A QUALITATIVE RESEARCH ON DIGITAL CONSUMPTION BEHAVIORS OF SYRIANS LIVING IN TÜRKİYE

Öz

The purpose of this study is to examine the consumption habits and digital consumer behaviors of Syrians residing in Turkey on digital platforms. This research is designed as qualitative research. In this study, semi-structured interview form, which is the most preferred data collection tool in qualitative research, was implemented. Interviews were performed over the phone with the assistance of an interpreter. The “content analysis” technique, which is widely used in qualitative research, was used to analyze the research data. All data collected throughout the research were computerized (documented) and coding, categorization and thematization (thematic coding) were performed using the Maxqda program. In the analysis of the research data, Maxqda program was used to reach the frequency and percentage distributions of the thematic code list and to draw conclusions from these data. According to the findings of the research, it was concluded that the majority of Syrian migrants try to maintain their consumption habits from the past and try to establish businesses that will allow them to continue their old consumption habits in their new settlements. However, in terms of consumer behavior in digital platforms, it has been observed that the adaptation of Syrian consumers to digital platforms is moving forward as a process and their behavior towards digital consumption is developing. When the factors affecting the consumer behavior of Syrian migrants are examined, it is concluded that the price of the product is the most determining factor, followed by factors such as consumption habits, purchasing power, halal product and product quality.

Anahtar Kelimeler

• Digital marketing
• Consumer behavior
• Qualitative research
• Syrians
• Migration

TÜRKİYE’DE YAŞAYAN SURİYELİLERİN DİJİTAL TÜKETİM DAVRANIŞLARI ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de ikamet etmekte olan Suriyelilerin dijital platformlardaki tüketim alışkanlıklarını ve tüketici davranışlarını incelemektir. Bu araştırma bir nitel araştırma olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırmalarda veri toplama aracı olarak en çok tercih edilen yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Görüşmeler bir tercüman eşliğinde telefon aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde nitel araştırmalarda yaygın bir şekilde kullanılan “içerik analizi” tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen tüm veriler bilgisayar ortamına aktarılmış (dokümante edilmiş) ve Maxqda programı kullanılarak kodlama, kategorileştirme ve temalara ayırma işlemleri (tematik kodlama) yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, tematik kod listesinin frekans ve yüzde dağılımlarına ulaşmak ve sonuçlar çıkarmak amacıyla Maxqda yazılımı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre Suriyeli göçmenlerin büyük çoğunluğu geçmişten gelen tüketim alışkanlıklarını sürdürmeye çalıştıkları ve yeni yerleşim yerlerinde eski tüketim alışkanlıklarını devam ettirmelerine imkan sağlayacak işletmeler kurmaya çalıştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ancak dijital pazaryerlerindeki tüketici davranışları açısından, Suriyeli tüketicilerin dijital pazaryerlerine adaptasyonlarının bir süreç halinde ilerlemekte olduğu ve dijital tüketime yönelik davranışlarının gelişmekte olduğu görülmüştür. Türkiye’deki Suriyelilerin tüketici davranışını etkileyen faktörlere bakıldığında ise ürünün fiyatının en belirleyici faktör olduğu, bunu tüketim alışkanlıkları, alım gücü, helal ürün ve ürün kalitesi gibi faktörlerin izlediği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital pazarlama
• Tüketici davranışı
• Nitel araştırma
• Suriyeliler
• Göç

Kaynakça

1. AbuJarour, S. (2020). Social Inclusion of Refugees Through Digital Learning: Means, Needs, and Goals. PACIS 2020 Proceedings. 17. https://aisel.aisnet.org/pacis2020/17
2. Aljaroudi, R. (2018). Exploring the Food Choices of Muslim Arab Immigrants in Canada. PhD thesis. Ontario, Canada. ttps://dspacemainprd01.lib.uwaterloo.ca/server/api/core/bitstreams/e7f9d1ac-a211-4746-88fd-6e68fa36d314/content
3. Alkan, A., Dörtyol, İ. T., & Nalbant, M. (2024). A qualitative study on the determination of balancing factors in the relationship between products, consumers and package schema on the basis of balance theory. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 17(2), 457-494. DOI:10.15659/ppad.17.2.1399614
4. Anderson, L. (2020). Cultural Food Habits as a Social Factor of Health Among Immigrants in New Haven, Connecticut: A Focused Ethnographic Study. University Scholar Projects. 59. https://digitalcommons.lib.uconn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1067&context=usp_projects
5. Atkin, D. (2016). The caloric costs of culture: Evidence from Indian migrants. American Economic Review, 106(4), 1144-81. DOI:10.1257/aer.20140297
6. Baxter, P., & Jack, S. (2008). Qualitative case study methodology: Study design and implementation for novice researchers. The Qualitative Report, 13(4), 544-559. Retrieved from http://www.nova.edu/ssss/QR/QR13-4/baxter.pdf
7. Berg, B. L., & Lune, H. (2017). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Konya: Eğitim Yayınevi.
8. Canatan, K. (2020). Toplumsal Değişim Perspektifinden Göç Sosyolojisi. Ankara: Eski Yeni Yayınları.

