Haksız Fiillere Uygulanacak Hukukun “Daha Sıkı İlişkili Hukuk” Temelinde Belirlenmesi

Öz

Haksız fiillere uygulanacak hukuk alanında genel kabul gören kural lex loci delicti commissi, haksız fiilin ika yeri hukukudur. Zarara yol açan olayın meydana geldiği yer zararın meydana geldiği yerden farklı ise, lex loci damni yani zarar yeri hukuku tercih edilmiştir.
Zarar yeri hukukunun uygulanabilmesi için zararın nasıl tanımlandığı ve zarar yerinin nasıl lokalize edildiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu makale haksız fiilden kaynaklanan taleplere uygulanacak hukuk açısından zararın tanımı ve zarar yerinin belirlenmesi meselelerini irdeleyecektir. Lex loci damni’nin tesadüfî veya ilişkiyle uzak olması halinde bu kural, daha sıkı bağlantılı hukuk kuralı ile bertaraf edilmektedir. İlişkinin en yakın bağlantıda olduğu hukuk, haksız fiil taleplerini oluşturan bütün unsurların değerlendirilmesi ya da taraflar arasında mevcut ve haksız fiille bağlantılı ilişkiye uygulanacak hukuk temelinde belirlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Haksız fiil
• uygulanacak hukuk
• lex loci damni
• zarar yeri
• en sıkı bağlantılı hukuk

The Determination of Applicable Law to Torts based on “the Law which is more closely connected”

Öz

Abstract
Legislations stipulate that the law applicable to torts is lex loci delicti commissi, i.e., the law of the place where the tort is committed. In the case that the law of the event leading to damage differs from the law of damage, then lex loci damni, or, the law of the place where damage occurred, is preferable.
The application of the law of damage requires the definition and localization of damage. This article proposes a definition of damage and determines to which place damage occurs in terms of applicable laws to claims as a result of torts. Where the lex loci damni is remote or fortuitous, then this rule is displaced by the law more closely connected to the issue. Determining the law most closely connected to the issue should be based on a review of all factors that constitute the tort claim or the law applicable to the underlying relationship between parties connected to the tort.

Anahtar Kelimeler

• Tort
• applicable law
• lex loci damni
• place of damage
• law most closely connected

Kaynakça

1. Boer Th M, Beyond Lex Loci Delicti (Kluwer Law and Taxation Publishers 1987).
2. Çelikel A and Erdem B, Milletlerarası Özel Hukuk (16th edn, Beta 2020).
3. Doğan V, Milletlerarası Özel Hukuk (6th edn, Savaş 2020).
4. Fawcett J, Harris J and Bridge M, International Sale of Goods in the Conflict of Laws (Oxford University Press 2005).
5. Goncalves AS, ‘The Application of the General Rule of Rome II Regulation to Internet Tort’ (2014) 8 Masaryk University Journal of Law and Technology 57-68.
6. Imhoff-Scheier AC and Patocchi PM, Torts and Unjust Enrichment in the New Swiss Conflict of Laws (Schulthess Polygraphischer Verlag AG 1990).
7. Kahn-Freund O, ‘Delictual Liability and the Conflict of Laws’ (1968-II) 124 Recueil Des Cours 1-166.
8. Krvavac M, ‘The Hague Convention on the Law Applicable to Traffic Accidents and Roma II Regulation’ (2018) 79 Collection of Papers, Faculty of Law 141-156.

9. Mills A, ‘The Law Applicable to Cross-border Defamation on Social Media: Whose Law Governs Free Speech in “Facebookistan”?’ (2015) 7 Journal of Media Law 1-35.
10. Morse MA, Torts in Private International Law (North-Holland Publishing Company 1978).
11. Nomer E, Devletler Hususi Hukuku (22nd edn, Beta 2017).
12. Nwapi C, ‘Tort Choice of Law and International Fundamental Norms: A Case Study of Canada andbthe United States’ (2013) 1 AfeBabalola University Journal of Sustainable Development Law and Policy 54-72.
13. Okoli CSA and Roberts E, ‘The Operation of Art 4 of Rome II Regulation in English and Irish Courts’ (2019) 15 Journal of Private International Law 605-625.
14. O’Sullivan S, ‘Brexit and Choice of Law in the Obligations’ (2018) 24 Australian International Law Journal 77-96.
15. Özel S, ‘Milletlerarası Özel Hukukta İmalatçının Sorumluluğu’, Nuri Çelik Armağanı (Beta 2001).
16. Özel S, ‘Haksız Fiillere İlişkin Davalarda Türk Mahkemelerinin Yetkisini Belirleyen HMK m. 16 Kuralının Karşılaştırmalı Hukuk Açısından Değerlendirilmesi’ (2012) 8 Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 7-37.
17. Özel / Haksız Fiillere Uygulanacak Hukukun “Daha Sıkı İlişkili Hukuk” Temelinde Belirlenmesi 515
18. Özel S, Uluslararası Alanda Medya ve İnternette Kişilik Hakkının Korunması (Seçkin 2004).
19. Özel S, ‘Basın Yoluyla Kişilik Haklarının İhlali Davalarında Yetkili Mahkemenin Tesisinde Ele Alınan Haksız Fiilin İka Yeri Kuralına Avrupa Adalet Divanı Tarafından Getirilen Yorum’, Prof. Dr. Ergün Önen’e Armağan (Alkım 2003).
20. Pietriche R, ‘The Ascendancy of the Lex Loci Delicti: The Problematic Role of the Theory in Australian Choice of Tort Law Rules’ (2015) 16 Melbourne Journal of International Law 86-123.
21. Pryles M, ‘Tort and Related Obligations in Private International Law’ (1991-II) 227 Recueil Des Cours 13-206.
22. Rodriguez Pinean, E, ‘The Law Applicable to Intra-Family Torts’ (2012) 8 Journal of Private International Law 113-134.
23. Rogerson P, Collier’s Conflict of Laws (Cambridge University Press 2014).
24. Symeonides SC, ‘Choice of Law in Cross-Border Torts: Why Plaintiff Win and Should’ (2009) 61 Hastings Law Journal 337-412.
25. Stone P, EU Private International Law (Edward Elgar Publishing 2014).
26. Stone P, ‘Choice of Law for Tort Claims’ in Peter Stone and Youseph Farah (eds) EU Private International Law (Edward Elgar Publishing 2015).
27. Swierczynski M and Zarnowiec L, ‘Law Applicable to Liability for Damages due to Traffic Accidents Involving Autonomous Vehicles’ (2020) 14(2) Masryk University Journal of Law and Techology 177-200.
28. Şanlı C, Esen E and Ataman-Figanmeşe İ, Milletlererarası Özel Hukuk (9th edn, Beta 2021).
29. Tekinalp G, Milletlerarası Özel Hukuk Bağlama ve Usul Hukuku Kuralları (13th edn, Vedat 2020).
30. Turhan T, Haksız Fiilden Doğan Kanunlar İhtilafı Alanında İka Yeri Kuralı (Dayınlarlı 1989).