Türkiye’de Petrol Fiyatları ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Boostrap Rolling Window Yaklaşımı

Öz

Hisse senedi fiyatlarını etkileyen birçok makroekonomik değişken bulunmaktadır. Bu değişkenlerden biri de petrol fiyatlarıdır. Petrol fiyatları sadece ülke ekonomileri ve reel piyasalar üzerinde etken değil; ülkelerin finansal piyasaları ve bu piyasalarda işlem gören hisse senedi fiyatları üzerinde de etkendir. Bu doğrultuda petrol fiyatları ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişkinin incelenmesi, bu faktörler arasındaki bağıntının daha iyi anlaşılmasına olumlu katkı yapacaktır.
Bu çalışmanın amacı, petrol fiyatları ile BIST 100 endeksi kapanış fiyatları arasındaki ilişkiyi 2001:01-2020:06 dönemleri arasında aylık veriler kullanılarak analiz etmektir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisine, Balcılar ve diğerleri (2010) Boostrap Rolling Window Nedensellik testi ile incelenmiştir. Elde edilen bulguda petrol fiyatlarından hisse senedine, hisse senedi fiyatlarından petrol fiyatlarına farklı dönemler bakımından nedenselliğin olduğu görülmektedir

Anahtar Kelimeler

• Petrol fiyatları
• Hisse senedi fiyatları
• Boostrap Rolling Window

The Causal Relationship Between Oil Prices and Stocks Prices in Turkey: Boostrap Rolling Window Approach

Öz

There are many macroeconomic variables that affect stock prices. One of these variables is oil prices. Oil prices are not only a factor on national economies and real markets; It also affects the financial markets of countries and the stock prices traded in these markets. Accordingly, examining the relationship between oil prices and stock prices will make a positive contribution to better understanding the relationship between these factors.
The aim of this study is to analyze the relationship between oil prices and BIST 100 index closing prices by using monthly data between 2001: 01-2020: 06 periods. The causality relationship between variables was examined by Balcılar et al. (2010) Boostrap Rolling Window Causality test. In the findings obtained, it is seen that there is causality in terms of different periods from oil prices to stocks, from stock prices to oil prices.

Anahtar Kelimeler

• Oil Prices
• Stock Prices
• Boostrap Rolling Window

Kaynakça

1. Abdioğlu, Z. ve Değirmenci, N. (2014). Petrol Fiyatları- Hisse Senedi Fiyatları İlişkisi: BİST Sektörel Analiz. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (8), 1-24.
2. Akyol, H., Karakuş, K. ve Ağırkaya, M. B. (2019). Petrol Fiyatları ve Hisse Senedi Getirileri Arasındaki Asimetrik İlişki: Türkiye Örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, 7-9 Kasım, 700-710.
3. Alqattan, A. A. ve Alhayky, A. (2016). Impact of Oil Prices on Stock Markets: Evidence from Gulf Cooperation Council (GCC) Financial Markets. Amity Journal of Finance, 1 (1), 1-8.
4. Avcı, Ö. B. (2015). Petrol Fiyatlarının Hisse Senedi Piyasasına Etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (3), 27-34.
5. Balcılar, M., Özdemir, Z. ve Arslantürk, Y.(2010). Economic Growth and Energy Consumption Causal Nexus Viewed Through a Boostrap Rolling Window. Energy Economics, 32: 1398- 1410.
6. Basher, S.A., Haug, A. ve Sadorsky, P. (2012). Oil price, exchange rates and emerging stock markets. Energy Economics, 34 (1), 227–240.
7. Basher, S.A. ve Sadorsky, P. (2006). Oil price risk and emerging stock markets. Global Finance Journal. 17 (2), 224–251.
8. Büberkökü, Ö. (2017). Çoklu Yapısal Kırılmalar Altında Petrol Fiyatlarının Türk Hisse Senedi Piyasaları Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi, 1 (2), 15-32.

