GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE GELENEKSEL PAZARLAMADAN DİJİTALLEŞEN PAZARLAMAYA EVRİLEN SÜREÇTE YAPAY ZEKA VE METAVERSE FAKTÖRLERİ

Öz

Yapay zekanın ve metaverse’in etkileşiminin pazarlama alanında çok sayıda etkiye sahip olması beklenmektedir. Gelişmiş yapay zeka teknolojisi, insanların çeşitli alanlarda ilerlemelerine yön vermektedir. Yapay zeka ve metaverse hem fiziksel hem de bilişsel emeğin yerini alma potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada yapay zekanın ve metaverse’in dijital pazarlama alanındaki etkisini incelemek için tanımlayıcı bir araştırma yapılmıştır. Ayrıca çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmış ve geçmişten günümüze dijital pazarlamanın gelişimi, pazarlama süreçlerindeki yapay zeka ve metaverse faktörleri, dijital pazarlamanın geleneksel pazarlamadan farkı ve dijital pazarlamanın avantajları ile dezavantajları incelenmiştir. Veriye dayalı taktikleri dijital pazarlama planlarına dahil etmek, kuruluşlara en yeni teknolojik gelişmelere ayak uydurma konusunda rekabet avantajı sağlayabilir. Makine öğrenimi, kapsamlı veri kümelerinden anlamlı içgörüler elde ederek yaklaşan olayları tahmin etme ve karar verme süreçlerini geliştirme yeteneğine sahiptir. Gelişen dijital çağda dijital teknolojilerin önemi büyüktür. Çalışmanın amacı pazarlama süreçlerindeki yapay zeka ve metaverse faktörlerini incelemektir. Bu yeni trend teknolojiler, şirketlerin ticari faaliyetlerinde kullandıkları stratejik karar alma mekanizmaları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Teknolojik gelişmelerin kullanılması, tüketici tercihlerinin anlaşılmasına ve bu istekler doğrultusunda özelleştirilmiş hizmet ve malların sunulmasına olanak sağlamaktadır. Analiz edilen grafiklerden dijital pazarlamaya geçiş sürecinde yapay zeka ve metaverse etkilerinin olumlu yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Artırılmış gerçeklik
• dijital pazarlama
• metaverse
• yapay zeka
• makine öğrenmesi

ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND METAVERSE FACTORS IN THE TRANSITION FROM TRADITIONAL TO DIGITAL MARKETING: FROM THE PAST TO THE PRESENT

Öz

The interaction of artificial intelligence and the metaverse is expected to have numerous impacts in the field of marketing. Advanced artificial intelligence technology is driving advancements in various fields of human existence. Artificial intelligence and the metaverse have the potential to replace both physical and cognitive labor. In this study, descriptive research was conducted to examine the impact of artificial intelligence and the metaverse in the field of digital marketing. Additionally, the document analysis method was used in this study and the development of digital marketing from the past to the present, artificial intelligence and metaverse factors in marketing processes, the difference between digital marketing and traditional marketing, and the advantages and disadvantages of digital marketing were examined. Incorporating data-driven tactics into digital marketing plans can give organizations a competitive advantage in keeping up with the latest technological advances. Machine learning has the ability to predict upcoming events and improve decision-making processes by deriving meaningful insights from comprehensive data sets. In the developing digital age, digital technologies are of great importance. The aim of the study is to examine artificial intelligence and metaverse factors in marketing processes. These new trends in technology have a significant impact on the strategic decision-making mechanisms that companies use in their business activities. The use of technological developments allows for understanding consumer preferences and offering customized services and goods in line with these requests. From the analyzed graphics, it was concluded that the effects of artificial intelligence and the metaverse were positive in the transition to digital marketing.

Anahtar Kelimeler

• Augmented reality
• digital marketing
• metaverse
• artificial intelligence
• machine learning

Kaynakça

1. Alankuş, Z. (2021). Covid-19’un Gölgesinde Dijital Pazarlama ve Yeni Yaklaşımlar. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 4(1), 94-125.
2. Alankuş, Z., & Anıl, F. (2022). Metaverse Evreninde Pazarlama: 7p Pazarlama Karması Üzerinden Bir Değerlendirme. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 5(1), 134-168.
3. Ali, S. A., & Khan, R. (2023). Metaverse Marketing vs Digital Marketing. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 8(1), 385-388.
4. Ashley C. ve Tuten T. (2015). Creative strategies in social media marketing: An exploratory study of branded social content and consumer engagement. Psychology and Marketing, 32(1), 15–27.
5. Aydın, S. & Nalbant, K. G. (2023). The Significance of Artificial Intelligence in the Realms of Marketing, Advertising, and Branding inside the Metaverse. Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2), 301-316.
6. Aydın, S., Nalbant, K. G., & Altuntaş, C. (2023). Dijital Dönüşümde Yapay Zeka ve Avrupa Yeşil Mutabakatı Sürecinde Sürdürülebilir Yeşil Pazarlama Stratejileri. İmgelem, 7(13), 467-492.
7. Aytekin, P., Yakın, V., & Çelik, B. H. (2020). Artırılmış gerçeklik teknolojisinin pazarlamadaki yeri. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 10(39), 87-117.
8. Bala, M. ve Verma, D. (2018). A critical review of digital marketing. M. Bala, D. Verma (2018). A Critical Review of Digital Marketing. International Journal of Management, IT & Engineering, 8(10), 321-339.

