An integrated Centroidous-RAWEC approach to analyzing digital development performance of upper-middle-income European countries

Öz

A country’s digital development is influenced by multidimensional factors, ranging from Information and Communication Technologies (ICT) infrastructure to consumer behaviors. Digitalization and globalization enhance global efficiency and make a significant contribution to national economic growth. To remain competitive, countries need to regularly monitor their digital development performance and design policies consistent with their long-term development objectives. In this regard, Multi-Criteria Decision-Making methods serve as effective tools for addressing complex decision problems. In this study, an analysis was conducted to evaluate the digital development levels of upper-middle-income European countries with complete data, using the International Telecommunication Union’s (ITU) ICT Development Index (IDI) 2025 with the integrated Centroidous-RAWEC approach. The analysis identified two criteria—population coverage by 3G and 4G/LTE mobile networks, characterized by low variability in the dataset—as the most significant factors. Among the evaluated countries, Türkiye achieved the highest overall performance and ranked first. Moreover, the findings highlight a digital divide between countries. Finally, the study offers strategic policy recommendations for countries.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• Digital Development
• Digital Divide
• MCDM
• Performance Analysis

Bütünleşik Centroidous-RAWEC Yaklaşımı ile Üst-Orta Gelir Grubu Avrupa Ülkelerinin Dijital Gelişme Performanslarının Analizi

Öz

Ülkelerin dijital gelişme düzeyleri, Bilgi ve İletişim Teknolojilerini (BİT) kapsayan altyapı ve tüketici davranışlarıyla ilişkili çok sayıda karmaşık faktörden etkilenmektedir. Dijitalleşme ve küreselleşme, dünya genelinde verimliliği artırarak ülke ekonomilerinin büyümelerine katkılar sağlamaktadır. Artan rekabette geride kalmak istemeyen ülkeler, dijital gelişim düzeylerini sürekli olarak takip ederek, kalkınmalarını en üst düzeye çıkaracak politikalar geliştirmek zorundadır. Bu noktada, Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri çok sayıda alternatifin ve kriterin olduğu performans değerlendirme problemlerinin çözümünde kullanılabilecek etkin bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından yayımlanan BİT Gelişim Endeksi (IDI) 2025 verileri kullanılarak, verileri eksiksiz olan üst-orta gelir grubu Avrupa ülkeleri için bütünleşik Centroidous-RAWEC yaklaşımıyla bir analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda, veri setinde değişkenliğin düşük olduğu 3G ve 4G/LTE mobil ağları ile kapsanan nüfus oranı ile ilgili iki kriter en önemli kriterler olarak belirlenirken, ele alınan ülkeler arasında Türkiye en yüksek performansı göstermiştir. Ayrıca, ülkeler arasında performans farklılıkları nedeniyle dijital bölünme tespit edilmiştir. Bulgular ışığında ülkeler için politika önerileri geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• Dijital Gelişim
• Dijital Bölünme
• ÇKKV
• Performans Analizi

Kaynakça

1. Akbulut, O. Y., & Aydın, Y. (2024). A hybrid multidimensional performance measurement model using the MSD-MPSI-RAWEC model for Turkish banks. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 1157-1183. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1464469
2. Alrashdi, I., Ali, A. M., Sallam, K. M., & Abdel-Basset, M. (2025). Assessment and analysis of development risks under uncertainty: The impact of disruptive technologies on renewable energy development. Energy Nexus, 17, 100371. https://doi.org/10.1016/j.nexus.2025.100371
3. Altıntaş, F. F. (2021). G20 ülkelerinin dijital hazırlık performanslarının analizi: Entropi tabanlı VIKOR yöntemi ile bir uygulama. Akademik Hassasiyetler, 8(17), 401-427. http://link.springer.com/10.1007/s12633-019-00110-y
4. Aydın, Y. (2025). LOPCOW-RANCOM-RAWEC modeli yardımıyla sigortacılık sektöründe kurumsal finansal performans analizi: Sompo Sigorta örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(2), 1273-1287. https://doi.org/10.20491/isarder.2025.2031
5. Badi, I., Bouraima, M. B., & Maraka, N. D. (2025). A Hybrid Simulation and the RAWEC model for performance evaluation of pharmacy service strategies. Decision Making Advances, 1-11. https://doi.org/10.31181/dma412026127
6. Bahnamiri, M. V., Khademabbasi, S., & Valinataj, M. (2015). A multi-criteria decision method using fuzzy TOPSIS technique for ranking countries based on ICT development index (IDI). International Journal of Applied Business and Economic Research, 13(6), 3851-3869.
7. Banihashemi, S. A., & Rejaei, Z. (2015). Analysis of the digital divide in Asia-Islamic countries: A TOPSIS approach. Journal of Asian Scientific Research, 5(4), 165-176. http://www.aessweb.com/journals/5003
8. Brodny, J., & Tutak, M. (2022a). Analyzing the level of digitalization among the enterprises of the European Union member states and their impact on economic growth. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 8(2), 70. https://doi.org/10.3390/joitmc8020070

