Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım

Yıl 2026, Cilt: 29 Sayı: 3, 1 - 16, 29.03.2026
https://doi.org/10.2339/politeknik.1696267
https://izlik.org/JA95AP57JW

Öz

Kentsel nüfus artışı ve ekonomik büyüme ile birlikte artan tüketim, doğal kaynakların hızla tükenmesine neden olmaktadır. Kaynakların sınırlı olması, geri dönüşümü etkin bir atık yönetimi stratejisinin vazgeçilmez unsuru haline getirmektedir. Etkin bir atık yönetimi; ekonomik, çevresel, teknik ve sosyal boyutlarıyla, farklı paydaşların iş birliği çerçevesinde çok boyutlu olarak ele alınmalıdır. Bu bağlamda, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri, bu tür karmaşık sistemlerin eşzamanlı değerlendirilmesinde başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, endüstriyel sektörleri sürdürülebilir geri dönüşüm sürecine yapacakları katkılara göre sıralamaktır. Bu kapsamda entegre bir ÇKKV yaklaşımı benimsenmiştir: kriterlerin önem dereceleri Bulanık Entropi yöntemiyle belirlenmiş, sektörlerin performans değerlendirmesi Bulanık EDAS yöntemiyle yapılmış ve nihai sıralama TOPSIS yöntemiyle elde edilmiştir. Bulgular, sürdürülebilir tedarik, işlem maliyeti, enerji kullanımı, ürün kârlılığı, geri dönüşüm oranı ve su tüketiminin sürdürülebilir atık yönetiminde öne çıkan kriterler olduğunu göstermektedir. Endüstriyel atık türleri arasında metal, kâğıt, plastik ve tekstil en etkili bileşenler olarak belirlenmiştir. Ayrıca, petrol rafinerileri, kauçuk ve plastik, kimya, tekstil ve matbaa sektörleri, sürdürülebilirlik açısından öncelikli sektörler olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, sürdürülebilir atık yönetimi alanında politika yapıcılara, yeşil finans uygulamalarına ve geri dönüşüm yatırımlarına yol gösterici nitelikte bulgular sunmaktadır.