9. Barrera, K. G. ve Shah, D. (2023). Marketing in the Metaverse: Conceptual understanding, framework, and research agenda. Journal of Business Research, 155, 113420.
10. Baş, T., & Akturan, U. (2017). Sosyal bilimlerde bilgisayar destekli nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
11. Binbir, S. (2021). Pazarlama Çalışmalarında Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Betimleyici bir Çalışma. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(3), 314-328.
12. Buhalis, D., Leung, D. ve Lin, M. (2023). Metaverse as a disruptive technology revolutionising tourism management and marketing. Tourism Management, 97, 104724.
13. Can, A. (2017). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
14. Desai, V., & Vidyapeeth, B. (2019). Digital marketing: A review. International Journal of Trend in Scientific Research and Development, 5(5), 196-200.
15. Durmaz, Y. ve Efendioglu, I. H. (2016). Travel from traditional marketing to digital marketing. Global journal of management and business research, 16(2), 34-40.
16. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Baabdullah, A. M., RibeiroNavarrete, S., Giannakis, M., Al-Debei, M. M., ... ve Wamba, S. F. (2022). Metaverse beyond the hype: Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 66, 102542.
17. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Wang, Y., Alalwan, A. A., Ahn, S. J., Balakrishnan, J., ... & Wirtz, J. (2023). Metaverse marketing: How the metaverse will shape the future of consumer research and practice. Psychology & Marketing, 40(4), 750-776.
18. Fullerton, R. A. (1988). How modern is modern marketing? Marketing's evolution and the myth of the “Production Era”. Journal of marketing, 52(1), 108-125.
19. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
20. Hennig-Thurau, T., & Ognibeni, B. (2022). Metaverse marketing. NIM Marketing Intelligence Review, 14(2), 43-47.
21. Joshua, J. (2017). Information Bodies: Computational Anxiety in Neal Stephenson's Snow Crash. Interdisciplinary Literary Studies, 19(1), 17-47.
22. Kannan, P. K. (2017). Digital marketing: A framework, review and research agenda. International journal of research in marketing, 34(1), 22-45.
23. Keleş, A., Keleş, A. ve Akçetin, E. (2017). Pazarlama Alanında Yapay Zekâ Kullanım Potansiyeli ve Akıllı Karar Destek Sistemleri. Electronic Turkish Studies, 12(11).
24. Kuruca, Y., Üstüner, M. ve Şimşek, I. (2022). Dijital Pazarlamada Yapay Zekâ Kullanımı: Sohbet Robotu (Chatbot). Medya ve Kültür, 2(1), 88-113.
25. Martin, C. L. (1999). The history, evolution and principles of services marketing: poised for the new millennium. Marketing Intelligence & Planning, 17(7), 324-328.
26. Murgai, A. (2018). Transforming digital marketing with artificial intelligence. International Journal of Latest Technology in Engineering, Management & Applied Science, 7(4), 259-262.
27. Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), 486-497.
28. Nagarajan, G., Moorthy, V. S., Mohamed, A. K., Mohideen, A. S., Ishaq, M. M., & Lakshmi, M. R. (2023). The Role of the Metaverse in Digital Marketing. JETT, 14(5), 51-59.
29. Nalbant, K. G. ve Uyanık, Ş. (2021). Computer vision in the metaverse. Journal of Metaverse, 1(1), 9-12.
30. Nalbant, K. G., & Aydın, S. (2022). Literature review on the relationship between Artificial Intelligence Technologies with Digital Sports Marketing and Sports Management. Indonesian Journal of Sport Management, 2(2), 135-143.
31. Nalbant, K. G. ve Uyanık, Ş. (2022). A Look At The New Humanity: Metaverse and Metahuman. International Journal of Computers, 7.
32. Nalbant, K. G. ve Aydın, S. (2023). Development and transformation in digital marketing and branding with artificial intelligence and digital technologies dynamics in the Metaverse universe. Journal of Metaverse, 3(1), 9-18.
33. Nalbant, K. G., Aydin, S., & Uyanik, S. (2023). Generative Adversarial Network and Digital Art Interactions with Metaverse Marketing. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 375-396.
34. Next Move Strateji Danışmanlığı, (2023). Erişim Tarihi: 25/08/2023. Erişim adresi: https://www.nextmsc.com/report/artificial-intelligence-market.
35. Ramadan, Z. (2023). Marketing in the metaverse era: toward an integrative channel approach. Virtual Reality, 1-14.
36. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250.
37. Saldana, J. (2011). Fundamentals of qualitative research. Oxford University Press.
38. Sawicki, A. (2016). Digital marketing. World Scientific News, (48), 82-88.
39. Singh, H., Gupta, S., & Hassan, M. (2022). Metaverse: A new digital marketing trend. Internatıonal Journal of Multidisciplinary Research and Analysis, 3623-3628.
40. Statista, (2023). Erişim Tarihi: 22/08/2023. Erişim adresi: https://www.statista.com/statistics.
41. Suat, O. (2023). Dijital Pazarlamada Yapay Zeka ve Makine Öğrenimi Kullanımı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(85), 135-142.
42. Ullal, M. S., Hawaldar, I. T., Soni, R. ve Nadeem, M. (2021). The role of machine learning in digital marketing. Sage Open, 11(4), 21582440211050394.
43. Verma, S., Sharma, R., Deb, S. ve Maitra, D. (2021). Artificial intelligence in marketing: Systematic review and future research direction. International Journal of Information Management Data Insights, 1(1), 100002.
44. Vlačić, B., Corbo, L., e Silva, S. C., & Dabić, M. (2021). The evolving role of artificial intelligence in marketing: A review and research agenda. Journal of Business Research, 128, 187-203.
45. Wind, J. ve Mahajan, V. (2002). Digital marketing. Symphonya. Emerging Issues in Management, (1), 43-54.