Form in Modification and Termination by Mutual Agreement of Contracts Subject to The United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods

Öz

The United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (CISG), under its Article 29, regulates the formal requirements for the modification and termination of contracts governed by the Convention. In accordance with Article 29(1), the principle of freedom of form is established, allowing contracts to be modified or terminated by the mere agreement of the parties. This rule serves the Convention’s goal of creating uniform law by precluding the application of additional validity requirements such as consideration or causa, which may exist in different legal systems. Within the framework of party autonomy, the parties may derogate from this freedom and agree that any modification must be in writing. According to the first sentence of CISG Article 29(2), such a “no oral modification clause” included in a written contract prevents the contract from being altered in any other manner, thereby ensuring legal certainty. However, the second sentence of the same provision introduces a significant exception to this strict rule, reflecting the principle of good faith. Accordingly, a party is precluded from invoking the non>compliance with the written form requirement if their own conduct has led the other party to reasonably rely on the oral modification. This provision embodies the principle of venire contra factum proprium (the prohibition of contradictory conduct), thus ensuring fairness between the parties.

Anahtar Kelimeler

• CISG
• Contract Amendment
• Voluntary Formal Requirement
• Good Faith
• No Oral Modification

Uluslararası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması’na Tâbi Sözleşmelerin Değiştirilmesi ve İkalesinde Şekil

Öz

Uluslararası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG), 29. maddesiyle Antlaşma’ya tâbi sözleşmelerin değiştirilmesi ve sona erdirilmesinde şekil rejimini düzenlemektedir. Madde 29/I uyarınca, sözleşmelerin başka bir unsura gerek kalmaksızın tarafların salt anlaşması ile tadil veya ikale edilebileceği kabul edilerek şekil serbestisi ilkesi benimsenmiştir. Bazı hukuk düzenleri için apaçık nitelikteki bu ilke, bazı hukuk düzenlerinde geçerli değildir. Böylece, zikredilen maddede yer alan kural, farklı hukuk sistemlerinde aranan ek geçerlilik koşullarının uygulanmasını önüne geçer ve Antlaşma’nın birörnek hukuk yaratma amacına hizmet eder. Taraflar, irade özerkliği çerçevesinde bu serbestiyi bertaraf ederek, sözleşmenin ancak yazılı olarak değiştirilebile> ceğini kararlaştırabilirler. Burada tarafların temel kaygısı, sözleşme içeriğine ilişkin ortaua çıkabilecek muhtemel çekişmelerin önüne geçmektir. Bu itibarla, CISG 29/II birinci tümceye göre, yazılı bir sözleşmeye konulan bu yöndeki bir “yazılı değişiklik şartı” (no oral modification clause), sözleşmenin başka bir şekilde değiştirilmesini önler ve hukukî belirlilik sağlar. Bununla birlikte, aynı hükmün ikinci tümcesi, dürüstlük kuralının bir yansıması olarak bu katı kurala önemli bir istisna getirir. Buna göre, bir taraf kendi davranışı ile diğer tarafta sözleşmenin şekle aykırı olsa da değiştirildiğine dair haklı bir güven oluşturmuşsa, sonradan yazılı şekil şartının ihlal edildiğini ileri süremez. Bu düzenleme, çelişkili davranış yasağı (venire contra factum proprium) ilkesini somutlaştırır. Bu yönüyle pek çok hukuk düzeninin temelinde yer alan bir kuralın yansıması söz konusudur.

Anahtar Kelimeler

• CISG
• Sözleşmenin Değiştirilmesi
• İradî Şekil
• Dürüstlük Kuralı
• Sözlü Değişiklik Yasağı

Kaynakça

1. Baumann M, ‘Art. 2 ZGB’ iç Peter GaUch ve Jörg Schmid (edr) Zürcher Kommentar - Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Einleitung, Das Personenrecht - Einleitung, Art. 1-7 ZGB (3. Bası, SchUlthess 1998). google scholar
2. Baysal B, Sözleşmenin Uyarlanması (4. Bası, On İki Levha 2020). google scholar
3. Benicke C, ‘Art. 29 CISG’ iç Münchener Kommentar zum Handelsgesetzbuch: HGB, Band 5: Viertes Buch. Handelsgeschafte (6. Bası, 2025). google scholar
4. Bergsten EE, ‘Amending the Contract: Article 29 CISG’ iç Camilla B Andersen & Ulrich G Schroeter (edr) Sharing International Commercial Law across National Boundaries: Festschrift for Albert H. Kritzer on the Occasion of his Eightieth Birthday (Simmonds & Hill PUblishing 2008). google scholar
5. BjörklUnd A, ‘Article 29’ iç Stefan Kröll, LoUkas Mistelis ve Pilar Perales Viscasillas (edr) Convention on Contracts for the International Sales of Goods (CISG), (2. Bası, Beck Hart Nomos 2018). google scholar
6. Bork R, Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Gesetzbuchs (4. Bası, Mohr Siebeck 2016). google scholar
7. Brunner C ve Brand DO, ‘Art 29 [Vertragsanderung und Vertragsaufhebung]’ iç Christoph Brunner (ed) Stampflis HandKommentar -Kommentar zum ÜbereinKommen der Vereinten Nationen über Vertrage über den internationalen Warenbauf von 1980 - Unter Berücksichtigung der Schnittstellen zum internen Schweizer Recht (2. Bası, Stampfli 2014). google scholar
8. Bucher E, Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil ohne Deliktsrecht (2. Bası, Schulthess 1988). google scholar

