Antroposen Çağı’nda Kentsellik, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik
Öz
Artık değişen bir dünyada, kentsel ölçekli sürdürülebilirlik ve dirençlilik kavramlarını toplu olarak yeniden gözden geçirme zamanı geldi de geçiyor bile. Politik tartışmalarda sürdürülebilirliğin sürdürülmesi, aşırı karmaşıklık, radikal belirsizlikler ve benzeri görülmemiş bir değişim/dönüşüm ile karakterize edilen bir dünya yaratan Antroposen gerçeği görmezden gelme noktasının çok ötesine geçmiş durumda. Böyle bir dünyada sadece “sürdürülebilirlik ve dirençlilik” hedefi olarak bile olsa, bu kavramları tanımlamanın bile mümkün olmadığı gerçeği ile yüzleşmemiz şart görünüyor.
Farklı uzmanlık kürelerinde, farklı yorum ve tanımlara sahip iki soyut ve karmaşık kavram olan dirençlilik ve sürdürülebilir gelişme/kalkınma kavramları bir araya geldiğinde yeterince karmaşıkken, kapsama alanına kentsellik ve insanın baskınlığı/egemenliği anlamında Antroposen Çağı girdiğinde daha da kaotik bir durum ortaya çıkmaktadır. Antroposen, yalnızca antropojenik bir değişim dönemi değildir, dünyamız ve yaşadığımız gezegen hakkında yeniden düşünmemiz gerektiğini anlatan bir kavramdır ve gelişim/dönüşüm için derin etkileri vardır.
Kentsel ve bölgesel ölçekte, dirençlilik tanımlayıcı bir kavram olarak bir kentsel sistemin dinamik özellikleri ve uyum sağlama kapasitesi hakkında fikir verirken, sürdürülebilirlik normatif bir kavram olarak, nesiller arası ve nesiller-ötesi (trans-generational) adaletin temel fikirlerini ortaya koyar. Bu çalışmada dirençlilik, kentsellik ve sürdürülebilir gelişme/kalkınma arasındaki iç içe, yan yana ve üst üste sistemik ilişkilerden hareketle, ekolojik ve sosyo-ekonomik iki doğal sermaye stoğunun, insan refahını tamamlayan ve artıran ekosistem hizmetlerinin sunduğu bir kurama dayanarak, ekolojik-sosyo-ekonomik sistemin ve epistemolojik yapının dinamikleri ve sürdürülebilirlik koşulları karşılaştırılmaktadır.
Sistemin belirli bir durumunda dirençliliğin
sürdürülebilir gelişme ve kalkınma için hem gerekli hem de yeterli olduğunun,
dirençliliğinin yeterli, ancak gerekli olup olmadığının, dirençliliğinin gerekli,
ancak yeterli olup olmadığının ve sistemin dirençliliğinin sürdürülebilir
kalkınma için ne gerekli ne de yeterli olup olmadığının çözümlemelerinin
yapılacağı bu çalışmada, ekolojik-sosyo-ekonomik sistemlerin ve epistemolojik
yapının kentsel sürdürülebilirlik yönetimi için stratejiler ve politikalar
tasarlanırken sistemin mevcut durumunun dirençliliğinden daha fazla kriterin
dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acuto, M., Parnell, S. & Seto, K. C. (2018). Building a Global Urban Science. Nat. Sustain. 1, 2–4.
- Bai, X., Dawson, RJ., Ürge-Vorsatz, D., Delgado, GC., Salisu Barau, A., Dhakal, S., Dodman, D., Leonardsen, L., Masson-Delmotte, V., Roberts, DC., Schultz, S. (2018). Six Research Priorities for Cities and Climate Change. Nature 555, 23–25.
- Brenner, N. (2014). Implosions/Explosions. Berlin: Jovis.
- Castree, N. (2014). Geography and the Anthropocene II: Current Contributions. Geography Compass, 8(7), 450–463.
- Crutzen, PJ., Stoermer, EF. 2000. The Anthropocene. Glob. Chang. Newsl. 41:17–18.
- Davis, M. (2006) Planet of Slums. New York: Verso.
- Evans, B., Reid, J. (2013). Dangerously Exposed: The Life and Death of the Resilient Subject. Resilience 1(2): 83–98.
- Johnson, E., Morehouse, H., Dalby, S., Lehman, J., Nelson, S., Rowan, R., Wakefield, S., Yusoff, K. (2014). After the Anthropocene.Progress in Human Geography38(3):439–456.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mimarlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
12 Eylül 2019
Kabul Tarihi
19 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2