Kaynakça

  • [1] Mandpe A., Paliya S., Gedam V., Patel S., Tyagi L. and Kumar S., “Circular economy approach for sustainable solid waste management: A developing economy perspective”, Waste Management & Research, 41: 499–511, (2023).
  • [2] Ragasri S. and Sabumon P. C., “A critical review on slaughterhouse waste management and framing sustainable practices in managing slaughterhouse waste in India”, Journal of Environmental Management, 327: 116823, (2023).
  • [3] Turcott Cervantes D. E., López Martínez A., Cuartas Hernández M. and Lobo García de Cortázar A., “Using indicators as a tool to evaluate municipal solid waste management: A critical review”, Waste Management, 80: 51–63, (2018).
  • [4] Sohail S. S., Javed Z., Nadeem M., Anwer F., Farhat F., Hussain A., et al., “Multi-criteria decision making-based waste management: A bibliometric analysis”, Heliyon, 9: e21261, (2023).
  • [5] Sarkkinen M., Kujala K. and Gehör S., “Decision support framework for solid waste management based on sustainability criteria: A case study of tailings pond cover systems”, Journal of Cleaner Production, 236: 117583, (2019).
  • [6] Zurbrügg C., Caniato M. and Vaccari M., “How assessment methods can support solid waste management in developing countries—A critical review”, Sustainability, 6: 545–570, (2014).
  • [7] Marshall R. E. and Farahbakhsh K., “Systems approaches to integrated solid waste management in developing countries”, Waste Management, 33: 988–1003, (2013).
  • [8] Ayaz Arda Ö. and Aslan T., “Çevre Yönetimi Uygulamalarının Örgütsel Performansla İlişkisi Üzerine Bir Araştırma: Çevresel Proaktifliğin Aracılık Etkisi”, Business & Management Studies: An International Journal, 3: 3582–3614, (2020).
  • [9] Torkayesh A. E., Rajaeifar M. A., Rostom M., Malmir B., Yazdani M., Suh S., et al., “Integrating life cycle assessment and multi criteria decision making for sustainable waste management: Key issues and recommendations for future studies”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 168: 112819, (2022).
  • [10] Zhang Z., Malik M. Z., Khan A., Ali N., Malik S. and Bilal M., “Environmental impacts of hazardous waste, and management strategies to reconcile circular economy and eco-sustainability”, Science of The Total Environment, 807: 150856, (2022).
  • [11] Gutierrez-Lopez J., McGarvey R. G., Costello C. and Hall D. M., “Decision support frameworks in solid waste management: A systematic review of multi-criteria decision-making with sustainability and social indicators”, Sustainability, 15: 13316, (2023).
  • [12] Zaman A. U., “Identification of key assessment indicators of the zero waste management systems”, Ecological Indicators, 36: 682–693, (2014).
  • [13] Achillas C., Moussiopoulos N., Karagiannidis A., Banias G. and Perkoulidis G., “The use of multi-criteria decision analysis to tackle waste management problems: A literature review”, Waste Management & Research, 31: 115–129, (2013).
  • [14] Desmond M., “Municipal solid waste management in Ireland: Assessing for sustainability”, Irish Geography, 39: 22–33, (2006).
  • [15] Marinello S. and Gamberini R., “Multi-criteria decision making approaches applied to waste electrical and electronic equipment (WEEE): A comprehensive literature review”, Toxics, 9: 13, (2021).
  • [16] Sudibyo H., Majid A. I., Pradana Y. S., Budhijanto W., Deendarlianto and Budiman A., “Technological evaluation of municipal solid waste management system in Indonesia”, Energy Procedia, 105: 263–269, (2017).
  • [17] Khoshand A., Rahimi K., Ehteshami M. and Gharaei S., “Fuzzy AHP approach for prioritizing electronic waste management options: A case study of Tehran, Iran”, Environmental Science and Pollution Research, 26: 9649–9660, (2019).
  • [18] Sanjeevi V. and Shahabudeen P., “Development of performance indicators for municipal solid waste management (PIMS): A review”, Waste Management & Research, 33: 1052–1065, (2015).
  • [19] Stefanović G., Milutinović B., Vučićević B., Denčić-Mihajlov K. and Turanjanin V., “A comparison of the Analytic Hierarchy Process and the Analysis and Synthesis of Parameters under Information Deficiency method for assessing the sustainability of waste management scenarios”, Journal of Cleaner Production, 130: 155–165, (2016).
  • [20] Şenol M. B., Adem A. and Dağdeviren M., “A fuzzy MCDM approach to determine the most influential logistic factors”, Politeknik Dergisi, 22: 793–800, (2019).
  • [21] Makan A. and Fadili A., “Sustainability assessment of healthcare waste treatment systems using surrogate weights and PROMETHEE method”, Waste Management & Research, 39: 73–82, (2021).
  • [22] Garcia-Garcia G., “Using multi-criteria decision-making to optimise solid waste management”, Current Opinion in Green and Sustainable Chemistry, 37: 100650, (2022).
  • [23] Palafox-Alcantar P. G., Hunt D. V. L. and Rogers C. D. F., “The complementary use of game theory for the circular economy: A review of waste management decision-making methods in civil engineering”, Waste Management, 102: 598–612, (2020).
  • [24] Soltani A., Hewage K., Reza B. and Sadiq R., “Multiple stakeholders in multi-criteria decision-making in the context of municipal solid waste management: A review”, Waste Management, 35: 318–328, (2015).
  • [25] Kahraman C., Keshavarz Ghorabaee M., Zavadskas E. K., Cevik Onar S., Yazdani M. and Oztaysi B., “Intuitionistic fuzzy EDAS method: an application to solid waste disposal site selection”, Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 25: 1–12, (2017).
  • [26] Paul T. K., Jana C. and Pal M., “Multi-criteria group decision-making method in disposal of municipal solid waste based on cubic Pythagorean fuzzy EDAS approach with incomplete weight information”, Applied Soft Computing, 144: 110515, (2023).
  • [27] Behzad M., Hashemkhani Zolfani S., Pamucar D. and Behzad M., “A comparative assessment of solid waste management performance in the Nordic countries based on BWM-EDAS”, Journal of Cleaner Production, 266: 122008, (2020).
  • [28] Aghajani Mir M., Taherei Ghazvinei P., Sulaiman N. M. N., Basri N. E. A., Saheri S., Mahmood N. Z., et al., “Application of TOPSIS and VIKOR improved versions in a multi criteria decision analysis to develop an optimized municipal solid waste management model”, Journal of Environmental Management, 166: 109–115, (2016).
  • [29] Coban A., Ertis I. F. and Cavdaroglu N. A., “Municipal solid waste management via multi-criteria decision making methods: A case study in Istanbul, Turkey”, Journal of Cleaner Production, 180: 159–167, (2018).
  • [30] Chen Z., Wang X., Peng J., Zhang H., Wang J. and Wang X., “An integrated probabilistic linguistic projection method for MCGDM based on ELECTRE III and the weighted convex median voting rule”, Expert Systems, 37: e12593, (2020).
  • [31] Luo C., Ju Y., Santibanez Gonzalez E. D. R., Dong P. and Wang A., “The waste-to-energy incineration plant site selection based on hesitant fuzzy linguistic Best-Worst method ANP and double parameters TOPSIS approach: A case study in China”, Energy, 211: 118564, (2020).
  • [32] Sagnak M., Berberoglu Y., Memis İ. and Yazgan O., “Sustainable collection center location selection in emerging economy for electronic waste with fuzzy Best-Worst and fuzzy TOPSIS”, Waste Management, 127: 37–47, (2021).
  • [33] Bafail O. A. and Abdulaal R. M. S., “New approach for selecting a suitable recycling collection program for recovered paper and pulp recyclables using AHP-TOPSIS techniques”, Waste Management & Research, 39: 1406–1413, (2021).
  • [34] Dündar S., “TR83 bölgesinde K-Means ve ARAS yöntemiyle kompost tesisi kuruluş yeri seçimi”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 38: 2607–2624, (2023).
  • [35] Wang Z., Baydaş M., Stević Ž., Özçil A., Irfan S. A., Wu Z., et al., “Comparison of fuzzy and crisp decision matrices: An evaluation on PROBID and sPROBID multi-criteria decision-making methods”, Demonstratio Mathematica, 56: (no pages given), (2023).
  • [36] Kokkinos K., Lakioti E., Moustakas K., Tsanaktsidis C. and Karayannis V., “Sustainable medical waste management using an intuitionistic fuzzy-based decision support system”, Sustainability, 16: 298, (2023).
  • [37] Rehman A. U., Shekhovtsov A., Rehman N., Faizi S. and Sałabun W., “On the analytic hierarchy process structure in group decision-making using incomplete fuzzy information with applications”, Symmetry, 13: 609, (2021).
  • [38] Seker S., “IoT based sustainable smart waste management system evaluation using MCDM model under interval-valued q-rung orthopair fuzzy environment”, Technology in Society, 71: 102100, (2022).
  • [39] Gao F., Han M., Wang S. and Gao J., “A novel Fermatean fuzzy BWM-VIKOR based multi-criteria decision-making approach for selecting health care waste treatment technology”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 127: 107451, (2024).
  • [40] Chakraborty S. and Saha A. K., “Novel Fermatean fuzzy Bonferroni mean aggregation operators for selecting optimal health care waste treatment technology”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 119: 105752, (2023).
  • [41] Eghbali-Zarch M., Tavakkoli-Moghaddam R., Dehghan-Sanej K. and Kaboli A., “Prioritizing the effective strategies for construction and demolition waste management using fuzzy IDOCRIW and WASPAS methods”, Engineering, Construction and Architectural Management, 29: 1109–1138, (2022).
  • [42] Demircan B. G. and Yetilmezsoy K., “A hybrid fuzzy AHP-TOPSIS approach for implementation of smart sustainable waste management strategies”, Sustainability, 15: 6526, (2023).
  • [43] Abdullah L., Zulkifli N., Liao H., Herrera-Viedma E. and Al-Barakati A., “An interval-valued intuitionistic fuzzy DEMATEL method combined with Choquet integral for sustainable solid waste management”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 82: 207–215, (2019).
  • [44] Van Thanh N., “Optimal waste-to-energy strategy assisted by fuzzy MCDM model for sustainable solid waste management”, Sustainability, 14: 6565, (2022).
  • [45] Suvitha K., Narayanamoorthy S., Pamucar D. and Kang D., “An ideal plastic waste management system based on an enhanced MCDM technique”, Artificial Intelligence Review, 57: 1–24, (2024).
  • [46] Rani P., Mishra A. R., Krishankumar R., Ravichandran K. S. and Gandomi A. H., “A new Pythagorean fuzzy based decision framework for assessing healthcare waste treatment”, IEEE Transactions on Engineering Management, 69: 2915–2929, (2022).
  • [47] Kumar S., Priyanka, Shard, Chandra A., Kumar A. and Kalia S., “A MULTIMOORA-based MCDM model under picture fuzzy environment for converting municipal solid waste to energy in Himalayan Region: A sustainable technology assessment”, Sustainable Energy Technologies and Assessments, 59: 103399, (2023).
  • [48] Öztürk M. and Paksoy T., “Tedarikçi seçimi için yeni bir aralık tip-2 hibrit bulanık kural tabanlı AHP sistemi”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 35: 1519–1536, (2020).
  • [49] Keshavarz Ghorabaee M., Zavadskas E. K., Olfat L. and Turskis Z., “Multi-criteria inventory classification using a new method of evaluation based on distance from average solution (EDAS)”, Informatica, 26: 435–451, (2015).
  • [50] Olson D. L., “Comparison of weights in TOPSIS models”, Mathematical and Computer Modelling, 40: 721–727, (2004).
  • [51] Chang D. Y., “Applications of the extent analysis method on fuzzy AHP”, European Journal of Operational Research, 95: 649–655, (1996).
  • [52] Ma Q., Sun H., Chen Z. and Tan Y., “A novel MCDM approach for design concept evaluation based on interval-valued picture fuzzy sets”, PLOS One, 18: e0294596, (2023).
  • [53] Alao M., Ayodele T. and Ogunjuyigbe A., “Multi-criteria decision based waste to energy technology selection using entropy-weighted TOPSIS technique: The case study of Lagos, Nigeria”, Energy, (2020).
  • [54] Kara A. M., “Bulanık EDAS yöntemi ile Doğu Karadeniz bölgesi illerinin yaşanabilirlik düzeylerinin değerlendirilmesi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (2024).
  • [55] Kabadayı N. and Dağ S., “Bulanık CRITIC ve Bulanık EDAS yöntemleri ile 3 boyutlu yazıcı seçimi”, Journal of Transportation and Logistics, 2024: 121–138, (2024).
  • [56] Koç Ustalı N., Tekin M., Toraman Y., Tekin M. F., Toraman M. and Merdivenci Y., “Küresel risk yönetimi indeksi değerlendirmesi: Gri tabanlı TOPSİS yöntemi uygulaması”, Politeknik Dergisi, 27: 1875–1888, (2024).
  • [57] Yegen N. and Gül S., “Çevik proje yönetiminde Scrum takımlarının başarı sınıflandırmasına yönelik bir ÇKKV modeli: AHS bütünleşik TOPSIS-Sort-B”, Politeknik Dergisi, 27: 731–748, (2024).
  • [58] Colvero D. A., Ramalho J., Gomes A. P. D., Matos M. A. A. de and Tarelho L. A. da C., “Economic analysis of a shared municipal solid waste management facility in a metropolitan region”, Waste Management, 102: 823–837, (2020).
  • [59] Iqbal A., Yasar A., Nizami A. S., Haider R., Sultan I. A., Kedwaii A. A., et al., “Empirical analysis of cost-effective and equitable solid waste management systems: Environmental and economic perspectives”, Environmental Research, 244: 117858, (2024).
  • [60] Huijbregts M. A. J., Steinmann Z. J. N., Elshout P. M. F., Stam G., Verones F., Vieira M., et al., “ReCiPe2016: A harmonised life cycle impact assessment method at midpoint and endpoint level”, International Journal of Life Cycle Assessment, 22: 138–147, (2017).
  • [61] Bulle C., Margni M., Patouillard L., Boulay A. M., Bourgault G., De Bruille V., et al., “IMPACT World+: A globally regionalized life cycle impact assessment method”, International Journal of Life Cycle Assessment, 24: 1653–1674, (2019).
  • [62] Haupt M., Vadenbo C. and Hellweg S., “Do we have the right performance indicators for the circular economy? Insight into the Swiss waste management system”, Journal of Industrial Ecology, 21: 615–627, (2017).
  • [63] Hondroyiannis G., Sardianou E., Nikou V., Evangelinos K. and Nikolaou I., “Recycling rate performance and socioeconomic determinants: Evidence from aggregate and regional data across European Union countries”, Journal of Cleaner Production, 434: 139877, (2024).
  • [64] Antonopoulos I., Faraca G. and Tonini D., “Recycling of post-consumer plastic packaging waste in the EU: Recovery rates, material flows, and barriers”, Waste Management, (2021).
  • [65] Blengini G. A. and Garbarino E., “Resources and waste management in Turin (Italy): The role of recycled aggregates in the sustainable supply mix”, Journal of Cleaner Production, 18: 1021–1030, (2010).
  • [66] Khoshsepehr Z., Alinejad S. and Alimohammadlou M., “Exploring industrial waste management challenges and smart solutions: An integrated hesitant fuzzy multi-criteria decision-making approach”, Journal of Cleaner Production, 420: 138327, (2023).
  • [67] Çevik Aka D., “Endüstriyel atık geri dönüşümünde etkili olan karar kriterlerinin BWM ile değerlendirilmesi: Plastik, cam ve çelik endüstrisinde uygulama”, European Journal of Science and Technology, 2021: 390–398, (2021).
  • [68] Shahnazari A., Rafiee M., Rohani A., Nagar B. B., Ebrahiminik M. A. and Aghkhani M. H., “Identification of effective factors to select energy recovery technologies from municipal solid waste using multi-criteria decision making (MCDM): A review of thermochemical technologies”, Sustainable Energy Technologies and Assessments, 40: 100737, (2020).
  • [69] Vučijak B., Kurtagić S. M. and Silajdžić I., “Multicriteria decision making in selecting best solid waste management scenario: A municipal case study from Bosnia and Herzegovina”, Journal of Cleaner Production, 130: 166–174, (2016).
  • [70] Roy M. and Sarker J., “Integration of circular economy principles within information logistics: Case study of Australia”, IGI Global Scientific Publishing, (2025).
  • [71] Gonçalves H., Magalhães V. S. M., Ferreira L. M. D. F. and Arantes A., “Overcoming barriers to sustainable supply chain management in small and medium-sized enterprises: A multi-criteria decision-making approach”, Sustainability, 16: 506, (2024).
  • [72] Pehlivan E., Yazıcı M. and Güner G., “Endüstriyel katı atıklar ve geri kazanım”, ISEM 2014 Kongresi Bildirisi, (2014).
  • [73] İçgen B., “Hidrokarbon kirliliği gösteren yüzey sularından hidrokarbon degredasyonunda etkin bakterilerin izole edilmesi ve degredasyon yeteneklerinin belirlenmesi”, Yüksek Lisans/Doktora Tezi, OpenMETU, (2015).
  • [74] Oğuz H., “Entegre endüstriyel kirliliği önleme ve kontrol çalışmaları”, Lefke Avrupa Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (2010).

