Belediye Çalışanlarında Afet Okuryazarlığı Ve Bireysel Afet Direncinin Değerlendirilmesi

Öz

Afet, günlük yaşamı kesintiye uğratan ve toplumun kendi kaynaklarıyla telafi edemeyeceği kayıplara neden olan bir durumdur. Afet okuryazarlığı, afetin ne olduğunu ve afet riskinin nasıl azaltılabileceğini bilmemizi sağlar. Bireysel afet dayanıklılığı zararın önlenmesi için önemlidir. Çalışmamızın amacı belediye çalışanlarının afet okuryazarlığı ve bireysel afet dirençlilik düzeylerini belirlemek ve afet okuryazarlığı ile ilişkili olabilecek faktörleri değerlendirmektir. Bu kesitsel çalışma Odunpazarı Belediyesi çalışanları arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu 636 belediye çalışanından oluşmaktadır. Çalışmamızda Afet Okuryazarlığı Ölçeği (AOÖ) ve Bireysel Afet Dayanıklılık Ölçeği (BADÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde Man-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, Spearman korelasyon analizi ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışma grubundaki katılımcıların 428'i erkekti. Yaş ortalamaları 40.3±8.5 yıl idi. AOÖ skorları ortalama 210,2 ± 42,8 puandır. Belediye çalışanlarının AOÖ'den aldıkları puanlar ile BADÖ'den aldıkları puanlar arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Eskişehir Odunpazarı Belediyesi çalışanlarının afet okuryazarlığı ve bireysel afet direncinin orta düzeyde olduğu söylenebilir. Afet okuryazarlığının eğitim düzeyi, bölgelerindeki afet risklerini bilme, bölgelerindeki toplanma yerlerini bilme, olası afetlere karşı hazırlıklı hissetme ve bireysel afet dayanıklılığı ile ilişkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• okur yazarlık
• afet direnci
• belediye çalışanları

Evaluating Disaster Literacy And Individual Disaster Resistance Among Municipal Employees

Öz

A disaster is a situation that disrupts daily life and causes losses that the society cannot compensate for with its own resources. Disaster literacy enables us to know what a disaster is and how disaster risk can be reduced. Individual disaster resilience is important to prevent damage. The aim of our study is to determine the disaster literacy and individual disaster resilience levels of municipal employees and to evaluate the factors that may be related to disaster literacy. This cross-sectional study was conducted among the employees of Odunpazarı Municipality. The working group consisted of 636 municipal employees. Disaster Literacy Scale (DLS) and Individual Disaster Resilience Scale (IDRS) were used in our study. Man-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Spearman correlation analysis and multivariate linear regression analysis were used in statistical analysis. 428 of the participants in the study group were men. Their age with a mean of 40.3±8.5 years. Their DLS scores with a mean of 210.2 ± 42.8 points. It was found that there was a moderately positive relationship between the scores that municipal employees received from the DLS and the scores they received from the IDRS. It can be said that the disaster literacy and individual disaster resilience of the employees of Eskişehir Odunpazarı Municipality are at a medium level. It was found that disaster literacy is related to education level, knowledge of disaster risks in their region, knowledge of gathering places in their region, feeling prepared for possible disasters and individual disaster resilience.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• literacy
• disaster resilience
• municipal employees

Kaynakça

1. Bayram, Ayhan, and Seyhan BİLİR Güler. 2016. “Doğal Afetlerle Ilgili Kuruluşların Önem ve Sorumluluk Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre Incelenmesi: Istanbul Örneği.” Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9(2): 665–86.
2. Bekler, Tolga, Sait Cifci, Feyza Bekler, and Alper Demirci. 2022. “Canakkale Settlement Risk Reduction Studies and Evaluation of Disaster Awareness Çanakkale Şehir Merkezi Risk Azaltma Çalışmaları ve Afet Farkındalığın Değerlendirilmesi.” Türk Deprem Araştırma Dergisi 4(1).
3. Boon, Helen J. 2014. “Disaster Resilience in a Flood-Impacted Rural Australian Town.” Natural hazards 71: 683–701.
4. Boon, Helen J, Alison Cottrell, David King, Robert B Stevenson, and Joanne Millar. 2012. “Bronfenbrenner’s Bioecological Theory for Modelling Community Resilience to Natural Disasters.” Natural hazards 60: 381–408. Çalışkan, Cüneyt, and Sarp Üner. 2023. “Measurement of Disaster Literacy in Turkish Society: Disaster Literacy Scale (DLS) Design and Development Process.” Disaster Medicine and Public Health Preparedness 17: e211.
5. Demirci, Kıvanç. 2021. “İzmir Kent Yerleşiklerinin Temel Afet Bilgi ve Bilinç Düzeyinin Ölçülmesi.” Afet ve Risk Dergisi 4(2): 395–412.
6. DiTirro, Lindsey J. 2018. “Conceptualizing Individual Disaster Resilience: Benchmarking Tools for Individual and Social Coping Capacity for a Disaster Resilient Society.”
7. Farzanegan, Mohammad Reza, Sven Fischer, and Peter Noack. 2024. “Natural Disaster Literacy in Iran: Survey-Based Evidence from Tehran.” International Journal of Disaster Risk Reduction 100: 104204.
8. Genc, Fatma Zehra, Suzan Yildiz, Emine Kaya, and Naile Bilgili. 2022. “Disaster Literacy Levels of Individuals Aged 18–60 Years and Factors Affecting These Levels: A Web-Based Cross-Sectional Study.” International Journal of Disaster Risk Reduction 76: 102991.