9. Çetiner B, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (On İki Levha 2024). google scholar
10. Demirsatan B, ‘Uluslararası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması’na tâbi Sözleşmelerde Boşluk Doldurma’ (2025) 16(62) TürkİYe Adalet Akademisi Dergisi 325-352. google scholar
11. Demirsatan B, Türk Borçlar Hukukunda Sözleşme Yapma Zorunluluğu (Filiz Kitabevi 2022). google scholar
12. Demirsatan B, Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Sözleşmenin Haksız Olarak Sona Erdirilmesi (2. Bası, On İki Levha 2021). google scholar
13. Dural M ve Sarı S, Temel Kavramlar ve Medenî Hukukun Başlangıç Hükümleri (15. Bası, Filiz Kitabevi 2020). google scholar
14. Eiselen S, ‘Remarks on the Manner in Which the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts MaY Be Used to Interpret of International Commercial Contracts MayY Be Used to Interpret of Supplement Article 29 of the CISG Supplement Article 29 of the CISG’ (2002) 14(2) Pace International Law Review 379-384. google scholar
15. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (28. Bası, Yetkin 2023). google scholar
16. Erman H, Medenî Hukuk Dersleri (6. Bası, Der Yayınları 2016). google scholar
17. Ferrari F, ‘CISG 29’ iç Franco Ferrari, Eva-Maria Kieninger, Peter Mankowski, Karsten Otte, Ingo Saenger, Götz Schulze ve Ansgar Staudinger (edr) Internationales Vertragsrecht (3. Bası, Beck 2018). google scholar
18. Gauch P, Schluep WR ve Schmid J, Schweizerische Obligationenrecht Allgemeiner Teil Band I (9. Bası, Schulthess 2008). google scholar
19. Gruber U, ‘CISG Art. 29 [Vertragsanderung öder -aufhebung]’ iç Franz Jürgen Sacker, Roland Rixecker, Hartmut Oetker ve Bettina Limperg (edr) Münchener Kommentar zum BGB Band 4/1: Schuldrecht - Besonderer Teil I/1: §§ 433-480, CISG (9. Bası, Beck 2024). google scholar
20. Gsell B, ‘Art. 29 CISG’ iç Heinrich Honsell (ed) Kommentar zum UN-Kaufrecht (2. Bası, Springer 2010). google scholar
21. Hausheer H ve Aebi-Müller RE, ‘Art. 2 ZGB’ iç Heinz Hausheer ve Hans Peter Walter (edr) Berner Kommentar - Schweizerisches Zivilge-setzbuch, Einleitung und Personenrecht - Einleitung, Art. 1-9 ZGB (Stampfli 2012). google scholar
22. Hillman RA, ‘Article 29(2) of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods: A New Effort at ClarifYing the Legal Effect of ''No Oral Modification'' Clauses’ (1988) Cornell International Law Journal 21 449-466. google scholar
23. Huguenin C, Obligationenrecht Allgemeiner und Besonderer Teil (3. Bası, Schulthess 2019). google scholar
24. KocaYusufpaşaoğlu N, Borçlar Hukuku Genel Bölüm Cilt I (7. Bası, Filiz Kitabevi 2017). google scholar
25. Kut A ve Bauer C, ‘Art. 16’ Yeşim M Atamer ve Andreas Furrer (edr) Handkommentar zum Schweizer Privatrecht - Obligationenrecht -Allgemeine Bestimmungen - Art. 1-183 OR (4. Bası, Schulthess 2023). google scholar
26. Medicus D ve Petersen J, Allgemeiner Teil des BGB (11. Bası, CF Müller 2016). google scholar
27. Melis W, ‘Art. 13 CISG’ iç Heinrich Honsell (ed) Kommentar zum UN-Kaufrecht (2. Bası, Springer 2010). google scholar
28. Middendorf P, ‘Art. 2 ZGB’ iç Ruth Arnet, Peter Breitschmid ve Alexandra Jungo (edr) Handkommentar zum Schweizer Privatrecht Personen- und Familienrecht Art. 1-456 ZGB - Partnerschaftsgesetz (4. Bası, Schulthess 2023). google scholar
29. Müller C, ‘Art. 16’ iç Regina E Aebi-Müller ve Christoph Müller (edr) Berner Kommentar - Obligationenrecht, Allgemeine Bestimmungen - Art. 1-18 OR mit allgemeiner Einleitung in das Schweizerische Obligationenrecht (Stampfli 2018). google scholar
