Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı Dönem I Öğrencilerinin Sosyal Fobi Düzeylerinin Araştırılması

Yıl 2025, Cilt: 1 Sayı: 1, 55 - 62, 14.07.2025

Nevin Nida Bartın , Sahragül Çavdar , Kübra Nur Erdem , Rojda Ektiren , Mehmet Kıvrak

Öz

Arka Plan: Sosyal fobi, bir kişinin toplum içinde veya sosyal durumlarda yoğun kaygı ve rahatsızlık yaşadığı bir psikolojik bozukluktur. Tedavi seçenekleri arasında kognitif davranış terapisi (KDT), ilaçlar ve terapi yöntemleri bulunur. Liebowitz Sosyal Fobi Ölçeği, gençler ve yetişkinler için sosyal etkileşim ve performans gerektiren durumlarda yaşanan kaygı ve kaçınma seviyelerini değerlendirmek amacıyla kullanılan bir ölçüm aracıdır.
Yöntem: Araştırma gözlemsel-kesitsel tipte bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışma, psikolojik olarak sosyal fobi tanısı konmamış, sosyal fobi üzerine etkisi bilinen ilaçları kullanmayan ve kronik bir hastalığı olmayan gönüllü diş hekimliği fakültesi dönem 1 öğrencileri üzerinde gerçekleştirildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri ile değerlendirildi ve normal dağılım göstermediği tespit edildi. Bu nedenle, gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U Testi ve ilişki analizlerinde Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı.
Sonuç: Kaygı skoru ve yaş değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülemedi (p-değeri=0.65). Benzer şekilde kaçınma skoru ve yaş değişkenleri arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmedi (p-değeri=0.928). Cinsiyete göre kaygı skoru (p<0.001) ve kaçınma skoru (p<0.001) bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görüldü (Tablo 3). Kadınlarda kaygı ve kaçınma skoru erkeklere göre daha fazla olduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Fobi , Kaygı Düzeyi , Kaçınma Skoru

Etik Beyan

Çalışmanın öğrenciler üzerinde uygulanabilmesi için RTEÜ Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan onay alındı. Ayrıca öğrencilerden de bilgilendirilmiş gönüllü onam formu dolduruldu.

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

TUBİTAK 2209 ÖĞRENCİ PROJESİ

Kaynakça

• Kaynaklar 1- Rasouli, S., Gupta, G., Nilsen, E., & Dautenhahn, K. (2022). Potential applications of social robots in robot-assisted interventions for social anxiety. International Journal of Social Robotics, 14(5), 1-32.
• 2- Yuan, C., Zhang, C., & Wang, S. (2022). Social anxiety as a moderator in consumer willingness to accept AI assistants based on utilitarian and hedonic values. Journal of Retailing and Consumer Services, 65, 102878.
• 3- Egbe, C. I., Ugwuanyi, L. T., Ede, M. O., Agbigwe, I. B., Onuorah, A. R., Okon, O. E., & Ugwu, J. C. (2023). Cognitive behavioural play therapy for social anxiety disorders (SADS) in children with speech impairments. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 41(1), 24-44.
• 4- Verma, P., & Shukla, A. managıng socıal anxıety dısorder ın pregnant woman through cognıtıve behavıoural therapy: a case study. Journal of Indian, 9.
• 5- Liebowitz, Michael R., et al. "Social phobia: Review of a neglected anxiety disorder." Archives of general psychiatry 42.7 (1985): 729-736.
• 6- Soykan, Çiğdem, Halise Devrimci Özgüven, and TüliN Gençöz. "Liebowitz social anxiety scale: the Turkish version." Psychological Reports 93.3_suppl (2003): 1059-1069.
• 7- Halldorsson, B., Waite, P., Harvey, K., Pearcey, S., & Creswell, C. (2023). In the moment social experiences and perceptions of children with social anxiety disorder: A qualitative study. British Journal of Clinical Psychology, 62(1), 53-69.
• 8- Melkam, M., Segon, T., & Nakie, G. (2023). Social phobia of Ethiopian students: meta-analysis and systematic review. Systematic Reviews, 12(1), 41.
• 9- Alsaraireh, F., Althnaibat, H., Leimoon, H., Al-Mrayat, Y., & Al Dalaeen, R. (2023). The Psychological Effects of Social Phobia on Undergraduate Students in the south of Jordan. Journal of Population Therapeutics and Clinical Pharmacology, 30(8), 367-377.
• 10- Odacı, H., & Çelik, Ç. B. (2017). Internet dependence in an undergraduate population: the roles of coping with stress, self-efficacy beliefs, and sex role orientation. Journal of Educational Computing Research, 55(3), 395-409.
• 11- Arslan, Z., Emre, O., Varlıklıöz, K., Keskinkılıç, A. U., Alagöz, N., & Akto, S. (2022). Türkiye’de sosyal kaygı ve sosyal fobi ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Scientific Educational Studies, 6(2), 278-305.
• 12- Christov-Moore, L., Simpson, E. A., Coudé, G., Grigaityte, K., Iacoboni, M., & Ferrari, P. F. (2014). Empathy: Gender effects in brain and behavior. Neuroscience & biobehavioral reviews, 46, 604-627.
• 13- Kessler, R. C., McGonagle, K. A., Zhao, S., Nelson, C. B., Hughes, M., Eshleman, S., ... & Kendler, K. S. (1994). Lifetime and 12-month prevalence of DSM-III-R psychiatric disorders in the United States: results from the National Comorbidity Survey. Archives of general psychiatry, 51(1), 8-19.