Araştırma Makalesi

İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi

Cilt: 22 Sayı: 3 1 Eylül 2019
PDF İndir
TR EN

İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi

Öz

Günümüzde kamu veya özel kurumların birçoğu, bünyelerinde çalışan personeller için profesyonel yemek hizmeti vermektedir. Söz konusu hizmetin planlanması konusunda, kurumlarda çalışan personel sayısının genel olarak fazla olması ve personellerin şahsi veya kuruma ait sebeplerle kurum dışında olmalarından dolayı birtakım aksamalar yaşanmaktadır. Bu yüzden, günlük yemek talebinin belirlenmesi zorlaşmakta ve bu durum kurumlar için maliyet, zaman ve emek kaybına sebep olmaktadır. Bu kayıpları ortadan kaldırmak veya en azından minimuma indirmek amacıyla istatistiksel veya sezgisel yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, işletmeler için yapay sinir ağları kullanılarak günlük yemek talebini tahmin eden yapay zekâ tabanlı bir model önerilmiştir. Veriler, günlük yemek çıkaran ve farklı kademlerde görev alan 110 kişilik bir personel kapasitesine sahip özel bir işletmenin yemekhane veritabanından elde edilmiş olup son 2 yıllık (2016-2018) veriyi kapsamaktadır. Model, MATLAB paket programı kullanılarak oluşturulmuştur. Modelin performansı, Regresyon değerleri, Ortalama Mutlak Hata Yüzdesi (OMHY-MAPE) ve Ortalama Karesel Hata (OKH-MSE) dikkate alınarak belirlenmiştir. Ağın eğitiminde, ileri beslemeli geri yayılımlı ağ mimarisi kullanılmıştır. Denemeler sonucunda elde edilen en iyi model, sırasıyla eğitim R oranı: 0,9948, test R oranı: 0,9830 ve hata oranı ise 0,003783 olup çok katmanlı (8-10-10-1) bir yapıya sahiptir. Deney sonuçları, modelin hata oranının düşük, performansının yüksek olduğunu ve talep tahmini için yapay sinir ağları kullanımının olumlu etkisini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Kılıç G., “Yapay Sinir Ağları İle Yemekhane Günlük Talep Tahmini”, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (2015).
  2. [2] Bulut Ş., "Orta Ölçekli Bir İşletmede Talep Tahmin Yöntemlerinin Uygulanması", Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Kırıkkale, (2006).
  3. [3] Karaatli M., Helvacioğlu Ö. C., Ömürbek N., & Tokgöz G., “Yapay Sinir Ağları Yöntemi İle Otomobil Satış Tahmini”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(17): 87-100, (2012).
  4. [4] Aydinalp-Koksal M., & Ugursal V. I. “Comparison of neural network, conditional demand analysis, and engineering approaches for modeling end-use energy consumption in the residential sector”, Applied Energy, 85(4): 271-296, (2008).
  5. [5] Murat Y. S., & Ceylan H., “Use of artificial neural networks for transport energy demand modeling”, Energy policy, 34(17): 3165-3172, (2006).
  6. [6] Geem Z. W., & Roper W. E., “Energy demand estimation of South Korea using artificial neural network”, Energy policy, 37(10): 4049-4054, (2009).
  7. [7] Dogan E., Sengorur B., & Koklu R., “Modeling biological oxygen demand of the Melen River in Turkey using an artificial neural network technique”, Journal of Environmental Management, 90(2): 1229-1235, (2009).
  8. [8] Karahan M., "Yapay Sinir Ağları Metodu ile Ürün Talep Tahmini", Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens. İşletme Anabilim Dalı, Konya, (2011).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

27 Nisan 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 22 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Calp, M. H. (2019). İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi. Politeknik Dergisi, 22(3), 675-686. https://doi.org/10.2339/politeknik.444380
AMA
1.Calp MH. İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi. Politeknik Dergisi. 2019;22(3):675-686. doi:10.2339/politeknik.444380
Chicago
Calp, M. Hanefi. 2019. “İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi”. Politeknik Dergisi 22 (3): 675-86. https://doi.org/10.2339/politeknik.444380.
EndNote
Calp MH (01 Eylül 2019) İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi. Politeknik Dergisi 22 3 675–686.
IEEE
[1]M. H. Calp, “İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi”, Politeknik Dergisi, c. 22, sy 3, ss. 675–686, Eyl. 2019, doi: 10.2339/politeknik.444380.
ISNAD
Calp, M. Hanefi. “İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi”. Politeknik Dergisi 22/3 (01 Eylül 2019): 675-686. https://doi.org/10.2339/politeknik.444380.
JAMA
1.Calp MH. İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi. Politeknik Dergisi. 2019;22:675–686.
MLA
Calp, M. Hanefi. “İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi”. Politeknik Dergisi, c. 22, sy 3, Eylül 2019, ss. 675-86, doi:10.2339/politeknik.444380.
Vancouver
1.M. Hanefi Calp. İşletmeler için Personel Yemek Talep Miktarının Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Tahmin Edilmesi. Politeknik Dergisi. 01 Eylül 2019;22(3):675-86. doi:10.2339/politeknik.444380

Cited By

 
TARANDIĞIMIZ DİZİNLER (ABSTRACTING / INDEXING)
181341319013191 13189 13187 13188 18016 

download Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası ile lisanslanmıştır.