9. Chang, S., & Chou, C. (2012). The roles of constraint-based and dedication-based ınfluences on user's continued online shopping behavior. The Spanish Journal of Psychology, 15(3), 1177-1200. DOI:10.5209/rev_SJOP.2012.v15.n3.39406
10. Creswell, J. W. (2016). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Desen / Qualitative Inquiry & Research Design: Choosing Among Five Approaches. (Translation from 3rd Edition). (M. Bütün, & S. Demir, Translation Eds.) Ankara: Siyasal Kitabevi.
11. Çömlekçi, M. F. (2020). Social media use among international students: Cultural adaptation and socialization. TRT Akademi, 5(10), 668-684.
12. Demir, İ. M. (2014). İnternetten market alışverişi: Tüketici beklentileri ve market web sitelerinin yapısı üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı, Mersin.
13. Demirkaya, İ., & Koyuncu, E. (2021). Dijital kapitalizm, tüketim kültürü ve Y kuşağının değişen tüketim davranışları. Intermedia International e-Journal, 8(15) 174-196. DOI:10.21645/intermedia.2021.107
14. Dinç, B. (2018). Dijitalleşmenin tüketici alışkanlıklarına etkisi. https://www.ekonomistler.org.tr/wp-content/uploads/2018/01/dijital_1.pdf
15. Duan, C. (2024). Immigrant consumption behaviors: A Systematic Integrative Review and Future Research Agenda. World, 5(2), 365-393.
16. Ger, G., & Østergaard, P. (1998). Constructing immigrant identities in consumption: Appearance among the Turko Danes. Advances in Consumer Research, 25(1).
17. Ghazal, A., & Bozoğlu, M. (2022). Factors influencing the food purchase points of Syrian and Iraqi refugees in Samsun province, Turkey. KSU J. Agric Nat, 25(4), 872-881. DOI:10.18016/ksutarimdoga.vi.883333
18. Goody, J. (2013). Yemek, Mutfak, Sınıf-Karşılaştırmalı Sosyoloji Çalışması / Cooking, Cuisine and Class: A Study in Comparative Sociology. M. Günay Güran (Translator). İstanbul: Pinhan.
19. Göker, G. (2015). Göç, Kimlik, Aidiyet: Kültürlerarası İletişim Açısından İsveçli Türkler. Konya: Literatürk Academia.
20. GSMA. (2017). Importance of mobile for Refugees: A landscape of new services and approaches. https://www.gsma.com/mobilefordevelopment/wp-content/uploads/2017/02/The-Importance-of-mobile-for-refugees_a-landscape-of-new-services-and-approaches.pdf.Accessed Nowember 23, 2021.
21. Guidotti, R., Nanni, M., Giannotti, F., Pedreschi, D., Bertoli, S., Speciale, B., & Rapoport, H. (2021). Measuring immigrants’ adoption of natives shopping consumption with machine learning. In Machine Learning and Knowledge Discovery in Databases. Applied Data Science and Demo Track: European Conference, ECML PKDD 2020, Ghent, Belgium, September 14–18, 2020, Proceedings, Part V (pp. 369-385). Springer International Publishing.
22. Guo, X., & Özdinç, Y. (2021). Consumption choice-making among first-generation Chinese immigrants in New Zealand, Kōtuitui. New Zealand Journal of Social Sciences Online, 16(2), 448–457. DOI:10.1080/1177083X.2021.1886121
23. Gültekin, M. N. (2014). Kardeş’ten ‘istenmeyen misafir’e: Suriyeli sığınmacılar meselesi hassas vatandaşlara mı havale ediliyor? Birikim Dergisi, issue, 305, 24-35.
24. Gürhan, N. (2018). Migratory kitchen: The example of Syrians in Mardin. Journal of Sociological Research, 21(2), 86-113. DOI:10.18490/sosars.476035
25. Hua, L. Y., Ramayah, T., Ping, T. A., and Jacky, C. J. H. (2017). Social media as a tool to help select tourism destinations: The case of Malaysia. Information Systems Management, 34(3), 265–279. DOI:10.1080/10580530.2017.1330004
26. Islam, M. S. (2021). Online shopping behaviour among international students from belt & road countries in China. European Journal of Business and Management Research, 6(1), 63–75. DOI:10.24018/ejbmr.2021.6.1.681
