Kutsal Kentlerin Kutsal ve Kültürel Miras Değerleri
Öz
Kutsal kentler sadece kültürel değerleriyle değil, yaşamı ve mekanı biçimlendirmede etkin olan kutsal değerleriyle birlikte sürdürülmesi gereken miras değerleridir. Bu çalışmada bu yaklaşımla; semavi dinler için kutsal kabul edilen bazı kentler üzerinden, 2004 yılında ICOMOS’un öngördüğü “kültürel miras tanımlamada analiz çerçevelerinde” yer alan kutsal miras ve kent kavramları tanımlanmıştır. Kutsal, kutsallık, inanç sistemlerinde mekân(lar)ın ortak ve farklılaşan özellikleri, doğal ve yapılı çevredeki kutsal mekânların biçimlenişi, somut ve somut olmayan göstergeler çerçevesinde kutsal kent tanımlama kriterleri oluşturulmuştur. Kutsal kent tanımlama kriterlerine göre yaşayan semavi (ilahi) dinlere ait, yapılı-mimari çevreyi kapsayan (insan eliyle üretilmiş), dinsel ve kültürel değerlerini günümüze kadar korumuş ve halen kutsal kabul edilen, dini işlevlere olanak tanıyan kentler üzerinde ampirik bir değerlendirme yapılmıştır. Değerlendirme sonucunda günümüzde kültürel nitelikleri ile tanımlanan kutsal kentlerin, kutsallık ile somut ve somut olmayan değerlerinin, insanların mekâna yüklediği anlam(lar)ın yadsındığı tespit edilmiştir. Her kentte mabet(ler) olmasına rağmen kimi kentlerin kutsal değerleri ile neden ve nasıl farklılaştığının ancak kutsal kent tanımlama kriterlerinin oluşturulması ile anlaşılabileceği görülmüştür. Bu içerik ile makalenin amacı korunması gereken kültürel miras değerlerinin genişleyen kapsamında kutsal kentler üzerinden farkındalık yaratmak ve alan yazında kutsal kentlerin miras değerlerini ilk kez ele almaktır.
Anahtar Kelimeler
Sacred and Cultural Heritage of Sacred Cities
Abstract
Sacred cities hold not only heritage value and sacred value but also cultural values that play an active role in shaping the life and space of these cities. In this study, the concepts of sacred heritage and city, which are included in the "analysis frameworks defining cultural heritage" set forth by the International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) in 2004, are described through examples considered to be sacred to the monotheistic religions. The definition criteria for sacred cities were established within the framework of sacredness, divinity, common and differentiated characteristics of space(s) in belief systems, formation of sacred spaces in the natural and built environment, and tangible and intangible factors. The empirical evaluation performed as part of this study was based on the sacred city definition criteria governing cities that belong to living celestial (divine) religions, that are part of the built-architectural environment (man-made), that have preserved their religious and cultural values to date and are still considered sacred, and that allow religious functions to be performed. The results of the study revealed that the tangible and intangible values of the sacred cities, which are defined by their present cultural qualities, reflect the meanings that people attribute to the place. While in every city there are sanctuaries or temples, the differences in their sacred values can only be understood by establishing criteria for defining sacred cities. This study aimed to raise awareness about sacred cities within the expanding scope of cultural heritage values that need to be protected, and to examine the heritage values of sacred cities, the first study to do this.
Keywords
