Mimarlıkta Değer ve Bilgi Aktarımı: Ömerler Mimarlık’ın Sessiz Vedası

Öz

Mimarlık pratiği, estetik ve işlevselliğin bir birleşimi olmanın ötesinde, toplumsal sorumluluk taşıyan ve geleceğe yönelik bir kültür inşası süreci olarak değerlendirilmektedir. Vincent Scully’nin mimarlığı nesiller arası bir sohbet olarak tanımlayan yaklaşımı, bu çalışmada önemli bir felsefi arka plan oluşturmaktadır. Bu çerçevede mimarlık, bir bireyin ya da bir neslin düşünce ve ideallerinin aktarıldığı bir alan olarak ele alınmaktadır. Ancak uygulamalarda, mimarlık bilgisinin ve değerinin gelecek nesillere aktarımında çeşitli kesintilerin yaşandığı görülmektedir. Bu çalışma, mimarlıkta değer üretimi ve bilgi aktarımındaki kırılmaları Ömerler Mimarlık örneği üzerinden ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, bir mimarlık ofisinin ürettiği bilgi nasıl aktarılabilir sorusuna cevap aramaktır. Bu kapsamda mimarlıkta değer, mesleki etik ve bilgi aktarımı üzerine yapılan okumalardan hareketle, Ömerler Mimarlık’a ait sınırlı dokümantasyon içeren yapılar, mimarlıkta değerin üretimi ve aktarımını tartışan bir bakışla ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, mimari üretimin yalnızca fiziksel varlıklar üzerinden değil, bu üretimi mümkün kılan bilgi, deneyim ve değerler bütünü üzerinden okunması gerektiğini ortaya koymaktadır. Mimarlık pratiğinde bilgi aktarımının kırılgan doğasına odaklanan bu çalışma, mimari değerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için kurumsal hafıza, dokümantasyon ve bilgi aktarım mekanizmalarının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mimarlık pratiği
• mimarlıkta değer
• bilgi aktarımı
• deneyimden öğrenme
• Ömerler Mimarlık

Architectural Value and Knowledge Transfer: A Silent Farewell to Ömerler Architecture

Öz

Architectural practice is regarded not only as a combination of aesthetics and functionality, but also as a future-oriented process of cultural construction that carries social responsibility. Vincent Scully’s conception of architecture as a conversation across generations provides an important philosophical background for this study. Within this framework, architecture is understood as a medium through which the thoughts and ideals of individuals or generations are transmitted. However, in practice, interruptions in the transfer of architectural knowledge and value to future generations are frequently observed. This study discusses the fractures in value creation and knowledge transfer in architecture through the example of Ömerler Architecture. The primary objective of this study is to explore how the knowledge produced by an architecture firm can be transferred. Based on readings on architectural value, professional ethics, and knowledge transfer, buildings by Ömerler Architecture, which contain limited documentation, have been examined from a perspective that discusses the production and transfer of value in architecture. The findings suggest that architectural production should be understood not only through physical outputs but also through the knowledge, experience, and values that enable them. Focusing on the fragile nature of knowledge transfer in architectural practice, the study emphasizes the need for institutional memory, documentation, and systematic knowledge transfer mechanisms to ensure the preservation of architectural value.

Anahtar Kelimeler

• Architectural practice
• value in architecture
• knowledge transfer
• learning from experience
• Ömerler Architecture

