Açık Veri Portallarının Karşılaştırmalı Analizi: Ordu ve Tampere Örnekleri

Öz

Açık veri, şeffaflık, hesap verebilirlik ve veriye dayalı karar alma süreçlerine katkı sağlayarak çağdaş kentsel yönetişimin önemli bir bileşeni haline gelmiştir. Ancak açık veri sistemlerinin etkinliği yalnızca verinin erişilebilirliğine değil; birlikte çalışabilirlik, standardizasyon ve veri altyapılarının kentsel hizmet ekosistemlerinde yeniden kullanım ile entegrasyonu destekleme kapasitesine de bağlıdır. Bu çalışma, farklı kurumsal ve dijital yönetişim kapasitelerini temsil eden Türkiye'deki Ordu Büyükşehir Belediyesi ile Finlandiya'daki Tampere kentinin açık veri portallarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmada veri kümesi yapısı, format standardizasyonu, güncelleme sıklığı, birlikte çalışabilirlik mekanizmaları, meta veri yapıları ve kullanıcı odaklı işlevler, özellikle mekânsal veri altyapıları ve CBS tabanlı uygulamalar açısından nitel bir karşılaştırmalı çerçeve ile değerlendirilmiştir. Bulgular, Ordu'nun açık veri portalının yüksek sayıda veri kümesine rağmen büyük ölçüde statik formatlara dayalı ve sınırlı birlikte çalışabilirlik sunan veri yayınlama odaklı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık Tampere, standartlaştırılmış formatlar, API tabanlı erişim ve dinamik veri hizmetleriyle desteklenen daha bütünleşik ve hizmet odaklı bir veri ekosistemi sergilemektedir. Sonuçlar, belediyelerde açık veri olgunluğunun veri kümesi sayısından çok sistem mimarisi ve yönetişim tasarımına bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, açık veri olgunluğuna ilişkin karşılaştırmalı bir bakış sunmakta ve belediye veri ekosistemlerinde birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesine yönelik politika önerileri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Açık veri
• kentsel yönetim
• coğrafi bilgi sistemleri
• açık veri portalları
• akıllı şehirler

A Comparative Analysis of Open Data Portals: The Cases of Ordu and Tampere

Öz

Open data has become an important component of contemporary urban governance, contributing to transparency, accountability, and data-driven decision-making. However, the effectiveness of open data systems depends not only on data availability but also on interoperability, standardization, and the ability of data infrastructures to support reuse and integration within urban service ecosystems. In this context, the distinction between data publication and service-oriented data governance is increasingly relevant in assessing municipal digital maturity. This study presents a comparative analysis of the open data portals of Ordu Metropolitan Municipality in Türkiye and the City of Tampere in Finland, representing different institutional and digital governance capacities. The research employs a qualitative comparative framework focusing on dataset composition, format standardization, update frequency, interoperability mechanisms, metadata structures, and user-oriented functionalities, with particular attention to spatial data infrastructures and GIS-based applications. The findings indicate that Ordu’s open data portal is primarily characterized by a data publication-oriented structure, relying largely on static formats and offering limited interoperability, despite a relatively high number of datasets. In contrast, Tampere demonstrates a more integrated and service-oriented data ecosystem supported by standardized formats, API-based access, and dynamic data services. These differences suggest that municipal data maturity is shaped more by system architecture and governance design than by dataset quantity alone. The study highlights the importance of distinguishing between data availability and functional data use in urban governance systems. It contributes to the literature by providing a comparative perspective on open data maturity and offers policy-oriented recommendations for strengthening interoperability and improving municipal data ecosystems.

