Dijital Göçebe İşçiler ve 5718 sayılı Kanun Kapsamında Dijital Göçebe İşçilerin İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk
Öz
Dijital göçebeler; sahip olduğu mekânsal özgürlüğe bağlı olarak işten kaynaklanmayan sebeplerle bir ülkede kalıcı ikamet oluşturmayacak ölçüde ülkeler arasında seyahat eden ve bu ülkelerde taşınabilir teknolojik cihazlar aracı: lığıyla sanal çalışma yapan çalışanlardır. Dijital göçebeliğin ana unsurları; teknoloji, mesafe (sınır ötesi çalışma), iş:yaşam dengesi, seyahat özgürlüğü ve sıklığıdır. Dijital göçebeler, serbest meslek sahibi olabileceği gibi işçi sıfatını da haiz olabilir. Dijital göçebelerin iş ilişkileri, hareketliliklerine binaen muhakkak yabancılık unsuru içermekte olup milletlerarası özel hukukun konusuna dahil olmaktadır. Dijital göçebe işçilerin iş uyuşmazlıklarının Türk hakiminin önüne gelmesi durumunda 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uygulama alanı bulacaktır. Anılan Kanunun 27. maddesinde iş sözleşmelerine uygulanacak hukuk, işçiyi koruma gayesiyle özel olarak düzenlenmiştir. Tarafların iş sözleşmelerine uygulanacak hukuka ilişkin seçimleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümlerinin asgari korumasıyla sınırlandırılmıştır. Ancak dijital göçebe işçilerin mutad işyerinden bahse: dilmesi mümkün değildir. Makalemizde dijital göçebe işçilerin iş uyuşmazlıklarına uygulanacak hukukun seçiminde asgari koruma standardının nasıl sağlanacağı, iş sözleşmelerine hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve bunun mil: letlerarası özel hukuk hakkaniyetine uygunluğu, MÖHUK m. 27 hükmünde yapılan değişikliklerin nasıl yorumlanacağı dijital göçebeliğin kendine has niteliği dikkate alınarak değerlendirilmektedir. Bu sebeple dijital göçebe kavramının doğuşu, neyi ifade ettiği, uzaktan çalışma ve benzer istihdam yöntemleriyle ilişkisi öncelikli olarak irdelenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alp M, 'İş İlişkisinin Kurulması, Hükümleri ve İşin Düzenlenmesi', Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri'nin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi Semineri 2019-2020 (On İki Levha Yayıncılık 2022).
- Alp M, 'Tele Çalışma (Uzaktan Çalışma)', Prof Dr Sarper Süzek’e Armağan (Beta Yayıncılık 2011).
- ALtıntaş V, 'Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukukun Genel İşlem Koşulları Bağlamında Değerlendirilmesi' (2023) 2(50) Sicil 175-206.
- AroLes J, Bonneau C and BhankarauLLY S, 'ConceptuaLising ‘Meta-Work’ in the Context of Continuous, GLobaL MobiLitY: The Case of DigitaL Nomadism' (2023) 37(5) Work, EmpLoYment and SocietY 1261-1278.
- ArsLan İ, '5718 SaYıLı MiLLetLerarası ÖzeL Hukuk ve UsuL Hukuku Hakkında Kanun UYarınca SözLeşmeden Doğan Borç İLişkiLerinde Zımni Hukuk Seçimi' (2013) 33(2) PPIL 1-41.
- Avşar M, '2023 Tarihli YargıtayY Hukuk Genel Kurulu Kararı Işığında Yurt Dışı Hizmet Akdine Uygulanacak Hukuk' (2024) 9(2) İMHFD 599-630.
- AYdın U, 'TeLe ÇaLışma ve TeLe ÇaLışma Avrupa Çerçeve SözLeşmesi' in Uçum M (ed), Prof Dr Devrim ULUCAN’a Armağan (LegaL YaYıncıLık 2008).
- AYdınöz G, 'İş Hukukunda TeLe (Uzaktan) ÇaLışma' (YaYımLanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi 2014).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yasa Çatışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Talha Genç
*
0000-0003-3032-5917
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
5 Şubat 2026
Gönderilme Tarihi
23 Şubat 2025
Kabul Tarihi
11 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 45 Sayı: 2