Üniversite Yerleşke Kapısında Form ve Malzeme Arayışı: Erzurum Teknik Üniversitesi Giriş Kapısı

Öz

Tanımı ve sınırları olan bir yerleşke, üniversite kampüsü olarak yüksek öğretim ve araştırma için yaygın kullanılan bir yerleşim tipolojisidir. Bulunduğu bölgeden sınırları ile ayrılan bu yerleşkeler içlerindeki yapı ve açık alanları ile eğitim-öğretim vermektedir. Şehir veya kırsal alanlar ile ulaşım ilişkilerini ve görsel temaslarını farklı ölçeklerdeki giriş kapıları ile sağlarlar. Her kapı eşik ve sınır kavramını farklı yorumlar. Türkiye’de, özellikle 2000 yılı sonrasında çok sayıda üniversite kurulmuş, yerleşke planlaması ile birlikte dışarıyla ilişki kuracak kapılarının tasarımı ve inşası yapılmıştır. Kapı tasarımlarında; güvenlik, ulaşım düzenleme ve eşik tanımlama gibi fonksiyonları ile birlikte üniversitenin dışarıya bakan ilk yapısı olması nedeniyle anlamsal içeriği de etkili olmuştur. Bu kapıları derleyen ve üzerinden değerlendirme yapan az sayıda çalışma vardır. Bunlardan bazıları tasarım yaklaşımlarını sınıflandırmaya çalışmıştır. Bu çalışmada 2010 yılında kurulan Erzurum Teknik Üniversitesi’nin Giriş Kapısı üzerinden form ve malzeme arayışı anlatılmış, tasarım yaklaşımları ile birlikte tartışılmıştır. Formun ön planda olduğu ve bir referansa dayanan bu kapıda, işlevlerin ve geometri tasarımının referans biçim ile ilişki kurma yöntemleri incelenmiştir. Çalışmada sunulan yaklaşımlar ve örnek üzerinden değerlendirilen uygulama, form ve malzeme seçimleri, giriş kapıları tasarım yaklaşımları alanına katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sekiz köşeli yıldız
• Erzurum Teknik Üniversitesi
• titanyum-çinko
• üniversite giriş kapısı

Seeking Form and Material for University Gate: Erzurum Technical University Campus Gate

Abstract

A defined campus with a boundary, the university campus, is a settlement typology used for higher education and research. The campus that has a border in the region serves for education with the buildings and open areas inside. Through various sized gates, universities can access both rural and urban regions visually and for transportation. Every gate has a different attitude to concepts of threshold and border. Especially since 2000, many universities have been founded in Turkey. The campus plan, some design of gates and buildings, and their construction have been completed. The security, role of ruling transportation, and defining threshold features of gates affect the design. A few studies are available for the survey of these gates which also present classification of gate design approaches. In this research, the form and material approach and process of Erzurum Technical University Campus Gate are presented, and discussed with classification studies. In this gate, where form is foregrounded and based on a reference, the methods of establishing relationships between functional and geometric designs with the reference form have been examined. The approaches presented in the study and the evaluated application based on an example in terms of form and material selection contribute to the field of design approaches for campus gates.

Keywords

• Eight-pointed star
• Erzurum technical university
• titanium–zinc
• university campus gate

Kaynakça

1. Adamus, J. (2014). Applications of titanium sheets in modern building construction. Advanced Materials Research, 1020, 9–14.
2. Aslan, Y., & Remzi, D. (2021). Türk sanatında “Cennet” damgası ve Türk kültüründe sekize “8” yüklenen anlamlar. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 383–405.
3. Aydın, Y. E., & Macit, E. (2022). Erzurum’da güçlü bir Selçuklu Meliki Mugiseddin Tuğrul Şah. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(3), 1299–1309.
4. Bulut, M. (2017). Geometrik sistemin çözümlenmesi - Selçuklu örnekleri üzerine birkaç girişim. Sanat Tarihi Dergisi, 26(1), 27–44.
5. Büyükçanga, M. (2008). Türk mimarisinde sekiz köşeli yıldız motifleri. 6. Uluslar Arası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi, ss. 1230–1234.
6. Çakmak, B. Y., & Şahin, M. (2018). Selçuklu portallerinin günümüz cephe elemanı olarak kullanılması ‘Konya örneği’. Artium, 2, 11–19.
7. Çalışkan, B. E., & Karakuş, F. (2021). Titanium-zinc as an architectural material: ETU campus gate project. 1st International Conference on Advances in Engineering, Architecture, Science and Technology, Erzurum Technical University (pp. 522–530). Erzurum.
8. Dizel, T., & Özkaya, K. (2019). Gelenseksel Türk motiflerinin bazı örneklerinin marketri (kakmacılık) tekniğiyle mobilya ve ahşap yüzeylerde uygulanması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensitüsü Dergisi, 37, 261–279.