Kaynakça

1. Argote, L. & Ingram, P. (2000). Knowledge transfer: A basis for competitive advantage in firms. Organizational behavior and human decision processes, 82(1), 150-169. https://doi.org/10.1006/obhd.2000.2893
2. Batson, W. (2022). The architectural role in environmental engineering: sustainability is forever. In Global Meet on Civil, Structural and Environmental Engineering Proceedings Book, Dubai. https://pvamu.elsevierpure.com/en/publications/the-architectural-role-in-environmental-engineering-sustainabilit/ adresinden alınmıştır.
3. Bayraktarlı, Ö., & Topraklı, A. Y. (2022). Mimarlık işletmelerinde bilgi yönetimi olgunluk modeli. M. Dal (Ed.), Mimarlık, planlama ve tasarım alanında uluslararası araştırmalar içinde (s.77-123). Bulut Dijital Matbaa Sanayi Ticaret Limited Şirketi.
4. Bianco, L. (2018). Architecture, values and perception: Between rhetoric and reality. Frontiers of Architectural Research, 7(1), 92-99. https://doi.org/10.1016/j.foar.2017.11.003.
5. Bianco, L. (2023). Architecture, engineering and building science: the contemporary relevance of Vitruvius’s De Architectura. Sustainability, 15(5), 4150. https://doi.org/10.3390/su15054150
6. Çaksın, S.M. & Irklı Eryıldız, D. (2024). Architectural theory’s evolution and response to contemporary world. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 9(1), 265-270. https://doi.org/10.5281/zenodo.10521612
7. Delancey, C. (2004). Architecture can save the world: building and environmental ethics. The Philosophical Forum, XXXV(2), 147-159.
8. Goldberger, P. (2023). Why architecture matters (Rev. ed.). Yale University Press.

