & Hayami, N. (2023). Prevalence of obesity and the factors associated with low obesity awareness among urban adolescents in harare, Zimbabwe. Nutrients, 15(10), 2302.
57. Pennington-Gray, Lori, and Charles W. Lane. 2002. “Journal of Hospitality & Leisure Profiling the Silent Generation.” Journal of Hospitality& Leisure Marketing 9((1-2)):37–41. doi: 10.1300/J150v09n01.
58. Raiu, S. L. (2021). Generațiile X, Y și Z pe piața muncii. Caracteristici specifice, strategii de implicare în învățarea activă și abordări ale relației managerilor cu angajații. Sociologie Românească, 19(2), 89-121.
59. Salleh, Mohd, Nur Nazuha Mahbob, and Nik Sulaiman Baharudin. 2017. “Overview of ‘Generation Z’ Behavioural Characteristic and Its Effect Towards Hostel Facility.” International Journal of Real Estate Studies 11(2):59–67.
60. Sandeen, Cathy. 2008. “Boomers, Xers, and Millennials: Who Are They and What Do They Really Want from Continuing Higher Education?” Continuing Higher Education Review 72:11–31.
61. Seemiller, Corey, and Meghan Grace. 2016. “Who Is Geneatrion Z.” Pp. 1–388 in Generation Z Goes to College, edited by J. Willey. San Francisco: Jossey-Bass&Sons.
62. Sasmito, L., Eka, L., & Palupi, J. (2023). Shift In Menarche Age Among Generations X, Y, Z, And Alpha In Jember District 2023: Pergeseran Menarch Antar Generasi X, Y, Z, Dan Alpha Di Kabupaten Jember 2023. Jurnal Kesehatan dr. Soebandi, 11(2), 74-79.
63. Sessa, Valerie I., Robert I. Kabacoff, Jennifer Deal, and Heather Brown. 2007. “Generational Differences in Leader Values and Leadership Behaviors.” The Psychologist-Manager Journal 10(1):47–74.
64. Tabachnick, B., and Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (ed., vol 6). Boston, America.
65. TDK. 2021. “Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük.” Retrieved (https://sozluk.gov.tr/).
66. Tootell, Holly, Mark Freeman, and Alison Freeman. 2014. “Generation Alpha at the Intersection of Technology, Play and Motivation.” Proceedings of the Annual Hawaii International Conference on System Sciences January:82–90.
67. Twenge, Jean M., Stacy M. Campbell, Brian J. Hoffman, and Charles E. Lance. 2010. “Generational Differences in Work Values: Leisure and Extrinsic Values Increasing, Social and Intrinsic Values Decreasing.” Journal of Management 36(5):1117–42.
68. Vadiveloo, Maya, Lei Zhu, and Paula A. Quatromoni. 2009. “Diet and Physical Activity Patterns of School-Aged Children.” Journal of the American Dietetic Association 109(1):145–51.
69. Venter, Elza. 2017. “Bridging the Communication Gap between Generation Y and the Baby Boomer Generation.” International Journal of Adolescence and Youth 22(4):497–507.
70. Williams, Kaylene C., and Robert A. Page. 2011. “Marketing to the Generations.” Journal of Behavioral Studies in Business 3(1):1–18.
71. Yılmaz, D., ve Rakıcıoğlu, N. (2012). Yaşlılık döneminde obezite. Beslenme ve Diyet Dergisi, 40(1), 79-87.
72. Yüksekbilgili, Zeki. 2013. “Türk Ti̇pi̇ Y Kuşağı.” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 12(45):342–53.
73. Zemke, Ron, Claire Raines, and Bob Filipczak. 2013. Generations at Work: Managing the Clash of Boomers, Gen Xers, and Gen Yers in the Workplace. 2nd ed.
74. Zhang, Ke, and Curtis J. Bonk. 2010. “Generational Learners & E-Learning Technologies.” Pp. 76–92 in Handbook of Research on Practices and Outcomes in E-Learning: Issues and Trends. USA.