9. Brodny, J., & Tutak, M. (2022b). The level of digitization of small, medium and large enterprises in the central and eastern European countries and its relationship with economic parameters. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 8(3), 113. https://doi.org/10.3390/joitmc8030113
10. Dağlı, İ. (2022). Türkiye’de bölgesel düzeyde dijital bölünme: EDAS ve MAIRCA yöntemleri ile ampirik bir çalışma. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(2), 359-386.
11. Demir, G. (2025). Selection of biomass resources with fuzzy multi-criteria decision-making methods: Alternatives for sustainable energy production. Journal of Operations Intelligence, 3(1), 156-174. https://doi.org/10.31181/jopi31202537
12. Dewan, S., & Riggins, F. J. (2005). The Digital Divide: Current and Future Research Directions. Journal of the Association for Information Systems, 6(12), 298–337.
13. Diakoulaki, D., Mavrotas, G., & Papayannakis, L. (1995). Determining objective weights in multiple criteria problems: The CRITIC method. Computers & Operations Research, 22(7), 763-770. https://doi.org/10.1016/0305-0548(94)00059-H
14. Ecemiş, O., & Coşkun, A. (2022). Türkiye’de bilişim teknolojileri kullanımının ÇKKV yöntemleriyle incelenmesi: 2014-2021 dönemi. European Journal of Science and Technology, 37(37), 81-89. https://doi.org/10.31590/ejosat.1134753
15. Ecer, F., & Güneş, E. (2023). G7 ülkelerinin bilgi iletişim teknoloji düzeylerini belirleme: MEREC-CRITIC entegre ağırlıklı CoCoSo metodolojisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 219-242. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1281607
16. Ecer, F., & Pamucar, D. (2022). A novel LOPCOW‐DOBI multi‐criteria sustainability performance assessment methodology: An application in developing country banking sector. Omega, 112, 102690. https://doi.org/10.1016/j.omega.2022.102690
17. Ersoy, N. (2022). Comparative analysis of MCDM methods for the assessment of ICT development in G7 countries. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(25), 55-73. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2022.003
18. European Commission. (2025). Digital decade - Policy programme. Erişim Tarihi: 25 Kasım 2025, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/digital-decade-policy-programme
19. Göktaş, F. (2024). İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması. Journal of Innovative Engineering and Natural Science, 4(2), 482-494. https://doi.org/10.61112/jiens.1461755
20. Göktaş, F. (2025). Belirsiz kriter ağırlıkları altında OECD ülkelerinin dijital gelişimlerinin değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi, 28(2), 521-530. https://doi.org/10.2339/politeknik.1447229
21. ITU. (2010). Measuring the information society report 2010. Erişim Tarihi: 09 Aralık 2025, https://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/Pages/publications/mis2010.aspx
22. ITU. (2025a). Measuring digital development: The ICT Development Index 2025. İndirilme Tarihi: 18 Kasım 2025, https://www.itu.int/itu-d/reports/statistics/idi2025/
23. ITU. (2025b). Statistics - Individuals using the internet. Erişim Tarihi: 25 Kasım 2025, https://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/pages/stat/default.aspx
24. Ivanová, E., & Grmanová, E. (2023). Digital transformation and ICT sector performance in EU countries. Problems and Perspectives in Management, 21(1), 48-58. https://doi.org/10.21511/ppm.21(1).2023.05
25. Kara, M. A. (2025). Evaluating information and communication technology (ICT) levels in Visegrad countries: A performance analysis using MPSI-LOPCOW-BSS framework. International Journal of Business and Economic Studies, 7(3), 172-187. https://doi.org/10.54821/uiecd.1727403
26. Karadağ, M. M. (2025). An in-depth evaluation of the financial performance of Turkish Football Clubs using entropy-based RAWEC, FUCA, and SAW Methodologies. Journal of Physical Education and Sport ® (JPES), 25(3), 661-671. https://doi.org/10.7752/jpes.2025.03071
27. Keleş, N. (2024). Comparison of information and communication technologies used in OECD countries by multi-criteria decision making methods. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 10(2), 215-229. https://doi.org/10.30855/gjeb.2024.10.2.002
28. Mao, Q., Dong, G., Xiao, Y., Wu, H., Gao, Y., & Fan, J. (2025). Risk assessment of microalgae carbon sequestration projects under hesitant fuzzy linguistic environment. Sustainability, 17(16), 7259. https://doi.org/10.3390/su17167259
29. Mohamed, M., Abdelmouty, A. M., Mohamed, K., & Smarandache, F. (2025). SuperHyperSoft-driven evaluation of smart transportation in Centroidous-MOOSRA: Real-world insights for the UAV era. Neutrosophic Sets and Systems, 78(1), 149-163.