30. NeumaYer KH ve Ming C, ‘Article 29’ iç François Dessemontet (ed) Commentaire - Convention de Vienne sur les contrats de vente internationale de marchandises (CEDIDAC 1993). google scholar
31. Oğuzman K ve Barlas M, Medenî Hukuk (27. Bası, On İki Levha 2011). google scholar
32. Oğuzman K ve Öz T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt 1 (22. Bası, Vedat 2024). google scholar
33. Özbilen AB, Sözleşmelerin Şekli ve Şekil Yönünden Hükümsüzlüğü (On İki Levha 2016). google scholar
34. Piltz B, ‘Konkludenter Ausschluss des UN-Kaufrechts’ (2017) Zeitschrift für Internationales Wirtschaftsrecht 78-79. google scholar
35. Saenger I, ‘CISG Art. 29 (Vertragsanderung öder -aufhebung)’ iç Wolfgang Hau ve Roman Poseck (edr) BecK Online Kommentar BGB (75. Bası, Beck 2025). google scholar
36. Sağlam İ, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması Uyarınca Sözleşmenin Kurulması (CISG m.14-24) (On İki Levha 2013). google scholar
37. Schlechtriem P, ‘Anwendungsvoraussetzungen und Anwendungsbereich des UN-Übereinkommens über Vertrage über den interna-tionalenWarenkauf (CISG)’ (1992) Aktuelle Juristische Praxis 339-357. google scholar
38. Schmidt-Kessel M, ‘Article 13 CISG: Definition of ‘writing’ ’ iç Ingeborg Schwenzer ve Ulrich G Schroeter (edr) Schlechtriem & Schwenzer - Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods (CISG) (5. Bası, Oxford 2022). google scholar
39. Schroeter UG, ‘Article 29 CISG: Modification of contract; ‘no oral modifications’ clauses’ iç Ingeborg Schwenzer ve Ulrich G Schroeter (edr) Schlechtriem & Schwenzer - Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods (CISG) (5. Bası, Oxford 2022). google scholar
40. Schroeter UG, ‘Interpretation of “writing”: Comparison between provisions of CISG (Article 13) and counterpart provisions of the Principles of European Contract Law’ iç John Felemegas (ed) An International Approach to the Interpretation of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (1980) as Uniform Sales Law (Cambridge 2007). google scholar
41. Schwander I, ‘Art. 2 ZGB’ iç Jolanta Kren Kostkiewicz, Stephan Wolf, Marc Amstutz ve Roland Fankhauser (edr) Orell Füssli Kommentar Schweizerisches Zivilgesetzbuch (4. Bası, Orell Füssli 2021). google scholar
42. Schwenzer I, Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil (7. Bası, Stampfli 2016). google scholar
43. TekinaY SS, Akman GS, Burcuoğlu H ve Altop A, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (7. Bası, Filiz Kitabevi 1993). google scholar
44. Tercier P, Pichonnaz P ve Develioğlu HM, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (2. Bası, On İki Levha 2020). google scholar
45. UçarYilmaz T, ‘Equitable Estoppel and CISG’ (2013) 3(2) Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 161-178. google scholar
46. Viscasillas MdPP, 'Modification and termination of the contract (art. 29 CISG)' (2005) 25 Journal of Law & Commerce 167-179. google scholar
47. Wagner-von Papp F, ‘European Contract Law: Are No Oral Modification Clauses Not Worth the Paper They Are Written On?’ (2010) 63(l) Current Legal Problems 511-596. google scholar
48. Wolf M ve Neuner J, Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts (11. Bası, Beck 2016). google scholar
49. Xoudis J, ‘Art. 16’ iç Luc Thevenoz ve Franz Werro (edr) Commantaire Romand Code des Obligations I (2. Bası, Helbing Lichtenhahn 2012). google scholar
50. Yörük I, Türk Hukukunda Sözleşmelerin Uyarlanması (On İki Levha 2021). google scholar