Araştırma Makalesi

BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Cilt: 19 Sayı: 3 28 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, bilişsel uyumsuzluğun tüketici pişmanlığı, şikâyet davranışı ve tekrar satın alma niyeti üzerindeki etkilerini belirlemek ve bu etkileşimde tüketici pişmanlığının aracılık rolünü göz önünde bulundurarak incelemektir. Çalışmada mobilya alışverişi yapan tüketicilerin bilişsel uyumsuzluk sonrası yaşadığı pişmanlık, şikâyet ve tekrar satın alma niyeti davranışları tespit edilmeye çalışılmıştır. Veriler çevrimiçi anket yöntemi ile 307 katılımcıdan toplanmıştır. Verilerin analizinde Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre bilişsel uyumsuzluğun tüketici pişmanlığını güçlü ve pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Aynı zamanda tekrar satın alma niyetini negatif ve şikâyet davranışını ise pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada tüketici pişmanlığının tekrar satın alma niyetini negatif ve şikâyet davranışını ise pozitif yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Sonuçlar, tüketici pişmanlığının bilişsel uyumsuzluk ile şikâyet davranışı ve bilişsel uyumsuzluk ile tekrar satın alma niyeti arasında kısmi aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Çalışma bilişsel uyumsuzluğun şikâyet davranışı ve tekrar satın alma niyeti üzerindeki etkisini inceleyerek ve tüketici pişmanlığının bu etkideki aracılık rolünü ortaya koyarak literatüre katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen herhangi bir kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın etik kurallara uygunluğu, Yozgat Bozok Üniversitesi Etik Kurulu tarafından 18.06.2025 tarihli ve 26/35 sayısı kararıyla onaylanmıştır.

Teşekkür

Gösterdikleri yoğun ilgi ve emeklerinde dolayı Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi Editör Kurulu’na ve sağladıkları katkılarında dolayı hakemlere teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Armstrong, A., Abubakar, N. J., & Sikayena, I. (2017). Investigating into factors accounting for cognitive dissonance (Post purchase regrets). International Journal of Multidisciplinary Research and Development, 4(3), 229-239.
  2. Atingdui, N. (2011). Cognitive dissonance. In Encyclopedia of Child Behavior and Development (pp. 380-381). Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/978-0-387-79061-9_599
  3. Aydın, H., & Ünal, S. (2016). Evaluation of consumer regret in terms of perceived risk and repurchase intention. Journal of Global Strategic Management, 10(2), 31-44.
  4. Barclay, D. W., Higgins, C. A., & Thompson, R. (1995). The partial least squares approach to causal modeling: Personal computer adoption and use as illustration. Technology Studies, 2(2), 285–309.
  5. Bayraktar, E. D. (2023). Examining the relationship between relationship marketing, cognitive dissonance, customer satisfaction and repurchase behavior: A study on online purchasing behavior. Fiscaoeconomia, 7(1), 508-524. https://doi.org/10.25295/fsecon.1186447
  6. Bhaduri, G., & Ha-Brookshire, J. E. (2011). Do transparent business practices pay? Exploration of transparency and consumer purchase intention. Clothing and Textiles Research Journal, 29(2), 135-149. https://doi.org/10.1177/0887302X11407910
  7. Bolia, B., Jha, S., & Jha, M. K. (2016). Cognitive dissonance: a review of causes and marketing implications. Researchers World, 7(2), 63. http://dx.doi.org/10.18843/rwjasc/v7i2/06
  8. Bose, T. K., & Sarker, S. (2012). Cognitive dissonance affecting consumer buying decision making: A study based on Khulna metropolitan area. Journal of Management Research, 4(3), 191-221. https://doi.org/10.5296/jmr.v4i3.1847

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tüketici Davranışı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2025

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Hacıhasanoğlu, P. (2026). BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 19(3), 466-492. https://izlik.org/JA38ME47RS
AMA
1.Hacıhasanoğlu P. BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. PPAD. 2026;19(3):466-492. https://izlik.org/JA38ME47RS
Chicago
Hacıhasanoğlu, Pınar. 2026. “BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 19 (3): 466-92. https://izlik.org/JA38ME47RS.
EndNote
Hacıhasanoğlu P (01 Eylül 2026) BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 19 3 466–492.
IEEE
[1]P. Hacıhasanoğlu, “BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”, PPAD, c. 19, sy 3, ss. 466–492, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38ME47RS
ISNAD
Hacıhasanoğlu, Pınar. “BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 19/3 (01 Eylül 2026): 466-492. https://izlik.org/JA38ME47RS.
JAMA
1.Hacıhasanoğlu P. BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. PPAD. 2026;19:466–492.
MLA
Hacıhasanoğlu, Pınar. “BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, c. 19, sy 3, Eylül 2026, ss. 466-92, https://izlik.org/JA38ME47RS.
Vancouver
1.Pınar Hacıhasanoğlu. BİLİŞSEL UYUMSUZLUKTAN PİŞMANLIĞA: BİLİŞSEL UYUMSUZLUĞUN TÜKETİCİ PİŞMANLIĞI, ŞİKAYET DAVRANIŞI VE TEKRAR SATIN ALMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. PPAD [Internet]. 01 Eylül 2026;19(3):466-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38ME47RS