27. Jane R, Jane L. & Gillian E. (2003). Designing and Selecting Samples. Qualitative Research Practice: A Guide for Social Science Students and Researchers. Jane R. and Jane L. (Eds.). pp. 77-108. London: Sage Publications Ltd.
28. Kara, Y., & Akdağ, G. (2022). Suriyeli sığınmacıların değişen mutfak kültürü: Mersin, Gaziantep ve Kilis örneği. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(3), 971 - 986. DOI:10.33083/joghat.2022.179
29. Karaman, A., & Vesek, S. (2021). A qualitative research on the economic and social impacts of covid-19 on Syrians. Qualitative Social Sciences, 3(1), 30-71. Available at: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1480992. DOI:10.47105/nsb.851237
30. Karaman, A., & Durmaz, Y. (2018). A qualitative research on the factors determining product awareness and product preference in promoting medicines by digital tools. Medicine Science, 7 (4), 923-9. Available at: https://www.ejmanager.com/mnstemps/53/53-1530170867.pdf?t=1625741351. DOI:10.5455/medscience.2018.07.8866.
31. Karaman, A. (2018). Ürün bilinirliği ve tercihini belirlemede ürün uzmanlarının rolü: Nitel bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(2), 646-663. DOI: 10.20491/isarder.2018.449
32. Karaman, A. (2017). İlaç sektöründe dijital tanıtım faaliyetlerinin hekimlerin nezdinde ürün bilinirliliği ve tercih edilme davranışına etkisi: Adıyaman ve Şanlıurfa illerinde bir durum çalışması. Doktora Tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, İşletme Bilim Dalı, Gaziantep.
33. Karpat, K. (2010). Osmanlıdan Günümüze Etnik Yapılanma ve Göçler. Tırnakçı, A. B. (Çeviren). İstanbul: Timaş Yayınları.
34. Kizgin, H., Jamal, A., Dey, B. L., & Rana, N. P. (2018). The impact of social media on consumers’ acculturation and purchase intentions. Information Systems Frontiers, 20, 503-514.
35. Kotler, P., & Armstrong, G. (2018). Principles of Marketing. Çeviri: Cengiz, E., Günay, N.G., Altuna Korkut, O., Burnaz, Ş., Koç, E., Çobanoğlu, E., et. al., (Çevirenler). Pazarlama İlkeleri. A. Ercan Gegez (Çeviri Ed.). (Birinci Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
36. Kotler, P. (2001). Kotler on Marketing: How to Create, Win and Dominate Markets. London, UK: Simon & Schuster. The Free Press.
37. MAXQDA. (2023). The #1 software for qualitative and mixed methods data analysis. Available at: https://www.maxqda.com/: https://www.maxqda.com/
38. Maxwell, Joseph A. (2018). Qualitative Research Design: An Interactive Approach. Translation: Çevikbaş, M., Aksoy, N.A., Çalışkan, Ö., Kaya, S., Duray, Dilek, H., Çevikbaş, S. & Dönmez, M. (Translators), Nitel Araştırma Tasarımı: Etkileşimli Bir Yaklaşım. M. Çevikbaş (Translate Ed.). (Translation from 3rd Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
39. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2015). Nitel Veri Analizi: Genişletilmiş Bir Kaynak Kitap (1. Baskı). (S. Akbaba Altun, & A. Ersoy, Çev.) Ankara: Pagem Akademi.
40. Moffat, T., Mohammed, C., & Newbold, K. B. (2017). Cultural dimensions of food insecurity among immigrants and refugees. Human Organization, 76(1), 15-27.
41. Muter, C. (2002). Bilinçaltı reklamcılık (bilinçaltı reklam mesajlarının tüketiciler üzerindeki etkileri). Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı, İzmir.
42. Patton, M. Q. (2015). Qualitative Research and Evaluation Method: Integrating Theory and Practice. (4th Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
43. Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research and Evaluation Method. (3rd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
