Fizyolojik Sinyallerin Askerî Amaçlı Kullanılabilirliği: Elektroensefalografi ve Yakın Kızılaltı Spektroskopisi Örnekleri
Öz
İnsan beynindeki nöronlar vücut
fonksiyonlarıyla ilişkili olarak elektriksel aktivite üretirler. Oluşan
potansiyel dağılımı, saçlı deri üzerine yerleştirilen elektrotlar ile
ölçülebilmektedir (elektroansefalografi, EEG). EEG sinyalleri; spontan, olaya ilişkin veya uyarılmış potansiyel
kayıtları ile ilişkili olabilmekte ve tetikte olma, dinlenme veya uyku
durumlarında değişmektedirler. µ ve P300 dalgalarının işlenmesiyle dış dünya
ile iletişim kurulabilmekte ve bilgisayar ya da başka bir cihazın kontrolü yapılabilmektedir. Bu sistemler insan beyin ara yüzleri ya da
etkileşimleri (BCI) olarak geniş uygulama alanı bulmaktadır. Beyindeki
oksijenlenme fonksiyonel kızılaltı spektroskopisiyle (fNIRS)
gözlemlenebilmektedir. Bu sistemlerin kullanımıyla yüksek dikkat gerektiren
görevlerde çalışan personelin beyin fonksiyonlarının takibi mümkün
olabilmektedir. Bu çalışmada EEG ve fNIRS’in askerî amaçlı olarak
kullanılabileceği önerilmektedir. Baskı altında hızlı ve doğru karar vermek
zorunda kalınan ve bilinç kaybının yaşanabildiği jet pilotluğu gibi görevlerde,
hassas bölge ya da cihazlar için takip ve kontrol görevi yapan personelin
durumları, bir merkez tarafından izlenerek gerektiğinde ikaz edilebilmeleri,
görevin tam olarak yapılmasını destekleyecektir. Ayrıca EEG sinyallerinin,
savaş sonrasında gazilerin beyin travmalarının incelenmesinde, beyin
fonksiyonları normal olan ancak konuşma ve hareket zorluğu çekenlerin
yaşamlarını kolaylaştırmak için iletişim ve kontrol için kullanılması
mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Rosenberg, W.V., Chanwimalueang, T., Goverdovsky, V., Looney, D., Sharp,D., and Mandic, D.P., “Smart Helmet: Wearable Multichannel ECG and EEG”, IEEE Journal of Translational Engineering in Health and Medicine, 4, (2016).
- [2] Fisher, J.A.N., Huang, S., Ye, M., Nabili, M., Wilent, W.B., Krauthamer, V., Myers, M.R. and Welle, C.G., “Real-Time Detection And Monitoring Of Acute Brain Injury Utilizing Evoked Electroencephalographic Potentials”, IEEE Transactions On Neural Systems And Rehabilitation Engineering, 24(9): (2016).
- [3] Scholl, C.A., Chi, Y.M., Elconin, M., Gray, W.R., Chevillet, M.A., and Pohlmeyer, E.A., “Classification of Pilot-Induced Oscillations during In-Flight Piloting Exercises Using Dry EEG Sensor Recordings”, 38th Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society (EMBC), (2016).
- [4] Egan, B.F., Mizutani, T., Thurlow, A., “Data Fusion for Wearable Physiological Sensor Platforms”, Information Fusion, 2005 8th International Conference, 2: 1412-1419, (2005).
- [5] Guizzo, E., “Smart Cars That Can Tell When You're Bored To Death”, Albuquerque, Sandia National Laboratories, IEEE Spectrum, (2007).
- [6] Belenky, G., Sing, H.C., Thomas, M.L., Shaham, Y., Balwinski, S., Redmond, D.P., Balkin, T.J., “Discrimination of rested from sleep-deprived EEG in awake normal humans by artificial neural network”, Proc. IEEE Int Conf Neural Networks, IEEE Piscataway, NJ, 3521–3524, (1994).
- [7] Lennox-Buchthal, M., Buchthal, F., Rosenfalck, P., “Correlation of Electroencephalographic Findings with Crash Rate of Military Jet Pilots“ Epilepsia, 1(1-5): 366–372, (1959).
- [8] Yarman-Vural, F., Onaral, B., Çetin, E., “Enhanced Parametric Estimation of Electroencephalograms Under Acceleration Stress”, Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society, 12(2): 837-839, (1990).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
26 Temmuz 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 21 Sayı: 4