9. Erçevik, B., & Önal, F. (2011). Üniversite kampüs sistemlerinde sosyal mekan kullanımları. Megaron Journal, 6(3), 151–161.
10. Erzurum Teknik Üniversitesi. (2023). https://erzurum.edu.tr/menu/tarihce9/
11. Google Earth. (2023). https://earth.google.com
12. Gündoğdu, H. (2003). Erzurumda’ tarihi yapılaşma ve bazı gözlemeler-I. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (10), 49–55.
13. Gürsoy, M. (2018). Üniversitelerin içinde doğdukları kentlere yönelik sosyal ve kültürel işlevleri: Adıyaman örneği. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 20–20.
14. Hacıalibeyoğlu, F., Dokgöz, D., & Alpaslan, H. İ. (2020). Yakın dönem üniversite yerleşke giriş kapılarından farklılaşan bir örnek: Dokuz Eylül Üniversitesi Tınaztepe Yerleşkesi Doğu Kapısı. Eksen, 1, 42–59.
15. İnam, A. (2008). Eşik. Ege Mimarlık Dergisi, 100, 40–43.
16. İstanbul Üniversitesi. (2023). https ://ww w.goo gle.c om/se arch? q=ist anbul +üniv ersit esi&r lz=1C 1MSNB _enTR 710TR 711&s xsrf= AJOql zUiAf uajLt RFo2s i4IiJ c1ZqM 0ZWA: 16774 78899 726&s ource =lnms &tbm= isch& sa=X& ved=2 ahUKE wiSxL 7vh7X 9AhWQ R_EDH Yh9AS 4Q_AU oAXoE CAEQA w&biw =1745 &bih= 800&d pr=1. 1
17. Keleş, H. (2018). University campus gates as a tool of identity representation. Frontiers Research of Architecture and Engineering, 1(2), 54.
18. Kuyrukçu, Z., & Alkan, A. (2021). Üniversitelerin şehir içi yer seçimine yönelik metodolojik bir yaklaşım. Yüksek Öğretim Dergisi, 11(3), 649–670.
19. Küçükuğurlu, M. (2023, February 12). Erzurum tarihi. T.C. Kültür Bakanlığı. https://erzurum.ktb.gov.tr/TR- 56064/tarihce.html
20. Merlin, P. (2006). The campus or back to the city? City-university spatial relationships. In Ciudad y Universidad. Ciudades Universitarias Campus Urbanos.
21. Oktay, D. (2007). Üniversite kent ilişkisi. Yapı Dergisi, 302, 42–47.
22. Özdemir, N., & Sivri, G. H. (2019). Üniversite ile kent arasında bir iletişim aracı olarak üniversite müzeleri. Mimarlık Dergisi, 55–58.
23. Rheinzink. (2021). https://www.rheinzink.com/
24. Savaş, F., & Sevim, S. S. (2021). Endüstriyel duvar kaplamaları seramiklerinde Selçuklu geometrisinin kullanımı. İDİL, 80, 601–618.
25. Soyupak, O. (2016). Selçuklu geometrik desenleri arasında yer alan yıldız sembolünün günümüz ürünleri üzerindeki yansımaları. Uluslararası Geçişten Geleceğe Sanat Sempozyumu ve Sergisi, ss. 232–242.
26. Tarlakazan, B. E., & Tingir, M. (2018). Selçuklu izleri taşıyan kimi belediye amblerindeki sembollerin tarih, kültür ve tasarım açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 111–128.
27. Türeyen, M. N. (2002). Yükseköğretim Kurumları-Kampüsler. Tasarım Yayın Grubu.
28. Vmzinc. (2021). https ://ww w.vmz inc.c om.tr /
29. YÖK. (2023). Yükseköğretim kurulu. https://www.yok.gov.tr/universiteler/universitelerimiz
30. Zahner, L. W. (2021). Zinc surfaces:A guide to alloys, finishes, fabrication and maintenance in architecture and art. Wiley.