9. Goldberger, P. (2009). Why architecture matters. Yale University Press. http://ebookcentral.proquest.com/lib/adanabtu/detail.action?docID=3420610 (son erişim: 24.11.2025).
10. Guidarini, S. (2024). Antifragile architecture: under what conditions is an architectural project antifragile? In Fragility and Antifragility in Cities and Regions (s.136-149). UK: Edward Elgar Publishing.
11. Hay, R., Samuel, F. & Farrelly, L. (2020). Demonstrating the value of design through research in architecture practice. Architects’ Council of Europe.
12. Işıklar Bengi, S. (2024). Türkiye’deki basketbol salonlarında deneyimsel başarımın karşılaştırılması için uzman görüşleri temelli bir ölçüt önerisi (Tez No: 911456). [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
13. Işıklar Bengi, S. I., & Özkan Üstün, G. (2022). Mesleki etiğin metalaşan mimarlık karşısında mağlubiyeti. Mimarlık, (426), 64-68.
14. Lockhart, C. (2025). Defining value in architecture. https://www.architectureandgovernance.com/elevating-ea/defining-value-in-architecture/ (son erişim: 12.11. 2025)
15. Ökten, B. B., & Gündeş, S. (2024). Küçük ölçekli mimarlık ofisleri için bilgi yönetimi modeli. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 21-36. https://doi.org/10.29106/fesa.1343024
16. Rasmussen, S. E. (1964). Experiencing architecture. MIT press.
17. Roberts, J. (2000). From know-how to show-how? Questioning the role of information and communication technologies in knowledge transfer. Technology Analysis & Strategic Management, 12(4), 429-443. https://doi.org/10.1080/713698499
18. Rodrigues, L.S., & Amaral, L. (2010). Issues in enterprise architecture value. Journal of Enterprise Architecture, 6(4),27-32.
19. Sadri, H. (2015). Mimarlık ve etik: mesleki etik olur mu? METU Journal of the Faculty of Architecture, 32(1), 91-104. http://dx.doi.org/10.4305/metu.jfa.2015.1.5
20. Ukabi, E. (2015). Conserving the architects’ jewel in the 21st century. Architecture Research, 5(1), 10-15. https://doi.org/10.5923/j.arch.20150501.02
21. URL-1. Mimarlık Malzemelerin Gösterişi Haline Gelmemeli. https://www.ekoyapidergisi.org/mimarlik-malzemelerin-gosterisi-haline-gelmemeli (son erişim: 01.10.2025).
22. URL-10. Sürdürülebilir yeşil projeye Dalsan Alçı imzası. https://www.arke.com.tr/mt-content/uploads/2018/10/arke-yap-alcm-19.pdf (son erişim: 01.10.2025).
23. URL-11. Ülker Sports Arena. https://www.yapikatalogu.com/proje/saglikli-yasam-ve-spor-tesisleri-ulker-sports-arena_406 (son erişim: 01.10.2025).
24. URL-12. Ömerler Mimarlık. https://www.omerlermimarlik.com/mall-of-istanbul-shopping-mall (son erişim: 10.05.2025). Wayback Machine bağlantısı: https://web.archive.org/web/20250328082407/https://www.omerlermimarlik.com/mall-of-istanbul-shopping-mall (son erişim: 13.07.2026).
25. URL-13. Mall of İstanbul LEED Gold aldı. https://erketasarim.com/blog/mall-of-istanbul-leed-gold-aldi (son erişim: 01.10.2025).
26. URL-14. Akasya Acıbadem AVM'de Serbest Form bir Işıklık Uygulaması. https://www.cativecephe.com/yayin/666/akasya-acibadem-avm-de-serbest-form-bir-isiklik-uygulamasi_19789.html (son erişim: 01.10.2025).
27. URL-15. Ömerler Mimarlık. https://www.omerlermimarlik.com/ak-asya-shopping-mall (son erişim: 10.05.2025). Wayback Machine bağlantısı: https://web.archive.org/web/20260000000000*/https://www.omerlermimarlik.com/ak-asya-shopping-mall (son erişim: 13.07.2026).
28. URL-16. Ömerler Mimarlık. https://www.omerlermimarlik.com/istinye-park-shopping-mall (son erişim: 10.05.2025). Wayback Machine bağlantısı: https://web.archive.org/web/20260000000000*/https://www.omerlermimarlik.com/istinye-park-shopping-mall (son erişim: 13.07.2026).
29. URL-17. İstinye Park AVM. https://www.tucsa.org/tr/proje.aspx?proje=24 (son erişim: 01.10.2025).
30. URL-18. İstinye Park. https://www.istinyeparkgyo.com.tr/surdurulebilirlik/yaklasimimiz (son erişim: 25.12.2025).
31. URL-19. Ömerler Mimarlık. https://www.omerlermimarlik.com/ (son erişim: 10.05.2025). Wayback Machine bağlantısı: https://web.archive.org/web/20260000000000*/https://www.omerlermimarlik.com (son erişim: 13.07.2026).
32. URL-2. İki Ailenin İki Kuşağı Aynı Ofiste. https://www.mimarizm.com/makale/iki-ailenin-iki-kusagi-ayni-ofiste_114631?sourceId=123214 (son erişim: 01.10.2025).
33. URL-20. Ödül Listesi. https://www.mimarizm.com/makale/odul-listesi_114630 (son erişim: 01.10.2025).
34. URL-3. Ömerler Mimarlık. https://www.omerlermimarlik.com/contact adresinden (son erişim: 01.10.2025). Wayback Machine bağlantısı: https://web.archive.org/web/20260000000000*/https://www.omerlermimarlik.com/contact (son erişim: 13.07.2026).
35. URL-4. Ömerler Mimarlık ile Söyleşi. https://www.youtube.com/watch?v=L5o5o94Nngk (son erişim: 01.10.2025).
36. URL-5. Atv Avrupa İş Dünyası Programı Röportajı. https://www.youtube.com/watch?v=rVKiDUU9JtE (son erişim: 01.10.2025). Wayback Machine bağlantısı: https://web.archive.org/web/20230000000000*/https://www.youtube.com/watch?v=rVKiDUU9JtE (son erişim: 13.07.2026).
37. URL-6. Tercihimiz Herkesin Her Projeye Hâkim Olması Yönünde https://www.mimarizm.com/makale/tercihimiz-herkesin-her-projeye-hakim-olmasi-yonunde_114634?sourceId=123214 (son erişim: 01.10.2025).
38. URL-7. Çetin, E. (2025). Sarıyer Belediyesi hizmet binası, İstanbul. https://pldturkiye.com/sariyer-belediyesi-hizmet-binasi-istanbul/ (son erişim: 01.10.2025).
39. URL-8. Explore BREEAM. https://tools.breeam.com/projects/explore/buildingdetails.jsp?id=52639857&from=20§ionid=10156&projectType=&rating=&countryID=7&client=&description=&certBody=&certNo=&developer=&location=&buildingName=&assessor=&subschemeid=0&Submit=Search&rpp=20 (son erişim: 14.07.2026).
40. URL-9. Sarıyer Belediyesi Çevreci Binaya Taşınıyor. http://www.yapi.com.tr/haberler/sariyer-belediyesi-cevreci-binaya-tasiniyor_83008.html (son erişim: 01.10.2025).
41. Vitruvius. (1990). Mimarlık üzerine on kitap (Çev., Güven, S.). Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları.
42. Volker, L. (2010). Deciding about design quality. Sidestone Press.