İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi
Öz
Günümüzde kamu veya özel kurumların
birçoğu, bünyelerinde çalışan personeller için profesyonel yemek hizmeti
vermektedir. Söz konusu hizmetin planlanması konusunda, kurumlarda çalışan
personel sayısının genel olarak fazla olması ve personellerin şahsi veya kuruma
ait sebeplerle kurum dışında olmalarından dolayı birtakım aksamalar
yaşanmaktadır. Bu yüzden, günlük yemek talebinin belirlenmesi zorlaşmakta ve bu
durum kurumlar için maliyet, zaman ve emek kaybına sebep olmaktadır. Bu
kayıpları ortadan kaldırmak veya en azından minimuma indirmek amacıyla
istatistiksel veya sezgisel yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada,
işletmeler için yapay sinir ağları kullanılarak günlük yemek talebini tahmin
eden yapay zekâ tabanlı bir model önerilmiştir. Veriler, günlük yemek çıkaran
ve farklı kademlerde görev alan 110 kişilik bir personel kapasitesine sahip
özel bir işletmenin yemekhane veritabanından elde edilmiş olup son 2 yıllık
(2016-2018) veriyi kapsamaktadır. Model, MATLAB paket programı kullanılarak
oluşturulmuştur. Modelin performansı, Regresyon değerleri, Ortalama Mutlak Hata
Yüzdesi (OMHY-MAPE) ve Ortalama Karesel Hata (OKH-MSE) dikkate alınarak
belirlenmiştir. Ağın eğitiminde, ileri beslemeli geri yayılımlı ağ mimarisi
kullanılmıştır. Denemeler sonucunda elde edilen en iyi model, sırasıyla eğitim
R oranı: 0,9948, test R oranı: 0,9830 ve hata oranı ise 0,003783 olup çok
katmanlı (8-10-10-1) bir yapıya sahiptir. Deney sonuçları, modelin hata
oranının düşük, performansının yüksek olduğunu ve talep tahmini için yapay
sinir ağları kullanımının olumlu etkisini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Kılıç G., “Yapay Sinir Ağları İle Yemekhane Günlük Talep Tahmini”, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (2015).
- [2] Bulut Ş., "Orta Ölçekli Bir İşletmede Talep Tahmin Yöntemlerinin Uygulanması", Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Kırıkkale, (2006).
- [3] Karaatli M., Helvacioğlu Ö. C., Ömürbek N., & Tokgöz G., “Yapay Sinir Ağları Yöntemi İle Otomobil Satış Tahmini”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(17): 87-100, (2012).
- [4] Aydinalp-Koksal M., & Ugursal V. I. “Comparison of neural network, conditional demand analysis, and engineering approaches for modeling end-use energy consumption in the residential sector”, Applied Energy, 85(4): 271-296, (2008).
- [5] Murat Y. S., & Ceylan H., “Use of artificial neural networks for transport energy demand modeling”, Energy policy, 34(17): 3165-3172, (2006).
- [6] Geem Z. W., & Roper W. E., “Energy demand estimation of South Korea using artificial neural network”, Energy policy, 37(10): 4049-4054, (2009).
- [7] Dogan E., Sengorur B., & Koklu R., “Modeling biological oxygen demand of the Melen River in Turkey using an artificial neural network technique”, Journal of Environmental Management, 90(2): 1229-1235, (2009).
- [8] Karahan M., "Yapay Sinir Ağları Metodu ile Ürün Talep Tahmini", Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens. İşletme Anabilim Dalı, Konya, (2011).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
27 Nisan 2018
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 22 Sayı: 3
Cited By
Zaman serileri ile tahmin edilen üretim etkililiği değerlerini kullanarak üretim miktarı ve üretime hazırlık sürelerinin polinom regresyon yöntemi ile tahminlenmesi
Bilişim Teknolojileri Dergisi
https://doi.org/10.17671/gazibtd.383339Yapay Sinir Ağları ve Zaman Serileri Yöntemi ile Bir Endüstri Alanının (İvedik OSB) Elektrik Enerjisi İhtiyaç Tahmini
Bilişim Teknolojileri Dergisi
https://doi.org/10.17671/gazibtd.404250Yapay Sinir Ağları ile Tıbbi Laboratuvar için İşlem Süresi Kestirimi
Bilişim Teknolojileri Dergisi
https://doi.org/10.17671/gazibtd.444826Tek Gizli Katmanlı İleri Beslemeli Sinir Ağlarında Gizli Nöronların Etkisi
Bilişim Teknolojileri Dergisi
https://doi.org/10.17671/gazibtd.465886ARIMA YAPAY ZEKA YÖNTEMİ KULLANILARAK ISPARTA İLİNDEKİ ÖRNEK BİR KAVŞAK İÇİN ARAÇ SAYISI VE ARAÇ GEÇİŞ SÜRELERİNİN TESPİTİ
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.21923/jesd.826041Insight on Current Advances in Food Science and Technology for Feeding the World Population
Frontiers in Sustainable Food Systems
https://doi.org/10.3389/fsufs.2021.626227Tekdüzen Kaynak Bulucu Yoluyla Kimlik Avı Tespiti için Makine Öğrenmesi Algoritmalarının Özellik Tabanlı Performans Karşılaştırması
Journal of Polytechnic
https://doi.org/10.2339/politeknik.1035286Classification of Autism Spectrum Disorder for Adolescents Using Artificial Neural Networks
Alphanumeric Journal
https://doi.org/10.17093/alphanumeric.1031513Housing Demand Forecasting with Machine Learning Methods
Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.18185/erzifbed.1199535A New Hybrid Model Based On Neuro Fuzzy Network Soft Switching Mechanism For System Identification
Bilişim Teknolojileri Dergisi
https://doi.org/10.17671/gazibtd.459399Yapay Sinir Ağları Yaklaşımı ile Talep Tahmini: Madeni Eşya İmalat Sektöründe Bir Uygulama
Verimlilik Dergisi
https://doi.org/10.51551/verimlilik.1327524Yapay Sinir Ağları ve Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi ile Hava Tahmini
International Journal of Pure and Applied Sciences
https://doi.org/10.29132/ijpas.1384431