9. Işık, Özden, Hakan Mehmet Aydınlıoğlu, Selma Koç, Oğuz Gündoğdu, Gülcan Korkmaz, and Asime Ay. 2012. “Afet Yönetimi ve Afet Odaklı Sağlık Hizmetleri.” Okmeydanı Tıp Dergisi 28(2): 82–123.
10. Miyamoto, Mamoru, Daiki Kakinuma, Tomoki Ushiyama, Abdul Wahid Mohamed Rasmy, Masaki Yasukawa, Della Grace Bacaltos, Anthony C Sales, Toshio Koike, and Masaru Kitsuregawa. 2022. “Co-Design for Enhancing Flood Resilience in Davao City, Philippines.” Water 14(6): 978.
11. Rivera, Fernando I, and Naim Kapucu. 2015. “Disaster Vulnerability, Hazards and Resilience.” Switzerland: Springer International Publishing.
12. Saifudin, I Made Moh Yanuar. “Disaster Health Literacy, Risk Perception, and Preparedness towards Resilience in a Volcano-Prone Community: A Cross-Sectional Study in Yogyakarta, Indonesia.” Journal of Community Empowerment for Health 6(3): 154–60.
13. Şen, Gülhan. 2022. “Toplumda Suç Korkusu ve Sosyal Sermaye Dinamikleri Açısından Afet Direnci: Burdur Antalya Kent Merkezi Örneği.” Dokuz Eylül Üniversitesi.
14. Sözcü, Ufuk, and Duran Aydınözü. 2019. “Öğretmen Adaylarının Doğal Afet Okuryazarlık Düzeylerinin Çeşitli Değişkeblere Göre Incelenmesi.” Lnternational Journal of Geography and Geography Education (40): 79–91.
15. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. 2018. Türkiye’de Afet Yönetimi ve Doğa Kaynaklı Afet Istatistikleri. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/35429/xfiles/turkiye_de_afetler.pdf.
16. Tabachnick, Barbara G, Linda S Fidell, and Jodie B Ullman. 2013. 6 Using Multivariate Statistics. pearson Boston, MA.
17. Tekeli‐Yeşil, Sıdıka, Necati Dedeoğlu, Charlotte Braun‐Fahrlaender, and Marcel Tanner. 2010. “Factors Motivating Individuals to Take Precautionary Action for an Expected Earthquake in Istanbul.” Risk Analysis: An International Journal 30(8): 1181–95.
18. The Emergency Events Database (EM-DAT). 2014. “Disaster Classification System.” https://doc.emdat.be/docs/data-structure-and-content/disaster-classification-system/ (January 17, 2024).
19. The Emergency Events Database (EM-DAT). 2023. “Public EM-DAT Data.” https://public.emdat.be/data (January 17, 2024).
20. United Nations Department of Humanitarian Affairs. 1992. “Internationally Agreed Glossary of Basic Terms Related to Disaster Management.” United Nations Department of Humanitarian Affairs, Geneva. Ural, Ayhan, and İbrahim Kiliç. 2005. “Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS Ile Veri Analizi.”
21. Zhang, Di, Xiaofang Zhu, Zhengrong Zhou, Xiao Xu, Xueying Ji, and Aihua Gong. 2021. “Research on Disaster Literacy and Affecting Factors of College Students in Central China.” Disaster medicine and public health preparedness 15(2): 216–22.