Climate change has caused significant increases in urban surface temperatures, prioritizing discussions on urban resilience and sustainability. This study aims to analyze surface temperature changes in the central districts of Denizli, identify the factors contributing to temperature increases, and provide recommendations for future adaptation strategies. A mixed-methods approach was employed, combining fieldwork and the analysis of secondary data. In the first stage, Landsat satellite images and CORINE land cover data from 1990 and 2018 were examined. Subsequently, detailed evaluations were conducted on urban grids selected based on various criteria to identify urban and environmental factors. Ten sample areas representing five different land use and settlement types within the urbanized area (western periphery, commercial area, residential area, eastern periphery, and industrial zone) were analyzed in terms of geographical, urban, structural, and environmental factors. The findings reveal that surface temperatures in the city center increased by an average of 4°C from 1990 to 2018, with hotspots concentrated primarily in areas characterized by continuous urban structures and industrial zones. The results demonstrate that, in addition to changes in land cover, urban texture elements significantly influence surface temperatures. Urban land use types, the quality and continuity of green spaces, and geographical factors emerged as key determinants. This study provides a unique contribution by analyzing urban heat island effects at a micro scale, comparing data from different years, and examining spatial and climatic changes. It offers insights for developing climate-sensitive urban planning strategies. Its significance is further enhanced by serving as a concrete example for rapidly growing Anatolian cities like Denizli.
Climate Change Urban Heat Island Land Use Change Remote Sensing Urban Planning
Kentler, yoğun nüfus ve ekonomik faaliyetlerin merkezi olması nedeniyle doğal ve sosyal risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle iklim değişikliğiyle birlikte kentlerin yer yüzü sıcaklıklarında ciddi artışlar yaşanmakta, bu durum kentsel dayanıklılık ve sürdürülebilirlik tartışmalarını öncelikli hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, Denizli il merkezindeki yeryüzü sıcaklık değişimlerini analiz ederek sıcaklık artışına neden olan faktörleri belirlemek ve gelecekte uygulanabilecek uyum stratejileri için öneriler sunmaktır. Çalışmada saha çalışması ve ikincil verilerin analizini içeren karma bir yöntem kullanılmıştır. İlk aşamada 1990 ve 2018 yıllarına ait Landsat uydu görüntüleri ve CORINE arazi örtüsü verileri incelenmiş, devamında kentsel ve çevresel faktörlerin belirlenebilmesi için çeşitli kriterlere göre seçilen kentsel dokular üzerinden detaylı değerlendirme yapılmıştır. Kentsel yerleşik alanda 5 farklı arazi kullanım ve yerleşim türünü temsilen 10 adet örneklem alan seçilmiş (batı kent çeperi, ticaret alanı, yerleşik alan, doğu kent çeperi, sanayi), coğrafi, kentsel, yapısal ve çevresel faktörler bakımından değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen bulgular, kent merkezindeki yeryüzü sıcaklıklarının 1990 yılına kıyasla 2018 yılında ortalama 4°C arttığını, sıcak bölgelerin özellikle sürekli şehir yapısı ve endüstriyel alanlarda yoğunlaştığını göstermektedir. Arazi örtüsü değişiminin yanı sıra kentsel doku unsurlarının da yüzey sıcaklıkları üzerinde belirgin bir rol oynadığı ortaya konmuştur. Bu bağlamda kentsel arazi kullanım türü, yeşil alanların nitelik ve sürekliliği ile coğrafi faktörler ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma, kentsel ısı adası etkilerinin mikro ölçekte analiz edilmesi, farklı yıllara ait verilerin karşılaştırılması ile mekânsal-iklimsel değişimin incelenmesi ve iklime duyarlı kentsel planlama stratejileri geliştirilmesi açısından özgün bir katkı sunmaktadır. Özellikle Denizli gibi hızlı büyüyen Anadolu kentleri için somut bir örnek olması, çalışmanın önemini artırmaktadır.
İklim Değişikliği Kentsel Isı Adası Arazi Örtüsü Değişimi Uzaktan Algılama Kentsel Planlama
Yazarlar, etik kurul onay belgesine gerek olmadığını beyan etmiştir.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Kent ve Bölge Planlama (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 7 Aralık 2024 |
| Kabul Tarihi | 11 Şubat 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.54864/planarch.1597773 |
| IZ | https://izlik.org/JA25CG98RL |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1 |
Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License