Milli Şef Döneminde Trabzon’da Eğitim 1939-1950
Öz
29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyetin ilan edilmesi ile birlikte Türkiye’de, o zamana kadar görülenlerle karşılaştırılamayacak derecede sosyal ve kültürel, reformlar gerçekleştirilmiştir. Cumhuriyetin kurucuları, giriştikleri bu modernleşme hareketi içinde, eğitim ve öğretim sahasına özel bir önem göstermişler, elde bulunan kısıtlı imkânlara rağmen “eğitim davasını” her şeyin üzerinde tutmuşlardır. Gerek Osmanlı Devleti zamanında gerekse de Türkiye Cumhuriyeti zamanında, bulunduğu bölgenin içerisinde bir eğitim merkezi durumunda olan Trabzon’da da, söz konusu “eğitim davası” gereğince özellikle 1923 yılından sonra bazı hamleler yapılmıştır. Bilhassa Atatürk Döneminin sonlarına doğru Üçüncü Umum Müfettişliğin kurulmasının ardından vilayetin eğitim alanındaki eksiklerinin giderilmesi için titizlikle çalışılmıştır. Atatürk’ün ölümünün ardından Milli Şef Dönemiyle birlikte daha önce atılan adımlar devam ettirilmek istenmiş fakat II. Dünya Savaşı’nın yarattığı kriz ortamı nedeniyle planlanan atılımlar bir türlü yapılamamıştır. Milli Şef Döneminde Trabzon’da bilhassa ortaöğretim kurumları konusunda gözle görülür bazı gelişmeler yaşanmış ayrıca Beşikdüzü’nde bir öğretmen okulu Köy Enstitüsü açılmıştır. Bu çalışmada 1938 yılından Milli Şef iktidarının sona erdiği 1950 senesine kadar Doğu Karadeniz’in en önde gelen vilayetlerinden biri olan Trabzon’da eğitim alanında yapılan veya yapılamayan hamlelerin neler olduğu başta arşiv belgeleri, dönemin yerel basını, kaynak eserler ve daha önce yayınlanmamış özel raporlara yansıyan bilgiler ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır
Anahtar Kelimeler
Education in Trabzon During The National Chief Era 1939-1950
Öz
With the proclamation of the Republic in October 29, 1923, social and cultural reforms that were not able to be compared with those done until that time, were made in Trabzon. The founders of the Republic gave special importance to the field of education and training in this modernization movement, and despite of limited opportunities, they kept the “education action” above all. In both Ottoman Empire and the Republic of Turkey era, in Trabzon -that was an education center in the region-, some movements in compliance with this “education action” were made, especially after 1923. More particularly during late Ataturk era, after the establishment of 3rd General Inspectorship, people worked selectively to overcome the deficiencies about education in city. With the National Chief era, after Ataturk’s death, it was planned to maintain the previous actions, but because of the crisis environment created by 2nd World War, planned actions could not be performed. In the National Chief era, some developments about secondary schools were made visibly, and also Besikduzu Teachers’ School Village Institute was opened. It has been tried to reveal the actions about education that were performed or could not be performed in Trabzon that is one of the most outstanding cities in Eastern Black Sea, from 1938 to the end of National Chief power; in the light of information from written records, local press, source works and special reports that were not presented before
Anahtar Kelimeler