Investigating the Contribution of Waste from Industrial Sectors to Recycling in Terms of Sustainability: A Fuzzy MCDM Based Approach

Yıl 2026, Cilt: 29 Sayı: 3, 1 - 16, 29.03.2026
https://doi.org/10.2339/politeknik.1696267
https://izlik.org/JA95AP57JW

Öz

Urban population growth and economic expansion have led to a significant increase in consumption, thereby accelerating the depletion of natural resources. The scarcity of these resources makes recycling an indispensable component of effective waste management. An efficient waste management strategy should be addressed in a multidimensional framework economic, environmental, technical, and social while considering the cooperation of various stakeholders. In this context, Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods have been widely applied for the simultaneous analysis of such complex systems. The primary objective of this study is to rank industrial sectors according to their contribution to the sustainable recycling process. For this purpose, an integrated MCDM approach is adopted: the importance weights of the evaluation criteria are determined through Fuzzy Entropy, while the sectoral performances are assessed using the Fuzzy EDAS method, and a comprehensive ranking is obtained via the TOPSIS technique. The findings highlight that sustainable supply, processing costs, energy consumption, product profitability, recycling rate, and water usage are the most critical criteria in sustainable waste management. Among industrial waste types, metals, paper, plastics, and textiles are identified as the most influential in recycling. Furthermore, the petroleum refining, rubber and plastics, chemicals, textiles, and printing industries emerge as the leading sectors in terms of sustainability contributions. This study provides systematic insights into sustainable waste management and serves as a guide for environmental policies, green financing practices, and recycling investments.

