Ortopedik Engelli Bireylerin COVID-19 ve Afet Deneyimleri Üzerine Fenomonolojik Bir Araştırma

Öz

Günümüzde küresel olarak etki eden COVID-19 pandemisi çok sayıda can kaybına, sakatlıklara, ciddi ekonomik kayıplara, sosyal hayatın durmasına neden olmuş ve olmaktadır. Diğer afetler gibi COVID-19 pandemisi de toplumun her kesiminde aynı etkiyi yaratmamış, kırılgan dirençsiz gruplar bu pandemi sürecinden daha çok etkilenmişlerdir. Normal şartlarda çoğu zaman toplum geneline kıyasla daha kötü yaşam koşullarında yaşayan ve afetler nedeniyle daha zor durumda kalan engelliler COVİD-19 sürecinden de diğer bireylerden daha fazla etkilenmişler ve etkilenmektedirler. COVID-19 pandemisi süresince diğer afet türlerinde olduğu gibi engelli bireylerin rehabilitasyon, tıbbi takip ve tedavi gibi toplumun diğer bireylerinden farklı ihtiyaçları bulunmaktadır ve yapılan kısıtlamalar nedeniyle engelli bireyler bu özel ihtiyaçlarını gidermede sorunlar yaşamaktadırlar. Bu çalışmada COVİD-19 pandemisi süresini deneyimleyen 13 ortopedik engelli bireyle afet algısı ve COVID-19 pandemisinin gündelik yaşamlarındaki değişimlere yönelik nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılarak derinlemesine görüşmeler yapılarak kişilerin afet algısı ve COVİD-19 deneyimleri hakkında görüşleri analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda ortopedik engellilerin yaşadığı sorunlarla ilgili çözüm önerileri sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Afet Yönetimi
• COVİD-19
• Engelli
• Ortopedik engelli
• Pandemi.

A Phenomenological Research on COVID-19 and Disaster Experience of Individuals with Orthopedic Disabled

Öz

The COVID-19 pandemic, which has a global impact today, has caused and is causing many deaths, injuries, serious economic losses, and cessation of social life. Like other disasters, the COVID-19 pandemic did not have the same effect on all parts of the society, and vulnerable groups were more affected by this pandemic process. Disabled people, who often live in worse living conditions compared to the general population and are in a more difficult situation due to disasters, have been and are more affected by the COVID-19 process than other individuals. During the COVID-19 pandemic, as in other types of disasters, disabled individuals have different needs from other members of the society, such as rehabilitation, medical follow-up and treatment, and they have problems in meeting these specific needs due to the restrictions. In this study, in-depth interviews were conducted with 13 orthopedically disabled individuals who experienced the duration of the COVID-19 pandemic, using a qualitative research method phenomenological pattern for the changes in the perception of disaster and the changes in their daily lives of the COVID-19 pandemic, and their views on disaster perception and COVID-19 experiences were analyzed. As a result of the research, solutions are offered for the problems experienced by orthopedically disabled people.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• Disaster Administration
• COVID-19
• Disabled
• Orthopedically disabled
• Pandemic

Kaynakça

1. Aguilar, C.D. (2020). COVID-19 Disability Rights Monitor, https://covid-drm.org/endorsements#united-nations-2 (Erişim tarihi: 02.09.2021).
2. Burcu, E. (2013). Engelli Gençlik ve Sosyal Riskler. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 1(2), 30-45.
3. Comas-Herrera, Adelina - Zalakain, Joseba. (2020). Mortality associated with COVID-19 outbreaks in care homes: early international evidence, International Long Term Care Policy Network.
4. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches: Thousand Oaks, California: SAGE Publications.
5. Glesne, C., Peshkin, A. (1992). Becoming qualitative researchers: An introduction. White Plains, New York: Longman.
6. Gök, C., İçli, T. (2020). “Coronadan Korunmak İçin Engelli Hakları Rehberi”, Ankara: Altı Nokta Körlere Hizmet Vakfı.
7. IDN. (2005). Disability and Early Tsunami Relief Efforts in India, Indonesia and Thailand. Chicago: Center for International Rehabilitation.
8. İşlek, E., Özatkan, Y, Bilir, M.K., Arı, H.O., Çelik, H., Yıldırım, H.H. (2020). COVID-19 Pandemi Yönetiminde Türkiye Örneği: Sağlık Politikası Uygulamaları ve Stratejileri, Ankara: TÜSPE Yayınları.

9. Lincoln, Y. S., Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Thousand Oaks, California: SAGE Publications
10. OECD (2010). Sickness, Disability and Work: Breaking the barriers, OECD Publishing.
11. OHCHR. (2020b). COVID-19 and the Rights of Persons With Disabilities: Guidance, https://www.ohchr.org/Documents/Issues/Disability/COVID-19_and_The_Rights_of_Persons_with_Disabilities.pdf (Erişim tarihi: 03.06.2021).
12. OHCHR. (2020a). COVID-19 and the Rights of Persons With Disabilities: Guidance, https://www.ohchr.org/Documents/Issues/Disability/COVID-19_and_The_Rights_of_Persons_with_Disabilities.pdf (Erişim tarihi: 03.09.2021).
13. Okay N, İnal E (2019). Kırılganlıktan Kapasite Geliştirmeye. Resilience Journal/Dirençlilik Dergisi, 3(1), 85-99.
14. Our Word in Data. (2021). Coronavirus Pandemic (COVID-19) – the data, https://ourworldindata.org/coronavirus-data (Erişim tarihi: 12.10.2021)
15. Sezen, F (2009), “İnfluenza Pandemileri”, Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 66(2), 21-24.
16. Stough, L. M., Kang, D. (2015). The Sendai Framework for Disaster Risk Reduction and Persons with Disabilities. International Journal of Disaster Risk Science, 6(2),140-149.
17. TTB (2020). COVID-19 Pandemisi İki Aylık Değerlendirme Raporu COVID-19 Pandemisinde Zaman Çizelgesi (Kronolojik Olarak Önemli Gelişmeler), Ankara: TTB.
18. Turan A, Çelikyay H. H. (2020). Türkiye’de KOVİD-19 ile Mücadele: Politikalar ve Aktörler, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 3(1), 1-6.
19. UNICEF. (2020). Politika Notu: COVID-19 Salgınının Çocuklar Üzerindeki Etkileri, UNICEF.
20. Wagner, L. (2021). Disabled People in the World in 2021: Facts and Figures, https://www.inclusivecitymaker.com/disabled-people-in-the-world-in-2021-facts-and-figures/ (Erişim tarihi: 03.09.2021).
21. WHO. (2011). World report on disability 2011: Malta:World Health Organization.
22. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11 ed.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
23. Yücel G, Ciritci İ. (2020). Merdivenli Sokaklar İçin Çoklu Afet Risk Değerlendirme ve Erişilebilirlik: İstanbul Örneği. Megaron 15(2), 254-269.