9. Cheikh, N. B., Naceur, S. B., Kanaan, O. ve Rault, C. (2018). Oil Prices and GCC Stock Markets: New Evidence from Smooth Transition Models. IMF Working Paper 18/98, Washington: International Monetary Fund.
10. Cong, R.-G., Wei, Y.-M., Jiao, J.-L. ve Fan, Y. (2008). Relationships between oil price shocks and stock market: An empirical analysis from China. Energy Policy, 36, 3544-3553.
11. Degiannakis, S., Filis G. ve Arora V. (2017). Oil Prices and Stock Markets. Working Paper Series, U.S. Energy Information Administration Washington, DC 20585.
12. Dhaoui, A. ve Khraief, N. (2014). Empirical Linkage between Oil Price and Stock Market Returns and Volatility: Evidence from International Developed Markets. Discussion Paper, http://www.economics-ejournal.org/economics/discussionpapers/2014-12, (Erişim Tarihi: 25.07.2020).
13. Ferreira, P., Pereira, E. ve Silva, M. (2020). The relationship between oil prices and the Brazilian stock market. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 545, 123745.
14. Filis, G. (2010). Macro economy, stock market and oil prices: Do meaningful relationships exist among their cyclical fluctuations?. Energy Economics, 32, 877-886.
15. Güler, S. ve Nalın, H. T. (2013). Petrol Fiyatlarının İMKB Endeksleri Üzerindeki Etkisi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (2), 79-97.
16. Hamdi, B., Aloui, M., Alqahtani , F. ve Tiwari, A. (2019). Relationship between the oil price volatility and sectoral stockmarkets in oil-exporting economies: Evidence from wavelet nonlinear denoised based quantile and Granger-causality analysis. Energy Economics, 80, 536-552.
17. Huang, R.D., Masulis, R.W. ve Stoll, H.R. (1996). Energy Shocks and Financial Markets. The Journal of Future Markets. 16, 1-25.
18. IEA-International Energy Agency (2020). https://www.iea.org/statistics/oil/, (Erişim Tarihi: 10.10.2020).
19. İşcan, E. (2010). Petrol Fiyatının Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi. Maliye Dergisi, 158, 607-617.
20. Jones, C.M. ve Kaul, F. (1996). Oil and the Stock Markets. The Journal of Finance. 51 (2) , 463-491.
21. Kaneko, T. ve Lee, B.S. (1995). Relative Importance of Economic Factors in The U.S. and Japanese Stock Markets. Journal of The Japanese and International Economies. 9 (3), 290-307.
22. Karhan, G. ve Aydın, H. İ. (2018). Petrol Fiyatları, Kur ve Hisse Senedi Getirileri Üzerine Bir Araştırma. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 10 (9), 405-413.
23. Kelikume, I. ve Muritala, O. (2019). The Impact of Changes in Oil Price on Stock Market: Evidence from Africa. International Journal of Management, Economics and Social Sciences, 8 (3), 169-194.
24. Kilian, L., Park, C. (2009). The impact of oil price shocks on the U.S. stock market. International Economics Review, 50 (4), 1267–1287.
25. Park, J. ve Ratti, R. A. (2008). Oil Price Shocks and Stock Markets in The U.S. and 13 European Countries. Energy Economics, 30 (5), 2587–2608.
26. Rafailidis, P. ve Katrakilidis, C. (2014). The relationship between oil price and stock prices: a nonlinear asymmetric cointegration approach. Applied Financial Economics, 24 (12), 793–800.
27. Ramos, S. b. ve Veiga, H. (2013). Oil price asymmetric effects: Answering the puzzle in international stock markets. Energy Economics, 38, 136-145.
28. Shabbir, A., Kousar, S. ve Batool, S. A. (2019). Impact of Gold and Oil Prices an the Stock Market in Pakistan. Journal of Economics, Finance and Administrative Science, 1-16.
29. Syzdykova, A. (2019). Petrol Fiyatlarının BRIC Ülkelerinin Borsalarına Etkisi. Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 2 (1), 1-20.
30. Şahin, D. ve Durmuş, S. (2019). Türkiye’de Reel Efektif Döviz Kuru, İhracat ve İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi. Karabaük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1).
31. Şahin, S. (2015). Crude Oıl and Stock Market Prıces: Evıdence from an Emergıng Market. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24 (1), 61-70.
32. Şener, S., Yılancı, V. ve Tıraşoğlu, M. (2013), Petrol Fiyatları İle Borsa İstanbul’un Kapanış Fiyatları Arasındaki Saklı İlişkinin Analizi. Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26, 231-248.
33. TCMB (2020). http://www.tcmb.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 10.10.2020).
34. Wang, Y.,Wu, C., ve Yang, L. (2013). Oil price shocks and stock market activities: Evidence from oil-importing and oil-exporting countries. Journal of Comparative Economics, 41 (4), 1220–1239.