Kaynakça

  • [1] Mandpe A., Paliya S., Gedam V., Patel S., Tyagi L. and Kumar S., “Circular economy approach for sustainable solid waste management: A developing economy perspective”, Waste Management & Research, 41: 499–511, (2023).
  • [2] Ragasri S. and Sabumon P. C., “A critical review on slaughterhouse waste management and framing sustainable practices in managing slaughterhouse waste in India”, Journal of Environmental Management, 327: 116823, (2023).
  • [3] Turcott Cervantes D. E., López Martínez A., Cuartas Hernández M. and Lobo García de Cortázar A., “Using indicators as a tool to evaluate municipal solid waste management: A critical review”, Waste Management, 80: 51–63, (2018).
  • [4] Sohail S. S., Javed Z., Nadeem M., Anwer F., Farhat F., Hussain A., et al., “Multi-criteria decision making-based waste management: A bibliometric analysis”, Heliyon, 9: e21261, (2023).
  • [5] Sarkkinen M., Kujala K. and Gehör S., “Decision support framework for solid waste management based on sustainability criteria: A case study of tailings pond cover systems”, Journal of Cleaner Production, 236: 117583, (2019).
  • [6] Zurbrügg C., Caniato M. and Vaccari M., “How assessment methods can support solid waste management in developing countries—A critical review”, Sustainability, 6: 545–570, (2014).
  • [7] Marshall R. E. and Farahbakhsh K., “Systems approaches to integrated solid waste management in developing countries”, Waste Management, 33: 988–1003, (2013).
  • [8] Ayaz Arda Ö. and Aslan T., “Çevre Yönetimi Uygulamalarının Örgütsel Performansla İlişkisi Üzerine Bir Araştırma: Çevresel Proaktifliğin Aracılık Etkisi”, Business & Management Studies: An International Journal, 3: 3582–3614, (2020).
  • [9] Torkayesh A. E., Rajaeifar M. A., Rostom M., Malmir B., Yazdani M., Suh S., et al., “Integrating life cycle assessment and multi criteria decision making for sustainable waste management: Key issues and recommendations for future studies”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 168: 112819, (2022).
  • [10] Zhang Z., Malik M. Z., Khan A., Ali N., Malik S. and Bilal M., “Environmental impacts of hazardous waste, and management strategies to reconcile circular economy and eco-sustainability”, Science of The Total Environment, 807: 150856, (2022).
  • [11] Gutierrez-Lopez J., McGarvey R. G., Costello C. and Hall D. M., “Decision support frameworks in solid waste management: A systematic review of multi-criteria decision-making with sustainability and social indicators”, Sustainability, 15: 13316, (2023).
  • [12] Zaman A. U., “Identification of key assessment indicators of the zero waste management systems”, Ecological Indicators, 36: 682–693, (2014).
  • [13] Achillas C., Moussiopoulos N., Karagiannidis A., Banias G. and Perkoulidis G., “The use of multi-criteria decision analysis to tackle waste management problems: A literature review”, Waste Management & Research, 31: 115–129, (2013).
  • [14] Desmond M., “Municipal solid waste management in Ireland: Assessing for sustainability”, Irish Geography, 39: 22–33, (2006).
  • [15] Marinello S. and Gamberini R., “Multi-criteria decision making approaches applied to waste electrical and electronic equipment (WEEE): A comprehensive literature review”, Toxics, 9: 13, (2021).
  • [16] Sudibyo H., Majid A. I., Pradana Y. S., Budhijanto W., Deendarlianto and Budiman A., “Technological evaluation of municipal solid waste management system in Indonesia”, Energy Procedia, 105: 263–269, (2017).
  • [17] Khoshand A., Rahimi K., Ehteshami M. and Gharaei S., “Fuzzy AHP approach for prioritizing electronic waste management options: A case study of Tehran, Iran”, Environmental Science and Pollution Research, 26: 9649–9660, (2019).
  • [18] Sanjeevi V. and Shahabudeen P., “Development of performance indicators for municipal solid waste management (PIMS): A review”, Waste Management & Research, 33: 1052–1065, (2015).
  • [19] Stefanović G., Milutinović B., Vučićević B., Denčić-Mihajlov K. and Turanjanin V., “A comparison of the Analytic Hierarchy Process and the Analysis and Synthesis of Parameters under Information Deficiency method for assessing the sustainability of waste management scenarios”, Journal of Cleaner Production, 130: 155–165, (2016).
  • [20] Şenol M. B., Adem A. and Dağdeviren M., “A fuzzy MCDM approach to determine the most influential logistic factors”, Politeknik Dergisi, 22: 793–800, (2019).
  • [21] Makan A. and Fadili A., “Sustainability assessment of healthcare waste treatment systems using surrogate weights and PROMETHEE method”, Waste Management & Research, 39: 73–82, (2021).
  • [22] Garcia-Garcia G., “Using multi-criteria decision-making to optimise solid waste management”, Current Opinion in Green and Sustainable Chemistry, 37: 100650, (2022).
  • [23] Palafox-Alcantar P. G., Hunt D. V. L. and Rogers C. D. F., “The complementary use of game theory for the circular economy: A review of waste management decision-making methods in civil engineering”, Waste Management, 102: 598–612, (2020).
  • [24] Soltani A., Hewage K., Reza B. and Sadiq R., “Multiple stakeholders in multi-criteria decision-making in the context of municipal solid waste management: A review”, Waste Management, 35: 318–328, (2015).
  • [25] Kahraman C., Keshavarz Ghorabaee M., Zavadskas E. K., Cevik Onar S., Yazdani M. and Oztaysi B., “Intuitionistic fuzzy EDAS method: an application to solid waste disposal site selection”, Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 25: 1–12, (2017).
  • [26] Paul T. K., Jana C. and Pal M., “Multi-criteria group decision-making method in disposal of municipal solid waste based on cubic Pythagorean fuzzy EDAS approach with incomplete weight information”, Applied Soft Computing, 144: 110515, (2023).
  • [27] Behzad M., Hashemkhani Zolfani S., Pamucar D. and Behzad M., “A comparative assessment of solid waste management performance in the Nordic countries based on BWM-EDAS”, Journal of Cleaner Production, 266: 122008, (2020).
  • [28] Aghajani Mir M., Taherei Ghazvinei P., Sulaiman N. M. N., Basri N. E. A., Saheri S., Mahmood N. Z., et al., “Application of TOPSIS and VIKOR improved versions in a multi criteria decision analysis to develop an optimized municipal solid waste management model”, Journal of Environmental Management, 166: 109–115, (2016).
  • [29] Coban A., Ertis I. F. and Cavdaroglu N. A., “Municipal solid waste management via multi-criteria decision making methods: A case study in Istanbul, Turkey”, Journal of Cleaner Production, 180: 159–167, (2018).
  • [30] Chen Z., Wang X., Peng J., Zhang H., Wang J. and Wang X., “An integrated probabilistic linguistic projection method for MCGDM based on ELECTRE III and the weighted convex median voting rule”, Expert Systems, 37: e12593, (2020).
  • [31] Luo C., Ju Y., Santibanez Gonzalez E. D. R., Dong P. and Wang A., “The waste-to-energy incineration plant site selection based on hesitant fuzzy linguistic Best-Worst method ANP and double parameters TOPSIS approach: A case study in China”, Energy, 211: 118564, (2020).
  • [32] Sagnak M., Berberoglu Y., Memis İ. and Yazgan O., “Sustainable collection center location selection in emerging economy for electronic waste with fuzzy Best-Worst and fuzzy TOPSIS”, Waste Management, 127: 37–47, (2021).
  • [33] Bafail O. A. and Abdulaal R. M. S., “New approach for selecting a suitable recycling collection program for recovered paper and pulp recyclables using AHP-TOPSIS techniques”, Waste Management & Research, 39: 1406–1413, (2021).
  • [34] Dündar S., “TR83 bölgesinde K-Means ve ARAS yöntemiyle kompost tesisi kuruluş yeri seçimi”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 38: 2607–2624, (2023).
  • [35] Wang Z., Baydaş M., Stević Ž., Özçil A., Irfan S. A., Wu Z., et al., “Comparison of fuzzy and crisp decision matrices: An evaluation on PROBID and sPROBID multi-criteria decision-making methods”, Demonstratio Mathematica, 56: (no pages given), (2023).
  • [36] Kokkinos K., Lakioti E., Moustakas K., Tsanaktsidis C. and Karayannis V., “Sustainable medical waste management using an intuitionistic fuzzy-based decision support system”, Sustainability, 16: 298, (2023).
  • [37] Rehman A. U., Shekhovtsov A., Rehman N., Faizi S. and Sałabun W., “On the analytic hierarchy process structure in group decision-making using incomplete fuzzy information with applications”, Symmetry, 13: 609, (2021).