Anahtar Kelimeler

• Open data
• urban governance
• geographic information systems
• open data portals
• smart cities

Kaynakça

1. Attah, R. U., Gil-Ozoudeh, I., Garba, B. M. P., & Iwuanyanwu, O. (2024). Leveraging geographic information systems and data analytics for enhanced public sector decision-making and urban planning. Magna Sci Adv Res Rev, 12(2), 152-163.
2. Attard, J., Orlandi, F., Scerri, S., & Auer, S. (2015). A systematic review of open government data initiatives. Government Information Quarterly, 32(4), 399-418 https://doi.org/10.1016/j.giq.2015.07.006
3. Baran, Y., İlerisoy, Z. Y., & Özev, B. (2024). Yapı Sektöründe Dijital Dönüşümün 9 Yerel Yönetim Üzerinden Karşılaştırmalı Analizi. PLANARCH - Design and Planning Research, 8(2), 270-280. https://doi.org/10.54864/planarch.1415728
4. Barns, S. (2020). Platform Urbanism: Negotiating Platform Ecosystems in Connected Cities. Springer Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-32-9725-8
5. Berkani, A., & Köymen, E. (2023). Akıllı Şehirlerin Tasarım ve Geliştirilmesinde Şehir Bilgi Modellemesinin (CIM) Rolü: Amsterdam Örneği. PLANARCH - Design and Planning Research, 7(2), 163-170. https://doi.org/10.5152/Planarch.2023.22084
6. Çabuk, S. (2015). CBS’nin Yerel Yönetimlerde Kullanımı ve Kent Bilgi Sistemleri. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 7(3), 69-87. https://izlik.org/JA64YJ73RL
7. Caprotti, F., Chang, I.-C. C., & Joss, S. (2022). Beyond the smart city: A typology of platform urbanism. Urban Transformations, 4(1), 1-15. https://doi.org/10.1186/s42854-022-00033-9
8. Caragliu, A., Del Bo, C., & Nijkamp, P. (2011). Smart cities in Europe. Journal of Urban Technology, 18(2), 65–82. https://doi.org/10.1080/10630732.2011.601117

