Afet Yönetimi ve Üniversite Kampüsü: 2011 Van Depremleri ve Van YYÜ Kampüsü Örneği

Öz

Geçmişte yaşanan afetlerde, yaşanan tecrübelerden çıkarılan dersler, afet yönetiminin günümüze kadar geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Yakın tarihte Türkiye'de yaşanan en büyük afetlerden biri olan 2011 Van depremlerinde, kentin tek üniversitesi olan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ), depremden sonra kentte ilk toparlanan kurumlardan olmuş, şehir merkezinden 15km uzakta bulunan kampüsünden, kentin afet yönetimine öncülük etmiştir. Afet yönetim sürecinin başında, dışarıdan desteğin kısıtlı olduğu ilk 72 saatte, Van YYÜ büyük ölçüde kendi imkanları ile çalışmalar yapmıştır. Sonrasındaki iyileşme ve yapılanma döneminde, diğer üniversiteler de araştırmaları ve faaliyetleriyle, Van depremi sonrası, kente katkı koymak istemiş ve bu desteklerini Van YYÜ odağında gerçekleştirmişlerdir. Bu tecrübe, bütün bir kentin faaliyetlerini kesintiye uğratan 2011 Van depremleri gibi büyük afetlerde, kentlerin afet yönetiminde, kendi üniversitelerinin ve kampüslerinin önemli bir rol alabileceğini göstermiştir. Bu araştırmada, 2011 Van depremleri sonrasında Van YYÜ kampüsünde yaşanan örnekler üzerinden, afet yönetiminde, bir üniversitenin, kendisi ve kenti için nasıl bir yol izleyebileceği incelenecektir. Araştırma, literatür taraması, Van depremleri raporları, söyleşiler, fotoğraflar ve yerinde gözlemlere dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afet yönetimi,afet ve mimarlık,deprem,üniversite kampüsü,kampüs planlama,eğitim yapıları

Disaster Management and Universıty Campuses: Cases of 2011 Van Earthquakes and Van YYU Campus

Öz

The experience of the past disasters contributes to the development of the disaster management. In the recent history, one of the biggest earthquakes of Turkey occurred in Van in 2011. Van Yüzüncü Yıl University (Van YYU), the only university of the Van city, was one of the first recovered institutes after the 2011 Van earthquakes. Moreover, Van YYU pioneered the disaster management of the city in some aspects. As in the case of other disasters, the first 72 hours of the disaster was the beginning of the disaster management cycle, with limited external support. In this phase, Van YYU responded to the disaster within its capability. In the following phases (the rehabilitation and reconstruction phases), other universities also wanted to contribute to Van and they focused on Van YYU campus. This experience indicated that universities and their campuses may take significant roles in the disaster management of their cities. This research examines the case of 2011 Van earthquakes in order to understand how a university and its campus can act in the disaster management of a city. The research based on literature survey, Van earthquake reports, interviews, photographs and site observations.

Anahtar Kelimeler

• Disaster management,disaster and architecture,earthquake,university campus,campus planning,education buildings

Kaynakça

1. AFAD (2014-a). Açıklamalı Afet Terimleri Sözlüğü. Ankara: T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
2. AFAD (2014-b). Müdahale, İyileştirme ve Sosyoekonomik Açıdan 2011 Van Depremi. Ankara: T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
3. AFAD (2020). Resmi web sayfası. Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/ (son erişim tarihi: 27.04.2020).
4. Battal, P. (2016). Rektör, Açılış Konuşması. Van'da Deprem Farkındalığını Geliştirme Sempozyumu, 5 Mayıs 2016 (Yayımlanmamış sözlü sunum). Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
5. Boğaziçi Üniversitesi KRDAE (2020). Büyük Depremler. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Bölgesel Deprem ve Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi. Erişim adresi: http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/2/deprem-bilgileri/buyuk-depremler/ (son erişim tarihi: 27.04.2020).
6. Ergünay, O. (2007). Türkiye'nin Afet Profili. TMMOB Afet Sempozyumu, ss.1-14.
7. Eymir Kültür Vakfı. ODTÜ Van'da. Erişim adresi: http://www.odtuvanda.org/ (son erişim tarihi: 27.04.2020).
8. JICA (2004). Türkiye'de Doğal Afetler Konulu Ülke Strateji Raporu. Ankara: Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı.

9. Kadıoğlu, M. (2008). Modern, Bütünleşik Afet Yönetimin Temel İlkeleri. Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri, ss.1-57.
10. Kızılkoyun, F. & Çağlar, M. (2012). Van Konteyner Üniversitesi. Hürriyet Gazetesi, 25.01.2012. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/van-konteyner-universitesi-19766862 (son erişim tarihi: 27.04.2020).
11. Özyıldıran, G. (2018). Doğu Anadolu Bölgesinin İlk Mimarlık Okulu: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Mimarlık Bölümü. International Culture, Art and Society Symposium, 18-21 Ekim 2018. Van: Van YYÜ Güzel Sanatlar Fakültesi, ss.666-675.
12. Özyıldıran, G. (2017-a). Moving Classrooms from a Disaster Relief Structure to a Permanent Faculty Building: Perceptions of Students of Architecture in Van. ARCHTHEO'17 XI. Theory and History of Architecture Conference, 3-4 Kasım 2017. İstanbul: DAKAM, ss.133-139.
13. Özyıldıran, G. (2017-b). 2011 Van Depremi Sonrasında Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsü'ndeki Değişimler. Türkiye'nin Afet Risk Yönetimi On Dokuzuncu Yuvarlak Masa Toplantısı. (Yayımlanmamış sözlü sunum). Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 24 Mart 2017.
14. Özyıldıran, G. (2013). Disasters and Buildings: The Effects of Turkish Disaster Regulations on Architectural Design. Saarbrucken: LAP Lambert Academic Publishing.
15. Özyıldıran, G. & İmamoğlu, V. (2010). Afet Yönetmeliğinin Mimari Tasarım Açısından İncelenmesi. Yapı Dünyası Dergisi, no.172, s.17-22.
16. Sezen, L. (2008). Anılarıyla Bir Üniversitenin Kuruluş Sancıları. Ankara: Belen Ofset.