  • [38] Seker S., “IoT based sustainable smart waste management system evaluation using MCDM model under interval-valued q-rung orthopair fuzzy environment”, Technology in Society, 71: 102100, (2022).
  • [39] Gao F., Han M., Wang S. and Gao J., “A novel Fermatean fuzzy BWM-VIKOR based multi-criteria decision-making approach for selecting health care waste treatment technology”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 127: 107451, (2024).
  • [40] Chakraborty S. and Saha A. K., “Novel Fermatean fuzzy Bonferroni mean aggregation operators for selecting optimal health care waste treatment technology”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 119: 105752, (2023).
  • [41] Eghbali-Zarch M., Tavakkoli-Moghaddam R., Dehghan-Sanej K. and Kaboli A., “Prioritizing the effective strategies for construction and demolition waste management using fuzzy IDOCRIW and WASPAS methods”, Engineering, Construction and Architectural Management, 29: 1109–1138, (2022).
  • [42] Demircan B. G. and Yetilmezsoy K., “A hybrid fuzzy AHP-TOPSIS approach for implementation of smart sustainable waste management strategies”, Sustainability, 15: 6526, (2023).
  • [43] Abdullah L., Zulkifli N., Liao H., Herrera-Viedma E. and Al-Barakati A., “An interval-valued intuitionistic fuzzy DEMATEL method combined with Choquet integral for sustainable solid waste management”, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 82: 207–215, (2019).
  • [44] Van Thanh N., “Optimal waste-to-energy strategy assisted by fuzzy MCDM model for sustainable solid waste management”, Sustainability, 14: 6565, (2022).
  • [45] Suvitha K., Narayanamoorthy S., Pamucar D. and Kang D., “An ideal plastic waste management system based on an enhanced MCDM technique”, Artificial Intelligence Review, 57: 1–24, (2024).
  • [46] Rani P., Mishra A. R., Krishankumar R., Ravichandran K. S. and Gandomi A. H., “A new Pythagorean fuzzy based decision framework for assessing healthcare waste treatment”, IEEE Transactions on Engineering Management, 69: 2915–2929, (2022).
  • [47] Kumar S., Priyanka, Shard, Chandra A., Kumar A. and Kalia S., “A MULTIMOORA-based MCDM model under picture fuzzy environment for converting municipal solid waste to energy in Himalayan Region: A sustainable technology assessment”, Sustainable Energy Technologies and Assessments, 59: 103399, (2023).
  • [48] Öztürk M. and Paksoy T., “Tedarikçi seçimi için yeni bir aralık tip-2 hibrit bulanık kural tabanlı AHP sistemi”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 35: 1519–1536, (2020).
  • [49] Keshavarz Ghorabaee M., Zavadskas E. K., Olfat L. and Turskis Z., “Multi-criteria inventory classification using a new method of evaluation based on distance from average solution (EDAS)”, Informatica, 26: 435–451, (2015).
  • [50] Olson D. L., “Comparison of weights in TOPSIS models”, Mathematical and Computer Modelling, 40: 721–727, (2004).
  • [51] Chang D. Y., “Applications of the extent analysis method on fuzzy AHP”, European Journal of Operational Research, 95: 649–655, (1996).
  • [52] Ma Q., Sun H., Chen Z. and Tan Y., “A novel MCDM approach for design concept evaluation based on interval-valued picture fuzzy sets”, PLOS One, 18: e0294596, (2023).
  • [53] Alao M., Ayodele T. and Ogunjuyigbe A., “Multi-criteria decision based waste to energy technology selection using entropy-weighted TOPSIS technique: The case study of Lagos, Nigeria”, Energy, (2020).
  • [54] Kara A. M., “Bulanık EDAS yöntemi ile Doğu Karadeniz bölgesi illerinin yaşanabilirlik düzeylerinin değerlendirilmesi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (2024).
  • [55] Kabadayı N. and Dağ S., “Bulanık CRITIC ve Bulanık EDAS yöntemleri ile 3 boyutlu yazıcı seçimi”, Journal of Transportation and Logistics, 2024: 121–138, (2024).
  • [56] Koç Ustalı N., Tekin M., Toraman Y., Tekin M. F., Toraman M. and Merdivenci Y., “Küresel risk yönetimi indeksi değerlendirmesi: Gri tabanlı TOPSİS yöntemi uygulaması”, Politeknik Dergisi, 27: 1875–1888, (2024).
  • [57] Yegen N. and Gül S., “Çevik proje yönetiminde Scrum takımlarının başarı sınıflandırmasına yönelik bir ÇKKV modeli: AHS bütünleşik TOPSIS-Sort-B”, Politeknik Dergisi, 27: 731–748, (2024).
  • [58] Colvero D. A., Ramalho J., Gomes A. P. D., Matos M. A. A. de and Tarelho L. A. da C., “Economic analysis of a shared municipal solid waste management facility in a metropolitan region”, Waste Management, 102: 823–837, (2020).
  • [59] Iqbal A., Yasar A., Nizami A. S., Haider R., Sultan I. A., Kedwaii A. A., et al., “Empirical analysis of cost-effective and equitable solid waste management systems: Environmental and economic perspectives”, Environmental Research, 244: 117858, (2024).
  • [60] Huijbregts M. A. J., Steinmann Z. J. N., Elshout P. M. F., Stam G., Verones F., Vieira M., et al., “ReCiPe2016: A harmonised life cycle impact assessment method at midpoint and endpoint level”, International Journal of Life Cycle Assessment, 22: 138–147, (2017).
  • [61] Bulle C., Margni M., Patouillard L., Boulay A. M., Bourgault G., De Bruille V., et al., “IMPACT World+: A globally regionalized life cycle impact assessment method”, International Journal of Life Cycle Assessment, 24: 1653–1674, (2019).
  • [62] Haupt M., Vadenbo C. and Hellweg S., “Do we have the right performance indicators for the circular economy? Insight into the Swiss waste management system”, Journal of Industrial Ecology, 21: 615–627, (2017).
  • [63] Hondroyiannis G., Sardianou E., Nikou V., Evangelinos K. and Nikolaou I., “Recycling rate performance and socioeconomic determinants: Evidence from aggregate and regional data across European Union countries”, Journal of Cleaner Production, 434: 139877, (2024).
  • [64] Antonopoulos I., Faraca G. and Tonini D., “Recycling of post-consumer plastic packaging waste in the EU: Recovery rates, material flows, and barriers”, Waste Management, (2021).
  • [65] Blengini G. A. and Garbarino E., “Resources and waste management in Turin (Italy): The role of recycled aggregates in the sustainable supply mix”, Journal of Cleaner Production, 18: 1021–1030, (2010).
  • [66] Khoshsepehr Z., Alinejad S. and Alimohammadlou M., “Exploring industrial waste management challenges and smart solutions: An integrated hesitant fuzzy multi-criteria decision-making approach”, Journal of Cleaner Production, 420: 138327, (2023).
  • [67] Çevik Aka D., “Endüstriyel atık geri dönüşümünde etkili olan karar kriterlerinin BWM ile değerlendirilmesi: Plastik, cam ve çelik endüstrisinde uygulama”, European Journal of Science and Technology, 2021: 390–398, (2021).
  • [68] Shahnazari A., Rafiee M., Rohani A., Nagar B. B., Ebrahiminik M. A. and Aghkhani M. H., “Identification of effective factors to select energy recovery technologies from municipal solid waste using multi-criteria decision making (MCDM): A review of thermochemical technologies”, Sustainable Energy Technologies and Assessments, 40: 100737, (2020).
  • [69] Vučijak B., Kurtagić S. M. and Silajdžić I., “Multicriteria decision making in selecting best solid waste management scenario: A municipal case study from Bosnia and Herzegovina”, Journal of Cleaner Production, 130: 166–174, (2016).
  • [70] Roy M. and Sarker J., “Integration of circular economy principles within information logistics: Case study of Australia”, IGI Global Scientific Publishing, (2025).
  • [71] Gonçalves H., Magalhães V. S. M., Ferreira L. M. D. F. and Arantes A., “Overcoming barriers to sustainable supply chain management in small and medium-sized enterprises: A multi-criteria decision-making approach”, Sustainability, 16: 506, (2024).
  • [72] Pehlivan E., Yazıcı M. and Güner G., “Endüstriyel katı atıklar ve geri kazanım”, ISEM 2014 Kongresi Bildirisi, (2014).
  • [73] İçgen B., “Hidrokarbon kirliliği gösteren yüzey sularından hidrokarbon degredasyonunda etkin bakterilerin izole edilmesi ve degredasyon yeteneklerinin belirlenmesi”, Yüksek Lisans/Doktora Tezi, OpenMETU, (2015).
  • [74] Oğuz H., “Entegre endüstriyel kirliliği önleme ve kontrol çalışmaları”, Lefke Avrupa Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (2010).
Toplam 74 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Atık Yönetimi, Azaltma, Yeniden Kullanım ve Geri Dönüşüm, Çok Ölçütlü Karar Verme
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mesliha Gezen Uçar 0000-0002-6034-2227

