TR
EN
Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi
Öz
Doğal çevre tahribatının etkileri, son yıllarda dünya denizleri üzerinde ciddi şekilde hissedilmektedir. Çalışmalar, gerek plastik gibi insan kaynaklı kirleticilerin gerekse istilacı türler gibi deniz canlılarının artık denizlerimizde yoğun olarak bulunduğunu göstermektedir. Diğer bir yandan gemilerin kritik bir unsuru olan soğutma suyu sistemleri, gemi kinistin sandıklarından emilen deniz suyu ile hayat bulmaktadır. Ancak, deniz kirliliği kaynaklı kinistin tıkanıklığı, geminin ana ve yardımcı makinelerini çalışamaz duruma getirerek, gemiyi manevra kabiliyetinden mahrum bırakmaktadır. Ana makine gücünü ve dolayısıyla manevra yeteneğini kaybeden gemi ise çarpma, çatışma, karaya oturma, yangın ve patlama gibi felaketlerle yüzleşme riski taşımaktadır. Bu çalışma, deniz kirliliğinin görünmeyen tehlikesi olan kinistin sandığı tıkanıklığı üzerine bir risk analizi yürütmüştür. Çalışmada hem Klasik hem de Bulanık Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) yöntemleri kullanılarak, hata türlerine ilişkin riskler Risk Öncelik Sayısı (RÖS) ve Bulanık RÖS (BRÖS) puanlarıyla sayısal olarak hesaplanmıştır. Klasik HTEA bulgularına göre, en riskli 3 hata türü, HT006 - Ana Makine Yüksek Yağlama Yağı Sıcaklığı (143.520), HT007 - Ana Makine Yüksek Ceket Suyu Sıcaklığı (111.720), HT014 - Yangın Pompası Düşük Çıkış Basıncı ve Debisi (100.590) olarak tespit edilmiştir. Bulanık HTEA sonuçlarında ise en riskli 3 hata türü HT006 - Ana Makine Yüksek Yağlama Yağı Sıcaklığı (5.58), HT014 - Yangın Pompası Düşük Çıkış Basıncı ve Debisi (5.51) ve HT013 – Kazan Yetersiz Buhar Yoğuşma Verimliliği (5.47) olarak ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, deniz kirliliğinin gemi sistemleri üzerindeki etkilerini sayısal olarak ortaya koymaktadır. Bu veriler, gemi adamları, denizcilik şirketleri, denetleme otoriteleri ve gemi inşa sektörü gibi temel denizcilik paydaşlarına, gelecekte oluşabilecek kinistin sandığı tıkanıklığı kaynaklı büyük deniz kazalarını önlemek adına önemli bilgiler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Ceylan, B. O., Karatuğ, Ç., Akyuz, E., Arslanoğlu, Y., & Boustras, G., “A system theory (STAMP) based quantitative accident analysis model for complex engineering systems”, Safety science, 166: 106232, (2023).
- [2] Theotokatos, G., Sfakianakis, K., & Vassalos, D., “Investigation of ship cooling system operation for improving energy efficiency”, Journal of Marine Science and Technology, 22: 38-50, (2017).
- [3] Koroglu, T., & Sogut, O. S., “Developing criteria for advanced exergoeconomic performance analysis of thermal energy systems: Application to a marine steam power plant”, Energy, 267: 126582, (2023).
- [4] Chaal, M., Bahootoroody, A., Basnet, S., Banda, O. A. V., & Goerlandt, F., “Towards system-theoretic risk assessment for future ships: A framework for selecting Risk Control Options”, Ocean Engineering, 259: 111797, (2022).
- [5] Piola, R., Grandison, C., Shimeta, J., del Frate, A., & Leary, M., “Can vessel sea chest design improve fouling control coating performance?”, Ocean Engineering, 256: 111426, (2022).
- [6] Coutts, A. D., & Taylor, M. D., “A preliminary investigation of biosecurity risks associated with biofouling on merchant vessels in New Zealand”, New Zealand Journal of Marine and Freshwater Research, 38(2): 215-229, (2004).
- [7] Moser, C. S., Wier, T. P., First, M. R., Grant, J. F., Riley, S. C., Robbins-Wamsley, S. H., ... & Drake, L. A., “Quantifying the extent of niche areas in the global fleet of commercial ships: the potential for “super-hot spots” of biofouling”, Biological Invasions, 19(6): 1745-1759, (2017).
- [8] Piola, R., & Grandison, C., “Assessments of quaternary ammonium compounds (QAC) for in-water treatment of mussel fouling in vessel internals and sea chests using an experimental seawater pipework system”, Biofouling, 33(1): 59-74, (2017).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik, Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
1 Ağustos 2024
Yayımlanma Tarihi
25 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
16 Mayıs 2023
Kabul Tarihi
4 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 27 Sayı: 4
APA
Ceylan, B. O. (2024). Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi. Politeknik Dergisi, 27(4), 1659-1672. https://doi.org/10.2339/politeknik.1297917
AMA
1.Ceylan BO. Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi. Politeknik Dergisi. 2024;27(4):1659-1672. doi:10.2339/politeknik.1297917
Chicago
Ceylan, Bulut Ozan. 2024. “Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi”. Politeknik Dergisi 27 (4): 1659-72. https://doi.org/10.2339/politeknik.1297917.
EndNote
Ceylan BO (01 Eylül 2024) Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi. Politeknik Dergisi 27 4 1659–1672.
IEEE
[1]B. O. Ceylan, “Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi”, Politeknik Dergisi, c. 27, sy 4, ss. 1659–1672, Eyl. 2024, doi: 10.2339/politeknik.1297917.
ISNAD
Ceylan, Bulut Ozan. “Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi”. Politeknik Dergisi 27/4 (01 Eylül 2024): 1659-1672. https://doi.org/10.2339/politeknik.1297917.
JAMA
1.Ceylan BO. Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi. Politeknik Dergisi. 2024;27:1659–1672.
MLA
Ceylan, Bulut Ozan. “Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi”. Politeknik Dergisi, c. 27, sy 4, Eylül 2024, ss. 1659-72, doi:10.2339/politeknik.1297917.
Vancouver
1.Bulut Ozan Ceylan. Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi. Politeknik Dergisi. 01 Eylül 2024;27(4):1659-72. doi:10.2339/politeknik.1297917