Araştırma Makalesi

DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME

Cilt: 18 Sayı: 3 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışma, tüketicilerin doğal ve organik kozmetik ürünlerine yönelik algılarını ve tercih nedenlerini incelemektedir. Nitel, fenomenolojik bir yaklaşımla 30 katılımcıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi ve veriler tematik analizle çözümlendi. Araştırma, tüketicilerin tercihlerinde sağlık ve çevresel duyarlılık, güven algısı, pazarlama stratejileri, toplumsal cinsiyet rolleri, medyanın etkisi ile fiyatlandırma ve erişim sorunlarının belirleyici olduğunu göstermektedir. Katılımcılar, kimyasal içeriklerin cilt ve genel sağlık üzerinde olası zararları nedeniyle doğal ürünleri tercih ettiklerini; ayrıca hayvan deneylerine karşı olma ve çevresel sürdürülebilirlik kaygılarının bu yönelimi güçlendirdiğini ifade etmiştir. Buna karşın yanıltıcı etiketleme, sertifikasyon eksiklikleri ve abartılı pazarlama söylemleri tüketicilerin güvenini zedelemektedir. Pazarlama uygulamalarının ağırlıklı olarak kadın hedeflemesi, kadınlarda gerçekdışı güzellik beklentileri ve baskılar yaratırken erkekleri dışlamakta; bu da cinsiyetçi temsillerin tüketim davranışlarına yansımasına yol açmaktadır. Sosyal medya başta olmak üzere medyanın yönlendirici rolü katılımcılar tarafından eleştirilmiş, yüksek fiyatlar ve sınırlı erişim ise doğal ürünlerin yaygınlaşmasını engelleyen önemli bariyerler olarak tanımlanmıştır. Bulgular doğrultusunda tüketici eğitimi, denetlenebilir sertifikasyon sistemleri, cinsiyet eşitliğini gözeten pazarlama, kapsayıcı medya söylemleri ve erişilebilir fiyat politikaları önerilmektedir. Ayrıca, devlet, sivil toplum ve sektör aktörlerinin işbirliğiyle şeffaf iletişim, tüketici eğitim programları, uygun fiyatlandırma tedbirleri ve etkin denetim mekanizmalarının hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanmış ve böylece sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 27.01.2025 tarihli ve 527945 sayılı onayı ile çalışma onaylanmıştır.

Teşekkür

Yok

Kaynakça

  1. Auger, P., & Devinney, T. M. (2007). Do what consumers say matter? The misalignment of preferences with unconstrained ethical intentions. Journal of Business Ethics, 76(4), 361-383. DOI: 10.1007/s10551-006-9287-y
  2. Aydın, S. & Alazma, R. & Çora, H. (2020). The influence of price, brand, and store on Turkish Women’s purchase intention in cosmetics market. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 15(4), 1879-1898. https://dx.doi.org/10.47644/TurkishStudies.46038
  3. Aydoğdu, M. H., Kaya, F., Eren, M. E., & Parlakçı Doğan, H. (2024). Organik ürün tüketim nedenleri üzerine bir araştirma: Şanlıurfa örneklemesi. The Journal of Academic Social Science, 64(64), 161-170. DOI: 10.16992/ASOS.12764
  4. Beiersdorf. (2021). Naturally Good: Transparency and sustainability in skincare. https://www.beiersdorf.com/newsroom/press-news/all-news/2021/01/15-nivea-naturally-good
  5. Bhattacharya, C. B., & Sen, S. (2004). Doing better at doing good: When, why, and how consumers respond to corporate social initiatives. California Management Review, 47(1), 9-24. DOI: 10.2307/41166284
  6. Bonne, K., & Verbeke, W. (2008). Muslim consumer trust in halal meat status and control in Belgium. Meat science, 79(1), 113-123.
  7. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  8. Bryła, P. (2016). Organic food consumption in Poland: Motives and barriers. Appetite, 105, 737-746. DOI: 10.1016/j.appet.2016.07.012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama İletişimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

19 Şubat 2025

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, D. (2025). DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 18(3), 637-674. https://izlik.org/JA84CU22RH
AMA
1.Yılmaz D. DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME. PPAD. 2025;18(3):637-674. https://izlik.org/JA84CU22RH
Chicago
Yılmaz, Dursun. 2025. “DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 18 (3): 637-74. https://izlik.org/JA84CU22RH.
EndNote
Yılmaz D (01 Eylül 2025) DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 18 3 637–674.
IEEE
[1]D. Yılmaz, “DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME”, PPAD, c. 18, sy 3, ss. 637–674, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84CU22RH
ISNAD
Yılmaz, Dursun. “DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 18/3 (01 Eylül 2025): 637-674. https://izlik.org/JA84CU22RH.
JAMA
1.Yılmaz D. DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME. PPAD. 2025;18:637–674.
MLA
Yılmaz, Dursun. “DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, c. 18, sy 3, Eylül 2025, ss. 637-74, https://izlik.org/JA84CU22RH.
Vancouver
1.Dursun Yılmaz. DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME. PPAD [Internet]. 01 Eylül 2025;18(3):637-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84CU22RH