Gönderilme Tarihi 12 Mayıs 2025
Kabul Tarihi 13 Kasım 2025
Erken Görünüm Tarihi 1 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 29 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.2339/politeknik.1696267
IZ https://izlik.org/JA95AP57JW
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA Gezen Uçar, M. (2026). Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım. Politeknik Dergisi, 29(3), 1-16. https://doi.org/10.2339/politeknik.1696267
AMA 1.Gezen Uçar M. Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım. Politeknik Dergisi. 2026;29(3):1-16. doi:10.2339/politeknik.1696267
Chicago Gezen Uçar, Mesliha. 2026. “Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım”. Politeknik Dergisi 29 (3): 1-16. https://doi.org/10.2339/politeknik.1696267.
EndNote Gezen Uçar M (01 Mart 2026) Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım. Politeknik Dergisi 29 3 1–16.
IEEE [1]M. Gezen Uçar, “Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım”, Politeknik Dergisi, c. 29, sy 3, ss. 1–16, Mar. 2026, doi: 10.2339/politeknik.1696267.
ISNAD Gezen Uçar, Mesliha. “Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım”. Politeknik Dergisi 29/3 (01 Mart 2026): 1-16. https://doi.org/10.2339/politeknik.1696267.
JAMA 1.Gezen Uçar M. Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım. Politeknik Dergisi. 2026;29:1–16.
MLA Gezen Uçar, Mesliha. “Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım”. Politeknik Dergisi, c. 29, sy 3, Mart 2026, ss. 1-16, doi:10.2339/politeknik.1696267.
Vancouver 1.Mesliha Gezen Uçar. Endüstriyel Sektörlerden Kaynaklanan Atıkların Sürdürülebilirlik Açısından Geri Dönüşüme Katkısının Araştırılması: Bulanık MCDM Tabanlı Bir Yaklaşım. Politeknik Dergisi. 01 Mart 2026;29(3):1-16. doi:10.2339/politeknik.1696267

Amaç ve Kapsam

 Temel mühendislik alanlarındaki hem deneysel hem de kuramsal çalışmaların yer aldığı dergimiz, mühendisliğin hızla gelişen alanlarına ilişkin makalelerin yayınına öncelik tanır ve disiplinlerarası yöntem ve teknolojiler üzerine yoğunlaşmayı,mühendislik bilimlerindeki en güncel bilimsel ve teknolojik gelişmeleri araştırmacılara, mühendislere ve ilgili kitlelere ulaştırmayı hedefler. Dergiye gönderilen bilimsel çalışmaların yayımlanmış veya sözlü veya poster sunum olarak başka yerde yayın için değerlendirme aşamasında bulunmaması gereklidir.


“Politeknik Dergisi" temel mühendislik konularını kapsayan bir dergidir. Dergi ulusal ve uluslararası düzeyde bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarında orijinal bir araştırmayı bulgu ve sonuçlarıyla yansıtan ve bilime katkısı olan araştırma makalelerini veya yeterli sayıda bilimsel makaleyi tarayıp, konuyu bugünkü bilgi ve teknoloji düzeyinde özetleyen, değerlendirme yapan ve bulguları karşılaştırarak yorumlayan tarama makalelerini kabul etmektedir.

Dergimize makale gönderen ve/veya dergimizde hakemlik yapan /yapacak olan tüm kullanıcıların kurumsal e-posta hesapları ile sisteme kayıt olmaları gerekmektedir (yahoo.com, hotmail.com, gmail.com vb. uzantılı e-posta hesapları kullanılmamalıdır).

Dergimize ait herhangi bir ŞABLON formatı  bulunmamaktadır. İlk gönderi için makalelerin aşağıdaki kurallara göre hazırlanması gerekmektedir. 

Gazi Üniversitesi Politeknik Dergisi, Fen ve Mühendislik alanlarında çalışan bilim insanları arasındaki bilimsel iletişimi oluşturmak amacıyla, bilimsel özgün makaleleri Türkçe veya İngilizce olarak kabul etmektedir.

Araştırma Makalesi: Orijinal bir araştırmayı bulgu ve sonuçlarıyla yansıtan çalışmalar,

Tarama Makalesi: Yeterli sayıda bilimsel makaleyi tarayıp, konuyu günümüzün bilgi ve teknoloji düzeyinde özetleyen, değerlendirme yapan ve bu bulguları karşılaştırarak yorumlayan yazılar,

Teknik Not: Yapılan bir araştırmanın önemli bulgularını açıklayan yeni bir yöntem veya teknik tanımlayan yazılar. 

Bütün yazıların Telif Hakkı Devir Formu, makalenin bütün yazarları tarafından doldurulup editörlüğe iletilmelidir. Telif Hakkı Devir Formu göndermeyen yazarların yayınları işleme konulmaz. Yayınlanmasına karar verilen makaleler üzerine yazarlar tarafından sonradan hiçbir eklenti yapılamaz.

Her makale en az iki hakeme gönderilerek şekil ve içerik bakımından incelenir. Dergide yayınlanabilecek nitelikteki olduğu belirlenen makalelerin dizgisi yapılarak yayına hazır hale getirilir.

SUNUŞ

İlk gönderi esnasında, makalenin yazar(lar)ı tarafından benzerlik taraması yapılarak benzerlik oranını gösteren raporun makale ile birlikte yüklenmesi gerekmektedir. Detaylı bilgi için tıklayınız.

Her makalede yapılan çalışmanın özetlendiği bir Özet Sayfası bulunmalıdır. (Bu sayfa makalenin ilk sayfası olacak şekilde makalenizi tek dosya halinde gönderiniz). Özet sayfasına ait şablon dosyaya ulaşmak için tıklayınız.

1. METİN : Times New Roman yazı karakterinde ve 12 pt olacak şekilde yazılmalı, kaynaklar ve şekiller dahil tarama yazıları dışında 20 sayfayı geçmemelidir. Yazarlar makalelerinin ne türde bir yazı olduğunu belirtmelidirler.

2. BAŞLIK : Eserin başlığı, ilk harfleri büyük olacak şekilde Türkçe ve İngilizce olarak yazılmalı, başlık metne uygun, kısa ve açık olmalıdır.