44. Pervaiz, A. & Sudha, S. (2010). Online shopping customer satisfaction and loyalty in Norway. https://bth.diva-portal.org/smash/get/diva2:830467/FULLTEXT01.pdf
45. Perreault, W. D., Cannon, J. P., & McCarthy, E. J. (2013). Pazarlamanın Temelleri: Bir Pazarlama Stratejisi Planlama Yaklaşımı / Essentials of Marketing: A Marketing Strategy Planning Approach. A.G. Önce (Translate Ed.). (Translation from 13th Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
46. Peter, J. Paul., & Donnelly, Jr. James H. (2016). Pazarlama Yönetimine Giriş / A Preface to Marketing Management. A. Candemir (Translate Ed.). (Translation from 13th Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
47. Presidency of Migration Management. (2025). Temporary Protection. Available at: https://en.goc.gov.tr/temporary-protection27. Accessed February 25, 2025.
48. Porreca, F. I., Unsain, R. A. F., Carriero, M. R., Sato, P. D. M., Ulian, M. D., & Scagliusi, F. B. (2019). Dialogues and tensions in the eating habits of Syrian refugees living in São Paulo, Brazil. Ecology of Food and Nutrition, 59(2), 175–194. DOI: 10.1080/03670244.2019.1681419
49. Purutoğlu, N., & Çubukcu, M. İ. (2022). Geleneksel ve online alışverişte Türk ve Hollandalı tüketicilerin satınalma davranışlarının incelenmesi. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 5(2), 323-357. DOI:10.33416/baybem.1126948
50. Refugees Association. (2025) Saha Gözlem Raporu: Göçmenlere Yönelik Uygulamalar ve Yansımaları. Available at: https://multeciler.org.tr/saha-gozlem-raporu-gocmenlere-yonelik-uygulamalar-ve-yansimalari/. Accessed February 17, 2025.
51. Rout, N., & Senapati, R. (2008). Population Movement and Changing Consumer Behaviour: A Study of Balasore District in India. In Annual Conference of Population Association of America (pp. 17-19).
52. Saseanu A. S., & Petrescu, R. M. (2011). Potential connections between migration and immigrants food consumption habits. The case of Romanian immigrants in Andalusia, Spain. The Amfıteatru Economic Journal, 13, (Special No. 5), 790-802.
53. Sauter, A., Kikhia, S., Von Sommoggy, J., & Loss, J. (2021). Factors influencing the nutritional behavior of Syrian migrants in Germany-results of a qualitative study. BMC Public Health, 21, 1-13.
54. Solomon, Michael R. (2020). Tüketici Davranışları - Satın Alma, Sahip Olma ve Varoluş / Consumer Behavior - Buying, Having, and Being. N. Parıltı ve E. Akagün Ergin (Translate Eds.). (Tranlation from 11th Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
55. Vesek, S., & Suğur, N. (2021). Türkiye’deki Suriyelilerin kentsel yaşam deneyimleri Gaziantep ve İzmir örneği. İnsan ve Toplum Dergisi, 11(1), 169-207. DOI: 10.12658/M0512
56. Visser, S. S., Bailey, A., & Meijering, L. (2014). Food, faith and community: social well-being of Ghanaian migrants in the Netherlands. Gender, Place & Culture, 22(5), 608-625. DOI:10.1080/0966369X.2014.885891
57. Yağcı, M.İ., & İlarslan, N. (2010). Reklamların ve cinsiyet kimliği rolünün tüketicilerin satın alma davranışları üzerindeki etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11 (1), 138-155.
58. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (Genişletilmiş 9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
59. Yin, R. K. (2003). Case Study Research: Design and Methods (3rd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
60. Yin, R. K. (2009). Case Study Research: Design and Methods (3rd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
61. Yüksekbilgili, Z. (2016). Tüketici karar verme tarzlarının kuşaklara göre değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1392-1402. DOI:10.17755/esosder.49225