9. Çaylak, E., & Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2025). Açık Veri Portalları ve Kent Bilgi Sistemlerinin Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemleri Kapsamında Karşılaştırılması: Singapur ve Kocaeli Örneği. Journal of Planning Architecture and Design, 3(1), 1-14. https://izlik.org/JA93LW36NJ
10. City of Tampere. (2026). Oskari map service. https://kartat.tampere.fi/oskari/ (last access: 09.01.2026
11. Demirkıran, S., Yücel, M. A., Terzioğlu, M. K., & Selvi, A. (2021). Dijital Dönüşüm Sürecinde Akıllı Yönetişim. TESAM Akademi Dergisi, 8(2), 489-519. https://doi.org/10.30626/tesamakademi.971899
12. Eren, F., & Çay, K. (2025). Elements of a digital urbanisation strategy for Türkiye evidence from psychometric testing. Social Sciences, 14(89). https://doi.org/10.3390/socsci14020089
13. Gao, Y., Janssen, M., & Zhang, C. (2023). Understanding the evolution of open government data research: Towards open data sustainability and smartness. International Review of Administrative Sciences, 89(1), 59-75. https://doi.org/10.1177/00208523211011384
14. Huber, F., Ponce, A., Rentocchini, F., & Wainwright, T. (2022). The wealth of (Open Data) nations? Open government data, country-level institutions and entrepreneurial activity. Industry and Innovation, 29(8), 992–1023. https://doi.org/10.1080/13662716.2022.2109455
15. International Finance Corporation. (2020, September). İzmir Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Stratejisi. https://www.ifc.org (last access 10.03.2026)
16. Janssen, M., Charalabidis, Y., & Zuiderwijk, A. (2012). Benefits, Adoption Barriers and Myths of Open Data and Open Government. Information Systems Management, 29(4), 258-268. https://doi.org/10.1080/10580530.2012.716740
17. Jetzek, T., Avital, M., & Bjørn-Andersen, N. (2014). Generating Sustainable Value from Open Data in a Sharing Society. Içinde B. Bergvall-Kåreborn & P. A. Nielsen (Ed.), Creating Value for All Through IT (C. 429, ss. 62-82). Springer Berlin Heidelberg. 10.1007/978-3-662-43459-8_5
18. Kitchin, R. (2014). The real-time city? Big data and smart urbanism. GeoJournal, 79(1), 1-14. https://www.jstor.org/stable/24432611
19. Li, W., Batty, M., & Goodchild, M. F. (2019). Real-time GIS for smart cities. International Journal of Geographical Information Science, 34(2), 311–324. https://doi.org/10.1080/13658816.2019.1673397
20. Ministry of Environment, Urbanisation and Climate Change (MoEUCC). (2024). National Smart City Open Data Platform (ULASAV). Erişim Tarihi: 6 Mayıs 2026, https://akillisehirekosistem.csb.gov.tr/DataBank/Detail?mId=3100380037003100&dataBankDataTypeMId=3900360030003500
21. Mollá-Sirvent, R. A., Mora, H., Gilart-Iglesias, V., Pérez-delHoyo, R., & Andújar-Montoya, M. D. (2018). Accessibility Index for Smart Cities. Proceedings, 2(19). 10.3390/proceedings2191219
22. Neves, F. T., De Castro Neto, M., & Aparicio, M. (2020). The impacts of open data initiatives on smart cities: A framework for evaluation and monitoring. Cities, 106, 102860. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102860
23. Ozel Mazlum, Z., & Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2024). Kentsel dönüşüm alanlarında akıllı şehir ölçümü: İstanbul Esenler örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(1), 59-71. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1146942
24. Ruuhilahti, A. (2018). Empowering potentials of open data? A study examining individual open data utilization in Finland. (Master’s thesis, University of Tampere, Faculty of Communication Sciences, Information Studies and Interactive Media). University of Tampere. https://urn.fi/URN:NBN:fi:uta-201812072961
25. Sadiq, S., & Indulska, M. (2017). Open data: Quality over quantity. International Journal of Information Management, 37(3), 150–154. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2017.01.003
26. Sarker, I. H. (2022). Smart city data science: Towards data-driven smart cities with open research issues. Internet of Things, 19, 100528. https://doi.org/10.1016/j.iot.2022.100528
27. Seymen Aksu, N., & Yalçıner Ercoşkun, Ö., (2022). Akıllı Kentlerin Geleceğinde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS). Plant Dergisi,13(41-42), 236-240. https://www.plantdergisi.com/yazi-akilli-kentlerin-geleceginde-cografi-bilgi-sistemleri-cbs-473.html
28. Tai, K. T. (2021). Open government data: A systematic review of strategies, barriers, challenges, and outcomes. Government Information Quarterly, 38(4), 101614. https://doi.org/10.1016/j.giq.2021.101614
29. Türkoğlu Erbaş, B., & Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2025). Açık veri portallarının ulusal kent rehberi bağlamında karşılaştırılması: Türkiye ve Fransa örneği. Bozok Journal of Engineering and Architecture, 4(1), 104-116. https://izlik.org/JA64FA74AE
30. URL-1. 5 Star Open Data. (2015, August 31). 5 ★ Open Data. https://5stardata.info/sv/ (Accessed August 2, 2026).
31. URL-2, Ordu Metropolitan Municipality. (2026). Kent bilgi sistemi. https://ordu.bel.tr/sayfalar/kent-bilgi-sistemi(last access 09.01.2026)
32. URL-3, Tampere City. (2026). Oskari open data portal. https://kartat.tampere.fi/oskari/(last access: 09.01.2026)
33. Wang, H., Pan, Y., & Luo, X. (2019). Integration of BIM and GIS in sustainable built environment: A review and bibliometric analysis. Automation in Construction, 103, 41-52. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2019.03.005
34. Welle Donker, F., & van Loenen, B. (2017). How to assess the success of the open data ecosystem? International Journal of Digital Earth, 10(3), 284-306. https://doi.org/10.1080/17538947.2016.1224938
35. Zuiderwijk, A., Janssen, M., & Davis, C. (2014). Innovation with open data: Essential elements of open data ecosystems. Information Polity, 19(1-2), 17-33. https://doi.org/10.3233/IP-1403
36. Zuiderwijk-van Eijk, A. (2018). Open Data Infrastructures: The design of an infrastructure to enhance the coordination of open data use (Version 1) [Data set]. TU Delft. 10.4121/UUID:66F723E3-69C9-468E-8A14-236F33BC0AB5