Metin içerisindeki 1. derece başlıkların tamamı büyük harfle, 2. derece başlıkların tüm kelimelerinin ilk harfleri büyük harfle ve 3. ve daha alt başlıklar için başlığın yalnızca ilk kelimesi büyük harfle olacak şekilde yazılmalıdır (Metin içerisinde kullanılan başlıkların ve alt başlıkların tümünün İngilizceleri parantez içerisinde belirtilmelidir. Yazım dili İngilizce olan makalelerde, parantez içerisinde herhangi bir şey belirtilmemelidir. Tüm metin İngilizce olmalıdır)

3. ÖZET : 200 kelimeyi geçmeyecek şekilde Türkçe ve İngilizce yazılmalıdır. İngilizce özetin başına eserin başlığı da ingilizce olarak yazılmalıdır.

4. ANAHTAR KELİMELER : En az 3 en fazla 5 adet Türkçe/ İngilizce olarak verilmelidir.

5. METİN : Genel olarak giriş, yöntem, bulgular, sonuç ve tartışmaya ilişkin kısımları kapsar.

6. KAYNAKLAR : Metinde parantez içerisindeki [1], [2] vb. rakamlarla numaralandırılmalı ve metin sonunda da eser içinde veriliş sırasına göre yazılmalıdır.

Kaynak bir makale ise: Yazarın soyadı adının baş harfi, tırnak içerisinde makalenin tam başlığı, derginin adı (varsa uluslararası kısaltmaları), cilt no: makalenin başlangıç ve bitiş sayfa no, (yıl)

Örnek: Sözen A., Özbaş E., Menlik T., Çakır M. T., Gürü M. and Boran K., ''Improving the thermal performance of diffusion absorption refrigeration system with alumina nanofluids'', International Journal of Refrigeration, 44: 73-80, (2014)

Kaynak bir kitap ise: Yazarın soyadı adının başharfi, tırnak içerisinde kitabın adı, cilt no, varsa editörü, yayınevinin adı, yayın no, yayınlandığı yer, (yıl).

Kaynak kitaptan bir bölüm ise: Bölüm yazarının soyadı adının başharfi, tırnak içerisinde bölümün adı, bölümün alındığı kitabın adı, yayınevinin adı, yayınlandığı yer, (yıl).

Kaynak basılmış tez ise: Yazarın soyadı adının baş harfi, tırnak içerisinde tezin adı, cinsi (yüksek lisans, doktora), sunulduğu üniversite ve enstitüsü, (yıl).

Kaynak kongreden alınmış tebliğ ise: Yazarın soyadı adının baş harfi, tırnak içerisinde tebliğin adı, kongrenin adı, yapıldığı yer, tebliğin başlangıç ve bitiş sayfa no, (yıl).

Kaynak bir standart ise: Standardın numarası, tırnak içerisinde standardın adı, (yıl).

7. ÇİZELGE VE ŞEKİLLER: Çizelge içermeyen bütün görüntüler (fotoğraf, çizim, diyagram, grafik, harita vs.) şekil olarak isimlendirilmelidir. Her bir çizelge ve şekil, metin içinde gireceği yere yerleştirilmelidir. Bütün şekiller metin içinde ardışık olarak numaralandırılmalıdır (Metin içerisinde kullanılan Çizelge ve Şekillerin tümünün ingilizceleri parantez içerisinde belirtilmelidir. Yazım dili İngilizce olan makalelerde, parantez içerisinde herhangi bir şey belirtilmemelidir. Tüm metin İngilizce olmaldır).

8. FORMÜLLER VE BİRİMLER: Metin içerisindeki tüm formüller equation formatında yazılmalıdır. Formüllere (1), (2) şeklinde sıra numarası verilmelidir. Tüm birimler SI birim sisteminde olmalıdır.

9. SİMGELER VE KISALTMALAR : Metin sonunda kaynaklardan önce verilebilir.

10. TEŞEKKÜR : Eğer kişi veya kurumlara teşekkür yapılacaksa bu kısımda yazılmalı ve kaynaklardan önce verilmelidir.

11. ETİK BEYANI : Dergimizde yayımlanacak makalelerde etik kurul izini ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği belirtilmiş olmalıdır. Eğer bu izinlerin alınması gerekli ise, izinin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı açıkça sunulmalıdır. Ayrıca çalışma insan ve hayvan deneklerinin kullanımını gerektiriyor ise çalışmanın uluslararası deklarasyon, kılavuz vb. uygun gerçekleştirildiği beyan edilmelidir. İzin alınmasının gerekmediği durumlar için TEŞEKKÜR bölümünden sonra aşağıdaki metin eklenmelidir.  

        Türkçe dilindeki makaleler için:
        ETİK STANDARTLARIN BEYANI
        Bu makalenin yazar(lar)ı çalışmalarında kullandıkları materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve/veya yasal-özel bir izin gerektirmediğini beyan ederler.


        İngilizce dilindeki makaleler için:
        DECLARATION OF ETHICAL STANDARDS
        The author(s) of this article declare that the materials and methods used in this study do not require ethical committee permission and/or legal-special permission.

12. YAZAR KATKILARININ BEYANI: Bu bölümde makalede adı geçen her bir araştırmacının makaleye olan katkısı belirtilmelidir.

13. ÇIKAR ÇATIŞMASININ BEYANI: Makale yazarları arasındaki çıkar çatışması durumu belirtilmelidir. Herhangi bir çıkar çatışması yoksa "Bu çalışmada herhangi bir çıkar çatışması yoktur" ibaresi yazılmalıdır.

YAYIN ETİĞİ BİLDİRİMİ
Yayın etiği, en iyi uygulama kılavuzlarını sağlamak ve bu nedenle derginin editörleri, yazarları ve hakemler tarafından uyulması açısından çok önemlidir. Politeknik Dergisi, COPE'nin Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuz İlkeleri (https://publicationethics.org/resources/code-conduct) tarafından açıklanan ilkelere uygundur ve sadece şeffaflık ilkeleri değil, aynı zamanda en iyi bilimsel uygulama Yayın Etik Kurulu (COPE) tarafından belirlenen kurallara uygun olan makaleleri yayınlar.

Baş Editör ve Alan Editörlerinin Görevleri
Tarafsızlık
Derginin baş editörü ve bölüm editörleri, dergiye gönderilen makalelerin hangisinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludur. Bu süreçte yazarlar ırk, etnik köken, cinsiyet, din ve vatandaşlıklarına göre editörler tarafından ayırt edilmez. Editörlerin yayınlanacak bir makaleyi kabul etme, gözden geçirme veya reddetme kararları, yalnızca makalenin önemi, özgünlüğü ve açıklığına ve ayrıca makalede yapılan çalışmanın derginin kapsamına uygunluğuna dayanmaktadır.
Gizlilik
Baş editör ve bölüm editörleri, gönderilen bir makale hakkında herhangi bir bilgiyi başkasıyla paylaşmamalıdır. Ayrıca ilgili yazar, hakemler / muhtemel hakemler ve yayıncı personel tarafından açıklanmamalıdır. Editörler, yazarlar tarafından sunulan tüm materyallerin inceleme sürecinde gizli kalmasını sağlayacaktır.
Çıkar Çatışması ve Açıklama
Gönderilmiş bir makalede açıklanan yayınlanmamış materyaller, yazarın yazılı izni olmadan hiçbir hakemin kendi çalışmalarında kullanılmamalıdır. Hakem değerlendirmesi sürecinden elde edilen münhasır bilgi veya görüşler gizli tutulmalı ve kişisel çıkarlar için kullanılmamalıdır. Hakemler, rekabetçi, işbirlikçi veya makalelere bağlı yazarlar, şirketler veya kurumlardan herhangi biriyle olan diğer ilişkilerden / bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarına sahip oldukları yazıları dikkate almamalıdır.
Akran inceleme süreci
Baş editör / bölüm editörleri, dergi sistemine gönderilen her bir yazı için çift kör bir akran inceleme sürecinin etkin bir şekilde yapılmasını sağlamalıdır.
Etik olmayan davranışların yönetimi
Editörler, yayıncılarla birlikte, gönderilen bir makale veya yayınlanan bir makale hakkında etik şikâyetler sunulduğunda rasyonel olarak duyarlı önlemler almalıdır.