30. Mohammed, A., Rahman, M., Demir, G., Shah, B., & Alaya, A. (2025). When warehouses dream: a systems-informed exploration of Industry 5.0 principles in warehousing performance management. International Journal of Systems Science: Operations & Logistics, 12(1). https://doi.org/10.1080/23302674.2025.2559257
31. Özkan, Ö., & Atan, M. (2023). Avrupa Birliği dijital ekonomi ve toplum indeksinin çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile incelenmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(4), 3113-3134. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.11.2182
32. Özmen, M. (2020). OECD Ülkelerinin telekomünikasyon sektörü açısından SMAA-EDAS yöntemi ile değerlendirilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 9(1), 224-237. https://doi.org/10.28948/ngumuh.611987
33. Öztaş, T. (2025). Türkiye’de yol güvenliği performansının çok kriterli değerlendirilmesi: bütünleşik Centroidous-RAM yaklaşımı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(4), 1928-1948. https://doi.org/10.17780/ksujes.1747389
34. Öztaş, T. (2026). Sürdürülebilir kent hareketliliği performans değerlendirmesi için yeni bir çok kriterli karar verme yaklaşımı: MEREC-RAWEC uygulaması. Black Sea Journal of Engineering and Science, 9(1). https://doi.org/10.34248/bsengineering.1790371
35. Petrović, M., Bojković, N., Anić, I., & Petrović, D. (2012). Benchmarking the digital divide using a multi-level outranking framework: Evidence from EBRD countries of operation. Government Information Quarterly, 29(4), 597-607. https://doi.org/10.1016/j.giq.2012.05.008
36. Puška, A., Nedeljković, M., Štilić, A., Pamučar, D., & Božanić, D. (2025). Assessment of ecotourism potential in rural settlements in the function of rural development. Cogent Social Sciences, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311886.2025.2569756
37. Puška, A., Štilić, A., Pamučar, D., Božanić, D., & Nedeljković, M. (2024). Introducing a novel multi-criteria ranking of alternatives with weights of criterion (RAWEC) model. MethodsX, 12, 102628. https://doi.org/10.1016/j.mex.2024.102628
38. Rasoanaivo, R. G. (2025). Decision support system using Centroidous and CoCoFISo methods for analyzing resource availability in high schools. Journal of Operations Intelligence, 3(1), 197-226. https://doi.org/10.31181/jopi31202546
39. Shamsi, M., Zakerinejad, M., & Zareifard, M. R. (2025). Waste to emerging and sustainable wealth: An integrated mining 4.0-recycling 4.0-decision making 4.0 framework overcoming greener red mud recycling technologies promotion. Environmental Technology & Innovation, 40, 104440. https://doi.org/10.1016/j.eti.2025.104440
40. Stankovic, J. J., Marjanovic, I., Drezgic, S., & Popovic, Z. (2021). The digital competitiveness of european countries: a multiple-criteria approach. Journal of Competitiveness, 13(2), 117-134. https://doi.org/10.7441/joc.2021.02.07
41. Şahin Macit, N. (2024). Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde BİT gelişmişlik düzeyinin entegre MPSI-RAPS yöntemi ile ölçülmesi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(29), 24-53. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2024.002
42. Şişman, S., Keskin, T., & Nebati, E. E. (2024). Küresel dijital rekabet edebilirlik endeksi analizi: Entropi tabanlı TOPSIS yaklaşımı. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6(16), 363-391. https://doi.org/10.47994/usbad.1510869
43. Torkayesh, A. E., & Torkayesh, S. E. (2021). Evaluation of information and communication technology development in G7 countries: An integrated MCDM approach. Technology in Society, 66, 101670. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2021.101670
44. Vinogradova-Zinkevič, I. (2024). Centroidous method for determining objective weights. Mathematics, 12(14), 2269. https://doi.org/10.3390/math12142269
45. Yakut, E. (2020). OECD ülkelerinin bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmişliklerinin MOORA ve WASPAS yöntemiyle değerlendirilerek kullanılan yöntemlerin Copeland yöntemiyle karşılaştırılması. Journal of Graduate School of Social Sciences, 24(3), 1275-1294. https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue/57299/770658
46. Yürüyen, A. A., & Ulutaş, A. (2024). Assessing the urban competitiveness of European cities using LOPCOW-RAWEC methodologies. International Journal of Knowledge and Innovation Studies, 2(3), 179-189. https://doi.org/10.56578/ijkis020305
47. Zavadskas, E. K., & Podvezko, V. (2016). Integrated determination of objective criteria weights in mcdm. International Journal of Information Technology & Decision Making, 15(2), 267-283. https://doi.org/10.1142/S0219622016500036
48. Ziemba, P., & Becker, J. (2019). Analysis of the digital divide using fuzzy forecasting. Symmetry, 11(2), 166. https://doi.org/10.3390/sym11020166
49. World Bank. (2025). World Bank Open Data. Erişim Tarihi: 08 Aralık 2025, https://data.worldbank.org/