Yazar(lar)ın Görevleri
Makalenin Yazarı
Tasarım, yorumlama ve uygulama dâhil olmak üzere bildirilen çalışmaya önemli bir katkı sağlayanlara daraltılmalıdır. Gönderilen yazıya önemli katkılarda bulunan tüm yazarlar ortak yazar olarak listelenmelidir.

Özgünlük ve intihal
Gönderdikleri makalenin içeriğinden, dilinden ve özgünlüğünden yazarlar sorumludur. Yazarlar, orijinal eserlerini tamamen oluşturduğunu ve yazarlar çalışmayı ve / veya diğer yazarların sözlerini kullanmışlarsa, bunun uygun bir şekilde alıntılandığını veya alıntı yapıldığını temin etmelidir. İntihal, bir başkasının makalesini yazarın kendi makalesi olarak göstermek, bir başkasının makalesinin önemli kısımlarını (atıfta bulunmadan) kopyalamak veya başka bir deyişle, başkaları tarafından yapılan araştırmaların sonuçlarını almaktan farklı biçimlerdedir. Tüm formlarındaki intihal, etik olmayan yayıncılık davranışını içerir ve kabul edilemez. Hakemlere bir makale gönderilmeden önce, intihal araştırması için iThenticate aracılığıyla benzerlik açısından kontrol edilir.

Fon kaynaklarının tanınması
Makalede bildirilen araştırma için tüm finansman kaynakları, referanslar öncesinde makalenin sonunda ayrıntılı olarak belirtilmelidir.

İfşa ve çıkar çatışmaları
Tüm yazarlar makalelerinde, makalelerinin bulgularını veya yorumunu etkilemek için yorumlanabilecek herhangi bir maddi veya diğer maddi çıkar çatışmasını açıklamalıdır. Proje için tüm finansal destek kaynakları da açıklanmalıdır. Açıklanan potansiyel çıkar çatışmaları örnekleri arasında istihdam, danışmanlıklar, hisse senedi mülkiyeti, onur, ücretli uzman tanıklığı, patent başvuruları / kayıtları ve hibeler veya diğer fonlar yer almaktadır. Potansiyel çıkar çatışmaları mümkün olan en erken aşamada bildirilmelidir.

Raporlama standartları
Makalenin yazarları, yapılan çalışmanın doğru bir açıklamasını ve önemi ile ilgili objektif bir tartışma sunmalıdır. Temel veriler, metinde doğru olarak verilmelidir. Bir makale, diğer araştırmacıların çalışmayı tekrar etmelerine izin vermek için yeterli ayrıntıyı ve referansları içermelidir. Zor veya bilerek kesin olmayan ifadeler etik olmayan davranışlar oluşturur ve kabul edilemez. İnceleme ve profesyonel yayın makaleleri de kesin olmalı, özgün ve objektif olmalı ve editoryal düşünce çalışmaları açıkça ifade edilmelidir.

Veri erişimi ve saklama
Yazarlardan editoryal inceleme süreci için bir makaleyle bağlantılı ham verileri sağlamaları istenebilir ve herhangi bir durumda, yayınlandıktan sonra belirli bir süre için bu verileri saklamaları gerekebilir.

Çoklu, gereksiz veya eşzamanlı yayın
Gönderilen makaleler başka herhangi bir dergiye gönderilmemiş olmalıdır. Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermek etik olmayan yayıncılık davranışını içerir. Yazarlar ayrıca makalenin daha önce başka bir yerde yayınlanmadığından da emin olmalıdır.

Yayınlanmış çalışmalarda ana hatalar
Bir yazar yayınlanmış eserinde önemli bir hata veya yanlışlıkla karşılaştığında, dergi editörünü veya yayıncısına bu durumu derhal bildirmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle işbirliği yapmak yükümlülüğündedir.

Hakemlerin Görevleri
Hakemler, makale le ilgili görüşlerini tamamlayarak yorumlarını kendisine tanımlanan zaman içerisinde göndermelidir. Eğer makale, hakemin ilgi alanına uygun değilse, makale editöre geri gönderilmelidir, böylece diğer hakemler zaman kaybetmeden atanabilirler.

Katkı
Hakemler, hakemli bir dergi olan derginin kalitesine katkıda bulunan ana üyelerdir. Alınan makaleyi incelemesi için kalifiye olmayan hakemler derhal editöre bildirmeli ve bu makaleyi incelemeyi reddetmelidir.

Gizlilik
İnceleme için gönderilen yazılar gizli belgeler olarak değerlendirilmelidir. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarıyla gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır.

Nesnellik standartları
Yorumlar objektif olarak gerçekleştirilmelidir. Yazarın kişisel eleştirisi uygun değildir. Hakemler açıkça destekleyici argümanlarla görüşlerini ifade etmelidir.

Kaynakların tanınması
Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Bir gözlem, türetme veya argümanın daha önce bildirildiği herhangi bir ifadeye ilgili atıfta bulunulmalıdır. Bir gözden geçiren aynı zamanda editörün dikkatini, ele alınan yazı ile kişisel bilgileri olan yayınlanmış diğer herhangi bir makale arasında hayati bir benzerlik ya da çakışma olduğuna dikkat etmelidir.

İfşa ve çıkar çatışması
Hakemler, rekabetçi, işbirlikçi veya yazılarla bağlantılı yazarlar, şirketler veya kurumlarla yapılan diğer ilişkilerden / bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmalarına sahip oldukları makaleleri dikkate almamalıdır.

DERGİ POLİTİKASI
Makale Değerlendirme Süreci
Hakem Davetinin Geçerlilik Süresi : 30 gün
Hakem Daveti İçin Verilen Ekstra Süre : 15 gün
Hakemin Makaleyi Değerlendirme Süresi : 21 gün
Yazarın Düzeltmelerini Gerçekleştirmesi İçin Verilen Süre : 30 gün
Makale Değerlendirmesi İçin Hakeme Verilen Ekstra Süre : 7 gün

Ücret Politikası
Dergimize gönderilen makalelerin değerlendirilmesi/basılması gibi süreçlerde yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir. 

Makale Geri Çekme Süreci
Yayımlanmış bir makalenin geri çekilmesi işlemi ilgili makalenin tüm yazarlarının ortak talebine istinaden yapılmaktadır. Geri çekilen makaleye ait bilgiler yazar(lar)ın editörlüğümüze başvurduğu tarihten sonra yayımlanacak ilk sayımızda GERİ ÇEKME(RETRACTION) başlığı altında bildirilir. 

Politeknik Dergisi makale gönderimi veya basım aşamasında herhangi bir ücret talep etmemektedir.

 
TARANDIĞIMIZ DİZİNLER (ABSTRACTING / INDEXING)
181341319013191 13189 13187 13188 18016 

download Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası ile lisanslanmıştır.